Titán ye o mayor satelite de Saturno. "Titán" en a pachina web d'a NASA Ye l'unico satelite conoixito con una densa atmosfera y l'unico obchecto en o espacio, antimás d'a Tierra, an platera evidencia de cuerpos estables de liquido superficial se ye trobata.
Titán ye o seiseno satelite elipsoidal de Saturno. Frecuentment descrito como un satelite parellán ta una planeta, o diametro de Titán ye un 50% mes gran que o d'o satelite natural d'a Tierra, a Luna, y ye un 80% mes masivo. Ye o segundo satelite mes gran en o Sistema Solar, dimpués d'o satelite de Chupíter Ganimedes, y ye mes gran que a planeta mes chicota, Mercurio, encara solo un 40% tan masivo. Descubierto en 1655 per o astronomo neerlandés Christiaan Huygens, Titán estió o primer satelite conoixito de Saturno y o seiseno satelite planetario conoixito. Titán orbita Saturno a 20 radios de Saturno. Dende a superficie de Titán almerca un arco de 5,7 graus y apareixerba 11,4 vegadas mes gran que a Luna apareix ta nusatros.
Titán ye principalment composato per chelo d'augua y material rocoso. Asinas como Venus antis d'a Era Espacial, a densa atmosfera paca empachaba veyer a superficie de Titán entro que nueva información s'acabaló cuan a misión Cassini–Huygens i plegó en 2004, incluyito o descubrimiento de lacos d'hidrocarburos liquidos en as rechions polars de Titán. A cheolochicament choven superficie ye cheneralment lene, con pocos cráters d'impacto, encara que se son trobatos bellas montanyas y varios posibles criovolcans.
L'atmosfera de Titán en contién mayorment de nitrocheno; atros components menors menan en a formación de boiras de metano y etano y en un esmog organico rico en nitrocheno. O clima, incluyitos o viento y plevia, en crea de rasgos superficials semellants a los d'a Tierra, como dunas, ríos, lacos, mars (probablement de metano y etano liquidos), y deltas, que son controlatos per patrons d'orache estacionals como en a Tierra. Con os liquidos d'él (tanto en a superficie como en a subsuperficie) y a fuerte atmosfera de nitrocheno, o ciclo d'o metano en Titán ye analogo ta o ciclo de l'augua en a Tierra, encara que a una temperatura muito menor de 94 K (−179.2 °C).
Historia thumb|left|Christiaan Huygens descubrió Titán en 1655. Titán fue descubierto o 25 de marzo de 1655 per l'astronomo neerlandés Christiaan Huygens. Huygens s'inspiró en o descubrimiento de Galileo d'as cuatre mayors lunas de Chupíter en 1610 y as suyas milloras en a tecnolochía d'o telescopio. Christiaan, con a aduya d'o chirmán d'él Constantijn Huygens jr., escomencipió a construyir-ne de telescopios arredol d'o 1650 y descubrió a primera luna alufrata que orbita Saturno con un d'os telescopios que fabricón.
Lo nombró simplament Saturni Luna (u Luna Saturni, en latín "Luna de Saturno"), publicando en 1655 o tractau De Saturni Luna Observatio Nova ("A nueva observación d'a Luna de Saturno). Aprés que Giovanni Domenico Cassini publicase os suyos descubrimientos d'as cuatre lunas mes de Saturno entre 1673 y 1686, os astronomos prenión l'habito de referir-se ta istos y Titán como Saturno I dica V (con Titán allora en cuatrena posición). Atro epiteto tempranero de Titán estió "satelite ordinario de Saturno". Titán se numera oficialment Saturno VI perque aprés os descubrimientos de 1789 o esquema numerico se concheló ta estalbiar causar-ne mes de confusión (habendo levato Titán os numeros II, IV y tamién VI). Numerosas lunas chicotas se son descubiertas mes amanatas ta Saturno dende allora.
O nombre Titán, y os nombres de toz os siet satelites de Saturno alavez conoixitos, vien de John Herschel (fillo de William Herschel, descubridor de Mimas y Encelado) en a suya publicación d'o anyo 1847 Resultato d'observacions astronomicas feitas en o cabo de Buena Asperanza. Iste sucherió nombres d'os Titans mitolochicos (en griego antigo Τῑτάν), chirmans y chirmanas de Crono, o Saturno griego. En a mitolochía griega, os Titans yeran una raza de deidaz poderosas, descendients de Chea y Urán, que gubernoron durando a lechendaria Edat d'Oro.
Orbita y rotación thumb|Orbita de Titán (brullata en royo) entre as atras grans lunas interiors de Saturno. As orbitas d'as lunas externas son (de difuera enta adintro) a de Chapeto y Hiperión; as d'as internas son as de Rea, Dione, Tetis, Encelado y Mimas. Titán orbita una vegada cada 15 días y 22 horas. Como a Luna y a-saber-los satelites d'as planetas chigantas, o periodo rotacional d'él (o suyo día) ye identico ta o periodo orbital d'él; Titán endura asinas una chunta de marea en una rotación sincrona con Saturno, y permanentment amuestra una cara ta la planeta, por tanto, o "día" de Titán ye igual a lo suyo periodo orbital. Per isto, bi ha un punto subsaturnián en a suya superficie, dende a cual a planeta pareixerba estar penchata perén dreitament per dencima. As lonchituz en Titán se miden enta l'ueste, prencipiando a partir d'o meridiano que cruza iste punto. A suya excentricidat orbital ye 0,0288 y o plan orbital ye inclinato 0,348 graus en relación con o ecuador de Saturno. Veyito dende a Tierra, Titán agafa una distancia angular de bels 20 radios de Saturno (aproximatament 1 200 000 kilometros (750 000 millas) dende Saturno y almerca un disco de 0,8 arcosegundos de diametro.
O satelite chicot y con forma irregular Hiperión ye achuntato en una resonancia orbital 3:4 con Titán. A evolución "panda y lene", que Hiperión bi estarba migrato dende una orbita caotica, se considera improbable, seguntes se deduce de bels modelos. Hiperión probablement se formó en una isla orbital estable, entre que o masivo Titán en embeuró u en chitó de cuerpos que se'n i amanaban masiato.
Accidents a grans rasgos thumb|left|Contimparación de grandaria: Titán (abaixo a la ezquierda) con a Luna y a Tierra (alto y a la dreita). thumb|left|500px|Modelo d'a estructura interna de Titán. Titán ha 5 151 kilometros (3 201 millas) de diametro, 1,06 veces o d'a planeta Mercurio, 1,48 o d'a Luna y 0,40 o d'a Tierra. Antis d'a plegada d'o Voyager 1 en 1980, s'asmaba que Titán yera una miqueta mes gran que Ganimedes (con un diametro de 5 262 kilometros u 3 270 millas) y per tanto a mayor luna d'o Sistema Solar; isto maguer yera una sobreestimación causata per a densa y paca atmosfera de Titán, que s'estendilla a-saber-los kilometros sobre a suya superficie y augmenta o diametro aparent d'él. O diametro y masa de Titán (e por tanto a densidat d'él) son semellants ta os d'as lunas chovianas Ganimedes y Calisto. Basata en a suya densidat de 1,88 g/cm3, a composición cheneral de Titán ye meitat de chelo d'augua y meitat de material rocoso. Encara que parello en composición a Dione y Encelado, ye mes denso debito a la compresión gravitacional. Ha una masa igual a 1/4226 a de Saturno, o que lo fa a mayor luna d'as chigantas gaseosas en relación a la masa d'a suya planeta, a despeito de que, estando Titán 1/22,609 d'o diametro de Saturno, Tritón ye mes gran en diametro en relación a Neptuno con 1/18,092 d'o diametro de Neptuno.
Titán probablement se diferencia en varias napas con un centro rocoso de 3 400 kilometros u 2 100 millas rodiato per varias napas composatas de diferents formas cristalinas de chelo. L'interior d'él puet agún prou calient ta una napa liquida consistent en un "magma" composato per augua y amoniaco entre una crosta de chelo Ih y napas de chelo mes fundas feitas de formas de chelo a alta presión. A presencia d'amoniaco permite a l'augua remanir liquida mesmo a temperaturas tan baixas como 176 K u -97 °C (ta la mezcla eutectica con augua). A sonda Cassini descubrió a evidencia d'una estructura en napas en forma d'ondas de radio de extrematament baixa frecuencia naturals en l'atmosfera de Titán. S'asma que a superficie de Titán ye un pobre reflector d'ondas de radio de extrematament baixa frecuencia, per tanto poderban con tot y con ixo estar reflectando a muga entre o liquido y chelo d'un oceano subsuperficial. Os accidents superficials estión alufratos per a nau espacial Cassini chorripar dica 30 kilometros u 19 millas entre octubre de 2005 y mayo de 2007, o que suchiere que a crosta ye deseparata de l'interior y aporta una preba adicional de una napa interior liquida. Atra preba que ampara una napa liquida y una casca de chelo deseparata d'o ruello solido viene de a traza como o campo gravitatorio varía mientres que Titán orbita Saturno. A contimparación d'o campo gravitatorio con observacions topograficas basatas en radar tamién suchiere que a casca de chelo pueda estar substancialment richida.
Formación Se piensa que as lunas de Chupíter y Saturno se formón meyant coacreiximiento, un proceso parellán a o que se creye que formón as planetas en o Sistema Solar. Entre que as chóvens chigantas gaseosas se formaban, yeran rodiatas per discos de material que gradualment se'n iban fusionando en lunas. Sin dembargo, mientres Chupíter posede cuatre grans satelites en orbitas semellants a las d'as planetas altament regulars, Titán domina de traza aplastant o sistema saturnián y posede una alta excentricidat orbital no immediatement explanicata solament per acreiximiento. Un modelo proposato ta la formación de Titán ye que o sistema saturnián escomencipió con un grupo de lunas parellanas a os satelites Galileans chovians, pero que fuoron perturbatos per una serie d'impactos chigants, que continarban ta formar Titán. As lunas saturnianas de meya grandaria, como Chapeto y Rea, se formón d'os repuis d'istas colisions. Iste escomencipio tan violento explanicarba tamién a excentricidat orbital de Titán.
En 2014, un analís d'o nitrocheno atmosferico de Titán suchirió que posiblement se yera obtenito de material parellán a o que se troba en a Boira d'Oort y no de fuents presents durando en a coacreiximiento de materials arredol de Saturno.
Atmosfera thumb|right|200px|Imachen en colors verdaderas d'as napas de boiras en l'atmosfera de Titán. Titán ye a unica luna con un atmosfera significativa y l'atmosfera d'él ye a unica atmosfera densa rica en nitrocheno en o Sistema Solar chunto con a d'a Tierra. As alufradas d'ella feitas en 2004 per as sondas espacials Voyager amostrón que l'atmosfera de Titán ye mes densa que a d'a Tierra, con una presión superficial de bellas 1,45 atm. Ye tamién bellas 1,19 veces mes masiva que a d'a Tierra en cheneral o bellas 7,3 vegadas mes masiva per superficie. As napas de boiras pacas bloquean a luz veyible d'o Sol y enfoscan as caracteristicas superficials de Titán. A baixa gravedat de Titán embreca que l'atmosfera d'él s'estendilla muito mes que a d'a Tierra. L'atmosfera de Titán ye paca en a-saber-las lonchituz d'onda y por tanto, ye imposible obtenir o espectro de reflectividat d'a superficie dende orbita. No fue dica a plegada d'a nau espacial Cassini-Huygens en 2004 cuan as primeras imáchens dreitas d'a superficie de Titán se consiguión.
thumb|left|200px|Revolvín, boira de gas de cianuro d'hidrocheno chiratoria, en o Polo Sud de Titán (29 de noviembre de 2012). A composición atmosferica de Titán en a estratosfera ye un 98,4% nitrocheno con restant 1,6% composto principalment de metano (1,4%) y hidrocheno (0,1-0,2%). Bi ha cantidaz residuals d'atros hidrocarburos, como etano, diacetileno, metilacetileno, acetileno y propano, y d'atros gases, tals como cianoacetileno, cianuro d'hidrocheno, dioxido de carbonio, monoxido de carbonio, cianochén, argón y helio. Se piensa que os hidrocarburos se forman en l'atmosfera superior de Titán en reaccions resultants d'a trencadura d'o metano per a luz ultravioleta d'o Sol, o que i produz una preta boira narancha. Titán pasa o 95% d'o tiempo d'él aíntro a magnetosfera de Saturno, o que l'aduya a protecher-se d'o viento solar.