Pomimo iż za czas rozwoju etnologii i etnoarcheologii uważa się koniec XIX wieku i początek XX, już w XVIII wieku, francuski badacz De Jussieu użył metody badawczej, która w przyszłości stała się istotnym elementem badań archeologicznych i etnoarcheologicznych. De Jussieu porównywał pradawne narzędzia kamienne z tymi, które używali Indianie w eksplorowanej przez Europejczyków Ameryce Północnej, tłumacząc w ten sposób zastosowanie starszych znalezisk. Metodę tę nazwano analogią. W XIX w. wykorzystywanie analogii etnograficznych w celu wyjaśnienia funkcjonowania znalezisk, stało się popularne i powszechne. Wśród archeologów panowało przekonanie, iż żyjące współcześnie prymitywne społeczności, odzwierciedlają poprzez swój sposób życia pierwotne społeczeństwa. Krytyka metody pojawiła się ze strony Franza Boasa i rodzącej się „szkoły historycznej”. Boasowi nie spodobało się szukanie uniwersalnego schematu rozwojowego. Boas i jego zwolennicy skupiali się na pozyskiwaniu udokumentowanych danych historycznych, lingwistycznych i badaniu zwyczajów kultur. Krótko mówiąc bazowali na konkretnych faktach. Metoda ta była traktowana z dystansem w Europie. Chętniej metodę analogii stosowano w USA, gdzie lata 50. XX w. były epoką rozwoju etnoarcheologii.