Nierównowaga sprzężeń – sytuacja, w której para loci nie segreguje niezależnie.

Geny nie występują w organizmie luzem, niezależnie od siebie. Znajdują się na chromosomach. Geny znajdujące się na tym samym chromosomie nazywa się sprzężonymi. Okazuje się, że sprzężenie pomiędzy genami może wywierać wpływ na częstości alleli w populacji.

Wyjaśniając zjawisko nierównowagi sprzężeń, Futuyma proponuje rozważyć 2 loci, w których znajdują się geny oznaczane literami A i B. Każdy z nich przybiera postać 2 alleli: A1 i A2 oraz B1 i B2. Częstości alleli z indeksem 1 opisuje się symbolami pA i pB, w odniesieniu do alleli oznaczonych jako 2 używa się litery q. Dalej rozważa się rodzaje gamet, jakie mogą powstać w takiej populacji. Otóż powstałe gamety będą mieć musiały jeden z 4 wymienionych genotypów: A1B1 A1B2 A2B1 A2B2

Rzeczywistej częstości tych genotypów przypisuje się z kolei następujące oznaczenia: A1B1 – g11 A1B2 – g12 A2B1 – g21 A2B2 – g22

Jeśli geny A i B są w równowadze sprzężeń, to każda z tych częstości będzie odpowiadała częstościom alleli, tzn. będzie stanowić ich iloczyn, np.

Nierównowaga sprzężeń będzie oznaczała odstępstwo od tej prawidłowości.