Geneza 26 maja 1831 wojska polskie poniosły dotkliwą porażkę w bitwie pod Ostrołęką – w powszechnej ocenie historyków, przegrana ta stanowiła punkt zwrotny w wojnie polsko-rosyjskiej; moment, od którego powstanie listopadowe zaczęło powoli chylić się ku upadkowi. Polacy utracili inicjatywę strategiczną i zostali zepchnięci do defensywy. Niepowodzeniami zakończyły się ponadto wyprawy litewska i wołyńska. Na Lubelszczyźnie całkowitą klęskę poniosła wyprawa generała Jankowskiego (bitwa pod Łysobykami). mały|Strona tytułowa broszury Dzień piętnasty sierpnia i sąd na członków Towarzystwa Patryotycznego Jana Czyńskiego (1831) Niekorzystne doniesienia z pól bitewnych, zbliżanie się armii nieprzyjacielskiej do Warszawy przy bierności wojska polskiego, uobojętnienie sprawy narodowej pomimo wycieńczeń i łożonych ofiar, a przede wszystkim paraliż woli, brak wiary w sukces, działania pozorne władz powstańczych wpływały znacząco na demoralizację generalicji oraz pogorszenie nastrojów społecznych.