Os hongaros u machiars (en hongaro magyarok) habitan en Hongría y zonas diferents paises mugants en a Cuenca Panonica. Se calcula que son 10,5 millons en Hongría (o 95 % d'a población), 2,5 millons en Rumanía, 400.000 en Voivodina (Serbia), y 3 millons en as zonas mugants d'Eslovaquia, Ucraína y Croacia. O numero d'hongaros en a diaspora luent d'Hongría se calcula en 2 millons repartius por Estaus Unius, Europa Occidental, Escandinavia y Australia. Parlan una luenga uralica d'a branca ugria con elementos turquicos. Son mayoritariament catolicos con minorías protestants.
Historia Descienden de pueblos eslaus y talment d'atros orichen como vlacos y pueblos chermanicos sozmesos por una minoría dirichent formada por un pueblo nomada d'as estepas d'Europa oriental de qui prenen o etnonimo d'hongaros u maguiars. A denominación de maguiar lis vien por a tribu prencipal d'a federación de 10 tribus dita on-gur (as "diez tribus" u as "diez sayetas").
O bisnieto d'o Khan Arpad, Geza, se convirtió a lo catolicismo en 975 y lo suyo fillo Esteban fue declarau rei d'Hongría por o Papa de Roma. A formación d'o Reino d'Hongría como un estau hongaro fuerte con o modelo d'as monarquías cristianas d'Europa occidental aturó a penetración de pueblos nomadas euroasiaticos, que yeran esbarraus enta l'Imperio Romano d'Orient u bizantín dica o sieglo XIII, ye o caso d'os pacinacos y os cumans.
Os sucesors d'Esteban encomenzoron una espansión territorial plegando dica os Carpatos y anexionando-sen Eslovaquia y Transilvania. Croacia s'unió a lo reino d'Hongría en 1102 pero mantenendo a suya autonomía. En 1241 a invasión mongol redució la suya población d'Hongría a cuasi a metat, pero os mongols no se quedoron. Si que quedoron poblacions de cumans y alanos que se refuchioron d'os mongols.
A dinastía d'Arpad s'estinguió en 1301. Bi habió una dinastía orichinaria d'a baixa nobleza vlaca hongarizada, os Hunyadi, (Iancu de Hunedoara y Matías Corvín) con a que Hongría tenió o suyo mayor espendor. Atras dinastías que reinoron en Hongría estioron os Anchú, os Luxemburgo y os Jagellon. En 1596 Solimán o Magnifico derrotó a l'exercito hongaro en Mohacs. A parte central d'o reino d'Hongría y Croacia quedoron ocupadas por os otomans, Eslovaquia y a parte occidental d'Hongría y Croacia quedoron baixo a poder d'os Habsburgo, Transilvania formó un principau autonomo. O territorio ocupau por os otomans yera dividiu en cuatre paxaliks y Transilvania yera un estau titere de l'Imperio Otomán. Felipe Fernández-Armesto. Los hijos de Zeus. Pueblos, etnias y culturas de Europa. 1996 Grijalbo.
En o sieglo XVII os Habsburgo consiguioron fer reblar a l'Imperio Otomán y conquerir a mayor parte de l'antigo reino d'Hongría, incluita Transilvania. Os otomans lis cedioron os territorios en a paz de Carlowitz (1699). Hongría esvebinió part d'o estensL'Imperio Austriaco d'os Habsburgo, y recibió a plegada de repobladors alemans que serán conoixius como suabios d'o Danubio. En 1828 os hongaros no yeran que o 38 % d'os habitants d'una Hongría tres vegadas mes gran que l'actual. A zaguers d'o sieglo XIX l'Imperio Austriaco se reorganizó formando l'Imperio Austrohongaro, formau por o reino d'a Gran Hongría y o reino d'Austria que compartiban rei.
En o sieglo XIX os nacionalistas hongaros s'enemistoron con os nacionalistas d'atros pueblos que habitaban l'antigo reino d'Hongría, como ye o caso d'os croatas, serbios, eslovacos y rumanos. Bi habió represions contra as culturas d'ixos pueblos pa asimilar-los a la fuerza. En 1910 os hongaros yeran ya a mayoría d'a población d'Hongría, mes extensa que l'actual. Manimenos a primera Guerra Mundial estió un desastre pa Hongría, que estió en o bando perdedor. Dimpués de perder-ie, os rumanos atacoron Hongría y en ocuporon dica a capital. Hongría fue forzada a reconoixer por o tractau de Trianon a perdua de totas as suyas rechions perifericas, quedando muitos hongaros en territorios de países mugants, en bel caso mayoritarios u en d'atros chicotas minorías. Se producioron movimientos de población. En o territorio rumano os funcionarios hongaros fuoron despedius y muitos emigroron ta Hongría.
En a segunda Guerra Mundial Hongría s'alinió con l'Eixe y fue recompensada con l'anexión de zonas mugants de Yugoslavia y d'o norte de Transilvania y on encomenzoron a fer limpiezas etnicas con a población rumana. Dimpués d'a guerra as mugas tornoron a estar as mesmas que enantes (de fueras d'a muga con Checoslovaquia) y as tropas sovieticas imposoron un rechimen comunista que duró dica zaguers d'o sieglo XX.
Referencias
Se veiga tamién Hongaros (pueblo nomada).
* Categoría:Pueblos ugricos Categoría:Etnias d'Hongría Categoría:Etnias de Rumanía Categoría:Etnias de Serbia Categoría:Etnias d'Eslovenia Categoría:Etnias d'Eslovaquia Categoría:Etnias d'Ucraína