Z badań archeologicznych wynika, że cmentarz przy kościele był użytkowany od 4. ćwierci XII wieku. Około 1338 Lębork posiadał proboszcza, który posiadał swoją ziemię w Nowej Wsi Lęborskiej. Prawdopodobnie parafia została przeniesiona stamtąd do nowego miasta. Świadczyć to może o tym, że pierwotnie miasto miało zostać założone na terenie Nowej Wsi. Wspominany dokument jest najstarszym dokumentem, w którym pojawia się wzmianka o Lęborku. 1 lub 6 stycznia 1341 nastąpiła lokacja Lęborka na prawie chełmińskim. W tym samym roku Lębork stał się stolicą prokuratorii, przekształconej później w wójtostwo. Zmiana rangi była prawdopodobnie związana z budową zamku. Krzyżacki wójt czuwał głównie nad bezpieczeństwem granicy z Księstwem Słupskim. W tym czasie nastąpił bardzo szybki rozwój Lęborka. W 1357 pojawia się pierwsza wzmianka o burmistrzu Lęborka. W 1363 zostały ukończone mury obronne.
W lipcu 1386 w Lęborku odbył się zjazd Wielkiego Mistrza Zakonu z książętami słupskimi. Obu stronom towarzyszyły poselstwa miast i rycerstwa.
Na przełomie XIV i XV w. znajdowały się w Lęborku tartak i garbarnia, które były napędzane siłą wody. W tym czasie w Lęborku zaczęły powstawać cechy. Na początku XV w. zaczęto używać Łeby do komunikacji, szczególnie do przewozu towarów.