A sintaxi d'oracions con infinitivo en aragonés presenta unas peculiaridaz destacables.
Un tipo d'oración tipica d'o latín y que conserva l'aragonés consiste en que o "subchecto lochico" d'o infitivo amaneix como acusativo (en latín) u como complemento directo (en aragonés). Eixemplos: Lo viyó salir d'a casa.
En as perifrasis factitivas de verbos transitivos dezaga d'o verbo tipo fer o infinitivo tien como subchecto un complemento indirecto. Eixemplo: Nusatros li faríanos leyer o libro.
O infinitivo simple va dezaga d'a preposición de dezaga de bella locución verbal u verbos tipo permitir, fer goyo. Eixemplos: Agora nos toca de pagar a nusatros. A Lois, le faría goyo de quedar-se. Yera una tronada que ya feba miedo de sentir-la. le preba bien de vivir en a montanya.
Un d'os pocos autors que han parau cuenta d'esta estructura ye Chabier Tomás Arias, en especial en os verbos volitivos, comparando con emplegos que tamién se documentan en catalán, occitán y francés. Chabier Tomás Arias: El aragonés del Biello Sobrarbe. Instituto de Estudios Altoaragoneses, 1999. . pp 157-159. Yo no decicié de parrir. No me vaga de bahar. Manyana ya me vagará de fregar. BLAS GABARDA, Fernando y ROMANOS HERNANDO, Fernando, Diccionario Aragonés: Chistabín-Castellano; Gara d'Edizions. Zaragoza, 2008. ISBN978-84-8094-061-0, p 98, pp 393-394. o, con este nevazo tan gran ya nos vagará d'asperar.
Ye de destacar que permaneixe mesmo cuan os verbos chenuínament aragoneses son substituitos por verbos propios d'o castellano en as zagueras pervivencias d'a luenga aragonesa: No le cuaha de venir t'aquí. No le gusta de rondar.
Referencias
Bibliografía Chabier Tomás Arias: El aragonés del Biello Sobrarbe. Instituto de Estudios Altoaragoneses, 1999. . Jesús Cantera y Eugenio de Vicente: Gramática francesa. Editorial Cátedra, S.A., 1999. Gramática francesa. Larousse Editorial, S.A, 2000. Gramática francesa. Larousse Editorial, S.A, 2014. BLAS GABARDA, Fernando y ROMANOS HERNANDO, Fernando, Diccionario Aragonés: Chistabín-Castellano; Gara d'Edizions. Zaragoza, 2008. ISBN978-84-8094-061-0
Se veiga tamién Oracions completivas infinitivas en francés. Infinitivo simple en francés. Preposicions en francés.
Vinclos externos Explicacions de sintaxi en Charrando.com
Categoría:Sintaxi de l'aragonés