Funkcja ta opisuje przemieszczenia drugiego rodzaju (pokrytyczne), które w stanie przedkrytycznym są równe zeru, tzn. (rys. 5a), a w stanie krytycznym (gdy ) przedstawiają postać utraty stateczności.

Energię układu odkształconego (rys. 5b) można zapisać w postaci funkcjonału (a)

Przemieszczenie końca pręta (rys. b) otrzymujemy przez całkowanie efektów pokazanych na rys. 5c. Efekty te o wielkości

występują w każdym elementarnym odcinku pręta o długości i pochodzą od ich obrotów o kąt związany z uginaniem się jego nieściśliwej osi w płaszczyźnie (rys. 5b).

Równanie równowagi pręta otrzymamy jako warunek stacjonarności funkcjonału (a) energii potencjalnej układu. Wariację tego funkcjonału zapiszemy zgodnie z zasadami rachunku wariacyjnego, w postaci

Po scałkowaniu przez części otrzymujemy

gdzie:

Funkcjonał jest stacjonarny, gdy spełnione jest jego równanie Eulera

przy dowolnych warunkach brzegowych.

Przykład 4 Pokrytyczny stan równowagi ściskanego pręta pryzmatycznego opisuje równanie

gdzie: – linia ugięcia pręta wyboczonego (forma utraty stateczności), – mniejsza ze sztywności przekroju na zginanie, – długość pręta, – siła ściskająca pręt.

Równanie to ma dwa rozwiązania – opisujące prostoliniowy stan przedkrytyczny pręta i

opisujące jego nieskończenie bliski stan krytyczny.