thumb|right|250px|Bardizo con chicorias. O fitonimo chicoria (d'o latín <*CICHORĪA, plural neutro de <CICHORIU) ye una denominación común en as luengas iberorromances que s'emplega ta cualques plantas herbacias comuns d'a familia Asteraceae, que tienen en común una roseta de fuellas comestibles y amargas en a base, un trallo floral altero, que a sobén s'envista por alto d'a resta de hierbas, y a vena pivotant, napiforme, de sabor muit amarga, que tiene propiedaz medicinals sobre l'aparello dichestivo y anti-bacterianas.

O nombre chicoria ye comun en as romances d'a peninsula Iberica y conta con unatra variant muit común, achicoria, con a- protetica. En aragonés, «chicoria» y «achicoria» son as variants mas comuns y distribuidas, VIDALLER TRICAS, Rafel, Libro de As Matas y Os Animals; Dizionario aragonés d'espezies animals y bechetals; Edicions Val d'Onsera, Zaragoza 2004. . como tamién pasa en castellano. En aragonés, manimenos, se documenta tamién variants minoritarias como chicoira, (común con o catalán xicoira), un caso de metatesi dende a radiz latina, y chocoria y chocaina. A forma «chocaina» podría estar una deformación en incorporando-ie a desinencia en -aina producida por asimilación a livel popular SAURA RAMI, José Antonio, Elementos de fonética y morfosintaxis benasquesas; Gara d'Edizions. Zaragoza, 2003. con belatros fitonimos comuns, como as «plantainas» u a «ferraina».

Desambigación thumb|right|250px|As follas basals d'a chicoria Cichorium intybus. As semellanzas morfolochicas en a fuella son o nexo d'unión de muitas plantas que se conoix popularment como chicorias. Por tanto, con o nombre de «chicoria» u beluna d'as suyas variants, se puede fer referencia a:

Principalment as planta d'o chenero Cichorium. Especialment Cichorium intybus, hierba europea muit común. A hierba Taraxacum officinale, o carnarol u carnaruelo propriament dito. Eventualment, a roseta de fuellas basals de Hypochaeris radicata. Como achicoria dulce, a hierba Chondrilla juncea.

Referencias