sądowa kontrola aktów prawa miejscowego w Polsce) oraz sądową kontrolą administracji.
Model amerykański Model amerykański nazywany jest również zdekoncentrowaną kontrolą konstytucyjności prawa. W Stanach Zjednoczonych instytucja ta nazywa się . Kontrola konstytucyjności ma tu charakter zdecentralizowany, względny i konkretny.
Każdy obywatel, który uznaje, że jego prawa konstytucyjne są naruszane, może zgłosić się do sądu powszechnego, który rozpatrzy jego sprawę. Podda on badaniu prawo i działanie władz, i porówna je z Konstytucją Stanów Zjednoczonych bądź z konstytucjami stanowymi. Orzeczenie o niekonstytucyjności nie obowiązuje poza daną sprawą. Wyjątkiem są orzeczenia Sądu Najwyższego, które mają status precedensu prawotwórczego. Jest to tzw. kontrola konkretna. Abstrakcyjna kontrola konstytucyjności prawa, tzn. rozpatrywanie, czy akt prawny jest zgodny z konstytucją w oderwaniu od konkretnego problemu, nie jest dozwolona i takie wnioski są odrzucane.
Model europejski
W modelu europejskim sądowej kontroli konstytucyjności prawa centralną rolę odgrywa sąd konstytucyjny – specjalny organ sądowy będący jedną z centralnych instytucji ustrojowych.