Sądowa kontrola konstytucyjności prawa – instytucja ustrojowa, zgodnie z którą sądy są uprawnione do kontroli aktów prawnych pod względem ich zgodności z konstytucją.
Historia Koncepcja sądowej kontroli konstytucyjności prawa zaczęła kształtować się w XVII w. w Wielkiej Brytanii w oparciu o doktrynę prawa natury. Zdaniem takich autorów jak Henry Finch istniało wyższe prawo, stanowione przez naturę, Boga czy rozum, którego akty parlamentu nie mogą naruszać. Na tej doktrynie opierały się niektóre rozstrzygnięcia sądów uznające w indywidualnych sprawach, że ustawa nie obowiązuje. Nie było to jednak abstrakcyjne stwierdzenie nieważności całego aktu. Orzeczenia takie były też na tyle rzadkie, że nie doszło do wykształcenia się jednolitej instytucji.
W pełnym sensie, instytucja sądowej kontroli konstytucyjności prawa powstała dopiero pod koniec XVIII w konstytucjach nowo powstałych Stanach Zjednoczonych. Stanowiła tam ważny element systemu hamulców i równoważenia się poszczególnych organów państwa (checks and balances). W 1803 Sąd Najwyższy USA orzekający w sprawie Marbury v. MadisonWilliam Marbury v. James Madison, Secretary of State of the United States, 5 U.S. 137 (1803).