O pueblo serbio u simplament os serbios (en serbio Срби) son os habitants mayoritarios de Serbia, y forman minorías en Bosnia-Herzegovina, Croacia, Macedonya d'o Norte y o Banato rumano. Parlan una luenga eslava meridional, o serbio y son cristianos ortodoxos.

Etnonimo O etnonimo d'os serbios ye escrito como Σερβlοι (Servloi), Sorabos, Surbi, Sorabi en as fuents medievals primerencas.Istorija Srba, Chapter 5: "Slovenska plemena i njihova kultura" En De Administrando Imperio se fa mención d'o reino d'un Arcont desconoixiu y os suyos descendients, a dinastía Vlastimirović como Servlia.De Administrando Imperio, ch. 32 Se deciba Boiki a la suya tierra mitica, que fan derivar d'o protoeslau *bojь. = "batalla", "guerra", "luita", tamién o lugar de Servia en Grecia recibiba lo suyo nombre por os suyos habitants temporals os serbios. D'alcuerdo con o Cuento d'os anyos de Bygone, a primera cronica rusa, os serbios son uns d'os cinco primers pueblos eslaus que yeran enumeraus por os suyos nombres.vest vremennih let (Moscow, Leningrad: Akademiya nauk SSSR, 1990), pp. 11, 207.

O cheografo d'o sieglo X Ibrahim ibn Yaqub localizaba o pueblo de "Saqalib" (probablement "eslaus" en cheneral), en as rechions montanyosas d'os Balcans centrals a l'ueste d'os bulgaros y a l'este d'os "atros eslaus" (croatas), por tanto en as tierras serbias. Os saqalib teneban a reputación d'estar mes furos.Islam in the Balkans: religion and society between Europe and the Arab world, by H. T. Norris

Se fa mención d'os serbios como Srblji en os primers textos eslavonicos. Estos textos tamién fan servir a denominación de tribalians, en realidat un pueblo tracio u ilirián de l'antiguedat que habitaba o sud de Serbia y l'ueste de Bulgaria. A ciudat de Trebinje, capital d'o županato de Travunia yera escrita a sobén Tribalia. "Bojka", o nombre mitico d'a tierra d'os serbios (Serbia Blanca), podría tener una radiz común con a rechión de Boyko, habitada por os Boikos.

En aragonés o etnonimo ye documentau en o Libro de los fechos et conquistas del principado de la Morea, pero como siervos:

En a Edat Meya se feba servir o etnonimo servians en francés y anglés , y d'astí a denominación de servianos que veyemos en castellano en os Anales de la Corona de Aragón de Cheronimo Zurita:

En o periodo de l'otomán os serbios recibioron a denominación de vlacos, por eixemplo os que s'establioron en ciertas parz d'a Bosnia otomana que enantes estioron part d'o Reino de Croacia. Tamién recibioron esta denominación os que s'establioron en tierras despobladas de Croacia y d'Eslavonia baixo administración austriaca.

Relichión Dende a suya conversión a lo cristianismo os serbios son cristianos ortodoxos, y poseyen actualment una ilesia autocefala propia. Os serbios d'una comarca entre o Kosovo y Macedonya d'o Norte son musulmans. Os musulmans d'o Sanchac de Novi Pazar tienden a no considerar-sen serbios y considerar-sen d'a mesma nacionalidat que os bosnios musulmans. Dica a guerra d'independencia de Bosnia-Herzegovina i heba musulmans bosnios que se consideraban serbios.

Historia Etnochenesi Os serbios yeran descritos en o libro De administrando Imperio como os habitants d'unos principaus entre os croatas y os bulgaros. Beluns d'estos principaus son descritos en atras fuents como part de Croacia, y Bosnia en fuents posteriors será distinguida de Serbia u d'os principaus serbios. A base d'a organización social d'os serbios yera a zadruga u familia ampla, como en atros pueblos eslaus. Bellas zadruge aplegadas yeran baixo o mando d'un župan ("mainate"). En bels casos bels župani podeban unir-sen y estar en a subchección d'un veliki župan u "gran župan".History of Serbia. Articlo tetulau Balcan States en a edición de l'anyo 2007 d'a Enciclopedia Britannica Rematan predominando dos estaus serbios, Zeta, en l'actual Montenegro y Raška, en l'interior, en a zona d'o Sanchac de Novi-Pazar. O cristianismo plega a los serbios dende Agrida, y a conversión remata a fins d'o sieglo IX.

Estau serbio uniu

250px|thumb|O prencipau de Serbia en o sieglo XII En a segunda metat d'o sieglo XII Esteban Nemanja, Župan d'a Raška, consigue absorber Zeta y fer-se independient de Costantinoble. En 1217 un legau apostolical lo corona rei, pero Serbia continará estando ortodoxa. Sava, un fillo d'Esteban Nemanja que yera monche d'Athos, consigue creyar una ilesia ortodoxa autocefala serbia, y cuan n'esdebién arcebispe corona a lo suyo chirmán en 1221 como rei d'alcuerdo con o rito ortodoxo. Ye o principio d'a dinastía Nemanja. Esteban I y os suyos succesors costruirán entre os sieglos XIII y XIV una serie de grans monesterios (Studenica, Decani, etc...).

O reino serbio d'os Nemanja puet resistir o expansionismo d'os bulgaros y os bizantins, y con Esteban Dušan plega a lo suyo apocheu. Esteban Dušan estendilla o suyo reino por Macedonya y Grecia, plegando a conquerir part d'o Ducau de Neopatria a los almogávars. En 1346 Dušan empenta que Peć se convertise en seu patriarcal, y ixa mesma anyada y en Skopje l'arcebispe de Peć corona a Dušan como emperador de serbios, griegos, bulgaros y albaneses.Miguel Ángel Ladero Quesada: Historia Universal, Edad Media. Vicens Vives. A creyación d'a seu patriarcal ortodoxa pa os serbios en Peć fa que i haiga un schisma con os griegos bizantins (con seu patriarcal en Costantinoble), dica 1375. Dušan muere en 1355 sin poder conquerir Costantinoble, una anyada mes tarde que os turcos otomans conquieren Gallipoli.

Ocupación otomana 170px|thumb|Stefan Dušan Os succesors de Dušan no pueden mantener a unidat d'un territorio tan extenso, que s'esminglana. Os diferents territorios serbios van cayendo u baixo sobiranía otomana u baixo sobiranía d'un reino bosnio en expansión. En 1389 o principe serbio Lazaro Hrebeldjanović ye derrotau en a batalla de Kosovo Polje. O suyo fillo Esteban Lazarevic se sozmete a lo soldán pero demanda l'aduya d'o rei d'Hongría pa poder mantener-se independient. Os hongaros aduyan a creyar en 1412 una plaza fuerte en Belgrado. Dimpués Chorche Branković establix a capital de Serbia en Smeredevo, pero os otomans la prenen en 1439 y en 1459 la ocupan de pa cutio. Serbia se converte en un pachalik otomán y o patriarcato de Peć queda suprimiu dica 1557.

En o periodo de dominación otomana o centro politico d'os serbios se treslada enta o norte, a lo mesmo tiempo que bi ha migracions enta o sud d'o Reino d'Hongría, a lo norte d'o Sava y d'o Danubio, podendo plegar a estar mayoritarios en zonas que enantes yeran habitadas por atros pueblos, (croatas, hongaros, vlacos, etcetera...). En 1521 os otomans vencen a los hongaros en Mohacs, y os serbios emigraus tamién son baixo dominación otomana.

En 1683 os otomans son redotaus en Viena y esto tien consecuencias pa os serbios, como habitants d'una zona que puet deixar d'estar baixo dominio otomán. En 1688 os austriacos prenen Belgrado y dimpués abanzan ta Kosovo, posando en canción a los serbios pa que se rebelasen. Manimenos os otomans reaccionan y os austriacos s'han de replegar en 1689-1690 chunto con 37.000 familias serbias que s'establixen en l'actual Voivodina. En 1694 en plegará atra tongada.

Os otomans fuoron vencius en 1697 y por o tractau de Karlowitz de 1699 abandonan Batchka y lo norte de Sirmia. O patriarca serbio s'establix en Karlowitz (Sirmia). Os otomans ceden a los austriacos o sud de Sirmia, o Banato y Serbia en o tractau de Passarowitz (1718) dimpués d'atra derrota.

Os otomans contraatacoron en 1736 y por o tractau de Belgrado, Austria habió de tornar-lis Serbia. Por este tractau se creya a muga norte de Serbia, que ya no cambeyará dica a Primera Guerra Mundial.

Totas estas guerras facioron que os serbios emigrasen dende a rechión d'o Kosovo (que dende alavez de conoixe como Viella Serbia) y que o vueito poblacional lo plenasen os albaneses. Beluns d'os serbios que i quedan se converten a l'islam convertindo-se en os gorani actuals. Os serbios no toz os serbios refuchiaus en o reino dš'Austria se quedan en a Voivodina, muitos d'ellos s'establixen en os confins militars: centro d'Eslavonia, sud de Croacia, en o que se conoixerá como a Krayina croata. En Voivodina os serbios abrán de convivir con repobladors de diferents oríchens etnicos a parte d'os serbios: rutens (rusins) eslovacos, alemans, franceses, catalans, (en Nueva Barcelona) etc...

Os otomans posarán a un griego en o patriarcato de Peć en 1739, y lo suprimirán en 1767. En Belgrado bi ha una guarnición de cheniceros que Estambul no controla güaire.

Autonomía En 1804 esclata una insurrección en Chumadia dirichida por Karadjordje, que prene Belgrado en 1806 y se fa proclamar en 1808 principe hereu. Os otomans reaccionan pero o soldán ha de reconoixer l'autonomía de Serbia en o tractau de Bucarest firmau con Rusia en 1812. Manimenos en 1813 contina a guerra y os otomans prenen Belgrado, fan mortaleras y Karadjordje s'ha de refuchiar en Austria.

En 1815 Milos Obrenović diriche una insurrección en Chumadia, y baixo a presión de Rusia os otomans acceptan que Serbia siga un principau vasallo, con asemblea (skupstina) y exercito. Os otomans encara mantendrán a un gobernador turco, guarnicions y imposarán o pago d'un tributo anyal.

A primera intervención de l'Imperio Ruso en os Balcans fa que se firme o tractau d'Andrianopolis en 1829. En 1833 Serbia ixampla o suyo territorio por o sud. O soldán reconoix a Milos como principe hereu, y abdica en 1839, pasando o títol a Aleixandre Karadjordjević. En o Tractau de París de 1856 Aleixandre obtién una garantía internacional pa Serbia. A familia Obrenović tornó a lo poder en 1858, pero qui dirichirá o gubierno será o partiu liberal (1867-1893) En 1868 os otomans evacuan as suyas tropas de Serbia.

Independencia Serbia declaró a guerra a l'Imperio Otomán en 1876 cuan os disturbios de Bosnia. Encara que os serbios fuoron vencius a lo principio, a fins de 1877 tornan a la ofensiva, favoreixius por a intervención rusa en os Balcans. O tractau de Berlín de 1878 reconoix a independencia de Serbia, que queda examplada con a rechión de Niš. O Sanchak de Novi Pazar queda baixo administración austriaca chunto con Bosnia-Herzegovina pa fer de zona tampón entre Serbia y Montenegro.

Encomienzan os conflictos d'os serbios con atras nacionalidaz balcanicas que tamién se liberaban d'o dominio otomán. A unión de Rumelia Oriental con Bulgaria ye vista como periglosa por a Serbia independient, (distribuita por territorios historicament bulgaros que podeban reclamar en o futuro una Bulgaria mes poderosa). Os serbios atacoron a los bulgaros en 1885 y fuoron vencius.

En ixos tiempos ya i heba problemas internos por una sublevación campesina en 1883 y una presión d'un nuevo partiu radical refirmau por os sublevaus. A constitución de 1888 fa de Serbia cuasi una monarquía parlamentaria, y a politica posterior bien marcada por a luita entre liberals y radicals, dica un inte que o rei Aleixandre Obrenović restableix l'absolutismo monarquico con a Constitución de 1901, pero ye asasinau en 1903.