thumb|300px|Marsz na Waszyngton (28 sierpnia 1963) Ruch praw obywatelskich (ew. ruch na rzecz praw obywatelskich) – czynny w latach 50. i 60. XX w. ruch społeczny, dążący metodami pokojowymi do zniesienia segregacji rasowej w Stanach Zjednoczonych.
Kontekst historyczny Jednym z celów Unii w wygranej przez nią wojnie secesyjnej (1861–1865) było zniesienie niewolnictwa (Proklamacja Emancypacji z 1862). Po wojnie trzema poprawkami do Konstytucji rozciągnięto prawa obywatelskie na Afroamerykanów. Poprawką 13 (1865) zniesiono niewolnictwo, poprawka 14 (1868) gwarantowała prawa i wolności obywatelskie, a poprawka 15 (1870) dawała czarnoskórym mężczyznom prawa wyborcze.
Nadal jednak, w szczególności na Południu, utrzymywał się system dyskryminacji rasowej. Na poziomie lokalnym utrwaliły ją liczne regulacje prawne, określane jako prawa Jima Crowa. Jako że dyskryminacja rasowa była niezgodna ze znowelizowaną konstytucją, przeciwnicy równouprawnienia Afroamerykanów wskazywali, że ich celem jest segregacja rasowa ujęta w formie doktryny Separate but equal (odrębni, lecz równi). W wyroku z 18 maja 1896 w sprawie Plessy v. FergusonHomer A. Plessy v. John H. Ferguson, 163 U.S. 537 (1896).