zdegradowano przede wszystkim ekspresy łączące miasta wojewódzkie z pominięciem Warszawy. Działo się tak, mimo elektryfikacji linii, ze względu na pogarszający się stan techniczny torowisk. Niektóre ekspresy połączono: Lech i Kujawiak w latach 1968–1970 jeździły połączone między Warszawą a Kutnem, natomiast Górnik prowadził grupę wagonów do Opola.
Po roku 1970 Kluczowym dla rozwoju polskiej sieci ekspresów było rozporządzenie Ministra Komunikacji z 7 sierpnia 1970 w sprawie budowy linii kolejowej nr 4 z Grodziska Mazowieckiego do Zawiercia, zaprojektowanej do prędkości 250 km/h, oraz odpowiednich typów elektrowozów przeznaczonych na nową linię. Budowa magistrali trwała od 1971 do 1980 roku, a uruchomienie pociągów pasażerskich poprzedziły długotrwałe testy.
Lata 70. XX wieku odznaczyły się szerszym niż dotąd stosowaniem na PKP toru bezstykowego oraz bardziej wytrzymałych szyn S60. Dzięki temu można było podnosić prędkości maksymalne, najpierw do 120 (1971 rok), a następnie do 130 kilometrów na godzinę (1973 rok).