W łaźni rytualnej na ulicy Narutowicza w Mławie znajdował się (od 1940 r.) obóz karny (pracy przymusowej), w którym przebywało około 200–300 więźniów (robotników przymusowych) żydowskich, polskich i rosyjskich. Wszyscy więźniowie zaangażowani byli w prace publiczne w Mławie i Nosarzewie. Część Żydów została również wysłana do obozu w Pomiechówku, gdzie więźniowie byli traktowani ze szczególną brutalnościąM. Grynberg, Żydzi w rejencji ciechanowskiej 1939–1942 (Warszawa, 1984), s. 79–88.. Do końca czerwca lub na początku lipca 1941 r. Gestapo zamierzało przeprowadzić rewizję nielegalnych żydowskich mieszkańców getta. Powodem były powroty Żydów, którzy wcześniej z Mławy wyjechali bez wiedzy i zgody Gestapo. Planowano zgromadzić (w niedzielny poranek, kiedy nikt nie musiał pracować) wszystkich Żydów na placu i wtedy sprawdzić dokumenty mieszkańców. Judenrat został poinformowany o planach Niemców, a następnie w nocy przed akcją zorganizował ciężarówki i przemycił w nich większość „podejrzanych”. Przewodniczący Judenratu Eliezer Perlmuter zorganizował dokumenty dla osób nielegalnie przebywających w getcie – dając papiery tych, którzy zostali już skontrolowani przez Niemców. Niemcy aresztowali około 100–200 Żydów, którzy nie mieli przy sobie potrzebnych papierów.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Getto w Mławie · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.