300px|thumb|Gorga de Santa Helena entre 1904 y 1914) 300px|thumb|Ermita de Santa Helena sobre a gorga A gorga de Santa Helena Toponimos oficials de l'Alto Galligo en www.lenguasdearagon.org ye un congosto situau chunto a la ermita de Santa Helena, en o termin municipal de Biescas, que ye o punto de dentrada ta a val de Tena. Fue creyada por l'acción d'o glaciar d'o Galligo que baixaba dende a val de Tena dica a Tierra de Biescas.

Formación O glaciar d'o Galligo gosaba tener una largaria de dica 44 km mientres o maximo d'o Pleistoceno, estendillando-se dende a parti alta d'a val de Tena dica a plana entre Senegüé y Samianigo. A suya fondaria en bels puntos yera de dica 400 metros. L'amplaria, entre Gavín y Sobremont plegaba a os 4 kilometros.

En o punto a on se troba actualment a gorga de Santa Helena, o chelo abanzaba encaixonau por a gorga por a resistencia d'os materials calcarios, cretacicos y paleocenos que forman as sierras interiors pirenencas d'a Partacua y Tendennera. Aquí se creyaba un tapón de chelo, acumulando-se iste dica os 1.800 metros d'altaria. A gorga la formoron as auguas de subfusión d'o glaciar que fuoron escavando en a roca.

Se veiga tamién Morrena de Santa Helena

Vinclos externos El glaciar del Gállego y los erráticos de Susin. Revista Serrablo. Geología. La morrena de Senegüé y el plutón de Panticosa. Ansar Aragón. El valle glaciar del Gállego. Peña Guara. Club de Montaña de Huesca

Referencias

Categoría:Formas erosivas fluvials d'Aragón Categoría:Congostos d'Aragón