27 czerwca 1938 roku został aresztowany w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstw dewizowych i pomocy w nielegalnym przekraczaniu granicy polsko-niemieckiej. Jego proces odbił się głośnym echem w niemieckojęzycznej prasie wydawanej w województwie łódzkim. W trakcie procesu zeznawało ponad 100 świadków. 27 lutego 1939 został skazany przez sąd w Piotrkowie Trybunalskim za przestępstwa dewizowe na rok pozbawienia wolności i grzywnę w wysokości 3000 złotych. Z zarzutu pomagania w nielegalnym przekraczaniu granicy został uniewinniony. W czerwcu 1939 Sąd Apelacyjny w Warszawie potwierdził dotychczasowy wyrok i dodatkowo doliczył kolejne 6 miesięcy pozbawienia wolności za ułatwianie nielegalnego przekraczania granicy polsko-niemieckiej. Pastor Gerhardt karę odbywał w areszcie w Piotrkowie Trybunalskim.

Po zajęciu Piotrkowa przez Wehrmacht we wrześniu 1939 został uwolniony i przywrócony do pracy w bełchatowskiej parafii. 15 września 1939 został mianowany przez władze wojskowe na stanowisko burmistrza Bełchatowa. Funkcję tę pełnił do wiosny 1940. W tym czasie wprowadzono pierwsze przepisy wymierzone przeciwko bełchatowskim Żydom.