Funkcje i cechy thumb|Krak des Chevaliers – twierdza krzyżowców na Bliskim Wschodzie strzegąca jedynej drogi z Antiochii do Bejrutu Zamek służył jako: siedziba władcy, administracji (starosty, kasztelana, księcia) (np. Niepołomice, Lublin, Bielsko-Biała), placówka militarna (np. Dybów, Przewodziszowice), więzienie (np. Lipowiec, Chęciny), skarbiec (np. Chęciny, Rawa Mazowiecka), miejsce sądów (np. Wiślica, Nowy Korczyn), ochrona granic i szlaków (np. Będzin, Czorsztyn i Niedzica), miejsce schronienia ludności (refugium, np. Zamek Pieniński).
thumb|Rozbudowany system umocnień zamku w Beaumaris thumb|Dziedziniec zamku Raseborg Często występujące cechy charakterystyczne zamku: wysokie i grube mury zewnętrzne ze strzelnicami, które otaczają budowlę z każdej strony, wieża (stołp albo donżon), ufortyfikowane wejścia, często rozbudowane o kraty, mosty zwodzone, wykusze i wieże, na zewnątrz murów małe i wysoko umieszczone otwory okienne, kaplica, dziedziniec, na zewnątrz zamku przeszkody terenowe, jak: dodatkowe mury, fosy, wały, mosty zwodzone oraz ewentualnie dodatkowe fortyfikacje, bastiony, teren wyrównany, pozbawiony trwałych lub wysokich budowli, wysokich drzew itp., mury zakończone blankami i machikułami, w linii murów baszty.