Sytuacja rozstrzygająca dysponuje znacznie większą mocą rozstrzygania niż jeden eksperyment i zachodzi w nauce wówczas, gdy niemożliwa jest taka interpretacja wszystkich uwzględnionych przez nią eksperymentów, która byłaby zgodna z więcej niż jedną z dotąd opracowanych teorii, mających wyjaśnić badane zjawisko.
W studium Rodzaje determinacji a rozwój nauki (1992) prezentuje dwa odrębne modele rozwoju nauki: jeden dla nauk społeczno-humanistycznych, a drugi dla nauk matematyczno-przyrodniczo-technicznych. Konieczność wyodrębnienia dwóch modeli wynika m.in. z faktu, że rozwój nauk społeczno-humanistycznych jest sprzężony głównie z innymi sferami życia społecznego (struktura społeczna, polityka, ideologia), niż rozwój nauk matematyczno-przyrodniczo-technicznych (technika, gospodarka, obronność).