Cezar zapewnił, że nie będzie stosował represji wobec Cycerona, o ile ten nie będzie występował przeciwko niemu. Obaj powrócili razem do Rzymu.
Po zwycięstwie Juliusza Cezara w bitwie pod Tapsus 20 kwietnia 46 roku, samobójstwo popełnił przyjaciel Cycerona, Marek Porcjusz Katon, który wolał śmierć, niż widok upadającej republiki. Z początkiem lipca Cyceron ukończył poświęconą przyjacielowi, aluzyjnie antycezariańską Pochwałę Katona. W tym czasie Cezar był jeszcze w drodze powrotnej z Afryki do stolicy, więc Cyceron postanowił wstrzymać się z publikacją. Nie wydał gotowego dzieła po powrocie Cezara do Italii 25 lipca. Namawiał w tym czasie Cezara do przywrócenia republiki. Kiedy jednak, po wydaniu antyrepublikańskich rozporządzeń, 5 listopada Cezar ponownie opuścił Rzym, udając się z wyprawą wojskową do Hiszpanii, Cyceron zdecydował się opublikować Pochwałę. Nie zaatakował w niej bezpośrednio Cezara, wychwalał jednak wartości republikańskie a krytykował dyktaturę.