Os diminutivos en bavaro se fan servir pa matizar o significau d'una palabra d'una traza que a palabra derivata tienga un significau de menor mida u de menor importancia.
Formación d'o diminutivo A formación d'o diminutivo en l'idioma bavaro se fa con os sufixos -àl, -l, -e, -ei y -i.
Palabras rematadas en -à Muitas palabras que rematan en -à fan o diminutivo adhibindo una -l:
+BavaroDiminutivoAragonés Briàddà Briàddàl chirmán Dechddà Dechddàl filla Dià Diàl puerta Kufà Kufàl maleta Schnià Schniàl cuerda Schwesddà Schwesddàl chirmana Vaddà Vaddàl pai
Palabras rematadas en vocals As palabras que rematan en vocals fan a vegadas o diminutivo adhibindo -le, encara que tamién admiten a variant estándard -àl:
+BavaroDiminutivo 1Diminutivo 2Aragonés Buà Buàle Buwàl nino Frau Fraule Frauàl muller
Bi ha excepcions a iste regle como Schnä (nieu) que fa o diminutivo como Schnäwàl (a "w" se trobaba en l'alto alemán medieval) u Kaffä (café) que fa o diminutivo como Kaffäzàl.
Palabras rematadas en -b As palabras que rematan en -b cambean ista rematanza por una w y adhiben a rematanza -àl u vocalizan a -l final quedando una -e u -i:
+BavaroDiminutivo 1Diminutivo 2Aragonés Loàb Loàwàl Loàwe u Loàwi focaza, queso Weib Weiwàl Weiwe u Weiwi muller
Palabras rematadas en -bb, -f, -l u -m As palabras que rematan en -bb, -f, -l u -m fan o diminutivo adhibindo -àl:
+BavaroDiminutivoAragonés Àff Àffàl mono Bààm Bààmàl árbol Jobb Jobbàl mena de chaqueta Säbb Säbbàl Pero Schdàmm Schdàmmàl tronca Schdul Schdulàl siella
Palabras rematadas en -d u -dd As palabras que rematan en -d u -dd fan o diminutivo adhibindo una -l:
+BavaroDiminutivoAragonés Bàndd Bànddl colla Blàd Blàdl fuella Gwàndd Gwànddl vestiu Hiàd Hiàdl sombrero Kisdd Kisddl caixa Liàd Liàdl canción
Bellas d'istas palabras permiten tamién a variant con -àl:
+BavaroDiminutivoAragonés Besdd Besddàl poste Hiàd Hiàdàl sombrero Schdind Schdindàl hora Wind Windàl viento
Palabras rematadas en -n As palabras que rematan en -n fan o diminutivo adhibindo -dl:
+BavaroDiminutivoAragonés Fàhn Fàhndl bandera Hen Hendl pirina Kànn Kànndl charra Mànn Mànndl hombre
En cuasi toz os casos istas palabras tamién admiten una variant d'o diminutivo con -dàl:
+BavaroDiminutivoAragonés Mànn Mànndàl hombre Kànn Kànndàl charra Wein Weindàl vin
Palabras rematadas en -r As palabras que rematan en -r fan o diminutivo adhibindo una -l:
+BavaroDiminutivoAragonés Bàr Bàrl par Hàr Hàrl pelo Schàr Schàrl estixeras
Palabras rematadas en -ch, -g, -gg, -s, -sch, -x y -z As palabras que rematan en -ch, -g, -gg, -s, -sch, -x y -z fan o diminutivo adhibindo una -l:
+BavaroDiminutivoAragonés Bix Bixl lata Dach Dàchl tellau Fàss Fàssl barril Glàs Glàsl veire Hais Haisl casa Hoiz Hoizl fusta Muiz Muizl bazo Bflànz Bflànzl planta
Bellas palabras con istas rematanzas tamién fan o diminutivo adhibindo -àl:
+BavaroDiminutivoAragonés Disch Dischàl mesa Ling Lingàl pulmón Mütz Mützàl gorro Sogg Soggàl calcetín
Palabras con forma de diminutivo Bi ha en bavaro palabras que nomás existen con forma de diminutivo.
+BavaroAlemánAragonés Blàdl Blatt fuella Boddschàmbbàl Nachttopf pichallo Bummàl einfältiger Mensch melampo Bussàl, Bussl, Bussi Kuss pochón Fleischbflànzl Frikadelle hamburguesa Gràchàl Limonade limonada Griàchàl Krieche planta rastrera Gscheidàl Besserwisser saputo Lüfdl Luftmalerei fresco (pintura) Mädàl, Màdl Mädchen Mesacha Nàgàl Nelke clavel Rähàl Pfifferling rebozuelo Ràdl Fahrrad becicleta Schäbbàl Kinderrassel cascabillo Schdummàl Stummer Muto Schlauchàl Schlauberger peligarcero
Diminutivos en nombres propios Os nombres propios tamién tienen diminutivos, emplegaus por un regular entre a familia u amigos, que siguen os regles que s'han descrito en os apartaus anteriors.
+NombreDiminutivoAragonés Alois Loisl, Loisi, Loise Loís Annemarie Anàmiàl Ana María Andreas Àndi, Ànde Andreu Anton Doni, Done Antón Dionys Donisl Donisio Doris Dorle Dorotea Grete Grädl Greta Josef Säbbàl Chusé Katharina Kàddi Caterina Kurt Kuàddi Kurt Liese Liesi Isabel Marie Mariele María Michael Michàl Miguel Peter Bädàl Pero Petra Bädàl Peironela Therese Räsl, Räsi Tomás Rosa Rosàl Rosa Sebastian Wàsddl, Wasti, Waste Sebastián Simon Simmàl Simón Thomas Dàmmàl Tomás Wolfgang Woifàl, Gàngàl Wolfgang
Diminutivos de verbos Bi ha tamién bels poquez verbos que tienen una forma de diminutivo que cambea o suyo significau. En iste caso forman o diminutivo como os substantivos, encara que, por estar verbos, rematan en -n:
+VerboDiminutivoAragonés nàssn nàssln plebisnar regn regàln esgotaciar schneim schneiwàln nevusquiar
Bibliografía "Bairische Grammatik". Ludwig Merkle. Hugendubel. Múnich, 1975.
Categoría:Morfolochía d'o bavaro Bavaro