Do transportu wojska drogą morską oraz ofensyw na nadmorskie terytoria nieprzyjaciela dochodziło rzadko, a działania flot w czasie wojny były ściśle podporządkowane działaniom na lądzie.
Kaperski system mobilizacji floty Brak stałej floty zmuszał walczące strony do zastosowania systemu kaperskiego, w którym morska siła zbrojna oparta była na zmobilizowanych okrętach prywatnych, pozyskanych w drodze wynajmu bądź rekwizycji. Nazwa kaper, wywodząca się z fryzyjskiego określenia kapen (w wersji niemieckiej – kapern) oznaczającego „zdobyć, porwać”, zastąpiła używane pierwotnie na wybrzeżach Bałtyku określenie uthliger (w innej wersji auslieger), wywodzące się z określenia „okręt strażniczy, strażnik wejścia portu”. Zmobilizowane w miarę potrzeby okręty rada miejska albo władca wyposażali w patent (list kaperski) upoważniający do atakowania nieprzyjacielskich jednostek i statków zmierzających do nieprzyjacielskich portów oraz informację o działaniu kapra na zlecenie walczącej strony. Jednocześnie przed rozpoczęciem sezonu żeglugowego władze miejskie informowały – za pośrednictwem swoich przedstawicielstw – porty zainteresowane utrzymywaniem stosunków handlowych z zaangażowaną w konflikt stroną o zakazie odwiedzenia portów i wysłaniu okrętów kaperskich do blokady linii komunikacyjnych i wybrzeży.