referendum i wybory w Polsce), represje wobec przywódców partii opozycyjnych oraz wymuszanie zjednoczenia sił komunistycznych i socjaldemokratycznych.
Formalne ugruntowanie systemu następowało poprzez uchwalanie nowych konstytucji, które wprowadzały zasady ustrojowe państwa socjalistycznego (np. Konstytucja PRL z 1952 r.).
Cechy charakterystyczne System demokracji ludowej, mimo odmienności w stosunku do władzy radzieckiej, charakteryzował się szeregiem wspólnych cech: hegemonia partii komunistycznej – pomimo istnienia innych partii, rzeczywistą władzę sprawowała jedna partia kierownicza (np. PZPR w Polsce, SED w NRD), która posiadała monopol polityczny i ideologiczny, Front Ludowy – formalnie istniejąca wielopartyjność była iluzoryczna. Partie satelickie (np. ZSL w Polsce) wchodziły w skład kontrolowanego przez komunistów bloku i nie stanowiły realnej opozycji, centralnie planowana gospodarka, oparta na upaństwowieniu przemysłu i środków produkcji oraz kolektywizacji (choć w różnym stopniu), istnienie rozbudowanego aparatu bezpieczeństwa (jak np. UB w Polsce) do zwalczania opozycji, państwa te pozostawały pod ścisłą kontrolą polityczną, ideologiczną i wojskową ZSRR (m.in. poprzez Układ Warszawski i RWPG).