As luengas romances u luengas neolatinas son as que derivan d'o latín vulgar
Con a caita de l'Imperio Romano, as diferents entidaz territorials, a gran distancia entre as parz, y a influencia d'as luengas locals o latín vulgar facioron que evolucionase ta as luengas romances.
Actualment son 20 luengas charratas por 900 millons de personas.
Luengas iberorromanicas Aragonés: Luenga charrata en o norte d'Aragón. Declarata luenga propia d'Aragón. Astur-leyonés: luenga u conchunto de luengas pareixitas entre as que se troban: Asturiano: Luenga charrata en Asturias por 110.000 personas. Leyonés: Luenga charrata Leyón. Mirandés: ye oficial en Miranda de l Douro, Portugal. Catalán: Luenga oficial de Catalunya, Islas Balears, País Valenciano, Andorra y a ciudat d'Alguer. Tamién se charra en a Francha de Levant, estando luenga propia d'Aragón. Valenciano: oficial en o País Valenciano, considerato catalán occidental por toz os lingüistas. Castellano: Parlato por 300 millons de personas en Espanya, America d'o Sud, Estaus Unius, Guinea Ecuatorial, Sahara Occidental y Filipinas. Chudeocastellano: Luenga d'os sefarditas, descendients d'os chudieus que forachitoron d'Espanya. Gallego: Una d'as luengas oficials de Galicia, Espanya. Charrata por 3 millons de personas. Mozarabe Occitán: Charrato en Occitania (os suyos dialectos son o lemosín, l'auvernés, o provenzal, o lengadocián, o gascón y o vivaroalpín). Oficial en a suya variedat aranesa en Catalunya. Portugués: Luenga oficial de Portugal, Brasil, Mozambique, Timor Oriental, Sant Tomé y Prencipe.
Istas dos zagueras son clasificatas por Ethnologue como luengas d'o grupo pirenenco-mozarabe, como grupo trestallato d'as luengas galorromanicas y iberorromanicas. Manimenos, ista clasificación no ye guaire seguita en atros estudios sobre luengas romanicas, que gosan incluyir l'aragonés y o mozarabe entre as luengas iberorromanicas, a mes dentro d'o mozarabe i heba diferents grupos de parlas que s'estendillaban por mes d'a metat d'a peninsula, unas mes pareixitas a los idiomas d'o nord-este y atras menos.
Luengas italo-dalmatas
Dalmata: Luenga muerta que se charraba en l'actual Croacia. Italiano: Luenga charrata en Italia y Suiza.
Luengas retorromanicas Friulán: Charrato en Udine, Italia. Ladino-dolomita: Charrato en l'Alto Adigio, Italia. Rumanche: Luenga nacional, que no oficial, de Suiza.
Luengas oïl-romances
Francés: Charrato en Francia, Suiza y en as antigas colonias francesas. Francoprovenzal: Charrato en Arpitania. Valón: Charrato en Belchica.
Luengas romances orientals
Rumano: Charrato prencipalment en Rumanía y Moldavia por 28 millons de personas, con minorías en o norte Serbia, norte de Bulgaria, Ucraína y Rusia. Istrorrumano: Charrato en Istria, (Croacia). Arrumano: Charrato en Grecia, Bulgaria, Rumanía, Macedonya d'o Norte, Albania y sud de Serbia. Meglenorrumano: Charrato en o norte de Grecia.
Luenga sarda
Sardo: Charrato en Cerdenya.
*