Według jednej odmiany tej teorii podzielona między Hiszpanię i Francję Katalonia miała przypominać podzieloną między zaborców Polskęlogika taka funkcjonowała jeszcze w latach 1930., por. La Vanguardia 17.07.1931, dostępna tutaj l, według innej katalońscy deputowani do Kortezów przez swoją narodową egzaltację zyskali miano „Polaków”Sergi Mateo, ¿Por qué a los catalanes nos llaman polacos?, [w:] serwis sergimateo, dostępny tutaj. Inni sugerują, że pejoratywne określenie trafiło do Hiszpanii i zostało zastosowane wobec Katalończyków dzięki Prusakom.
Jeszcze inni wskazują na okres wojny domowej 1936–1939, kiedy to jakoby żołnierze Nacjonalistów walczący na froncie aragońskim mylili polskich interbrygadzistów z Katalończykami. Według kolejnych autorów Nacjonaliści świadomie ukuli porównanie, twierdząc, że wymażą Katalonię z mapy tak jak hitlerowskie Niemcy zrobiły to z Polskąopinia znanego antrolpoga, Robert Costa Solé, Per què a Espanya anomenen 'polacos' els catalans?, [w:] serwis sapiens.cat, dostępny tutaj.