thumb|350px|En color azul os estaus actuals con monarquía. right|thumb|250px|Corona d'a dinastía Ming (China).
Una monarquía ye una forma de gubierno d'un estau en que o cargo supremo d'ixe estau ye vitalicio, y por un regular desinato seguntes un orden hereditario. Iste cargo se clama "monarca" (d'o griego "un" y "gubernant"), encara que o termin puet variar seguntes a rechión, como rei u reina, emperador u emperadriz, voivoda, khan, zar u kaiser.
O títol de monarca se transmite por herencio como cualsiquier bellatro títol nobiliario; asinas, en a nuestra cultura dica hue se transmite por vía hereditaria por primochenitura (ye decir, o fillo de mas edat ocupa un lugar anterior en a linia succesoria) y con preferencia d'o masclo sobre a fembra. Amás, en bels sistemas churidicos (como en o sistema francés) existe a dita lei salica, seguntes a que a fembra no tien dreito a la succesión). Modernament, iste sistema que excluye a las mullers ye custionato, y en bellas monarquías d'os países nordicos se parla de modificar as leis ta fer que una muller tienga a preferencia en a linia succesoria si tien mas edat que o suyo chirmán.
Actualment, a mayor parte d'as monarquías son amás monarquías constitucionals y no pas absolutas; en as primeras bi ha una constitución que reculle os dreitos d'os ciudadans y bi ha un sistema de división de poders con un Parlamento esleito por os ciudadans, encara que en as monarquías absolutas o poder politico ye en mans d'o rei u monarca.
Se veiga tamién Emperador. Lei salica. Monarquía absoluta. Monarquía constitucional. Rei. Republica. Lista de reis d'Aragón. Lista de monarcas d'Aragón.
Vinclos externos
*