L'aproximant palatal sonora ye un soniu consonantico present en muitas luengas parladas. En l'AFI iste soniu se denota con o signo [] y o suyo equivalent en X-SAMPA ye j.
Caracteristicas A suya forma d'articulación ye aproximant, lo que significa que se produce con un articulador amán d'atro, pero sin que se reduzca a ubertura dica o punto en que se produzca una turbulencia d'aire audible, como en as fricativas. O suyo punto d'articulación ye palatal, lo que significa que s'articula metendo a parti meya u posterior d'a luenga contra o paladar richido. O suyo tipo de fonación ye sonora, lo que significa que as cuerdas vocals son vibrando mientres l'articulación. Ye una consonant oral, lo que significa que se permite que l'aire eslampe a traviés d'a boca y no a traviés d'o naso. Ye una consonant central, lo que significa que se produce deixando pasar l'aire por dencima d'a luenga, mas que por os cantos. O mecanismo d'o fluixo d'aire ye pulmonar egresivo, lo que significa que o fluixo d'aire s'articula empentando aire enta difuera d'os polmons a traviés d'o tracto vocal.
Presencia En aragonés En aragonés existe iste fonema y se representa con o grafema <i> en todas as suyas realizacions: tabierna ([ta'βjeɾna]), tiengo (['tjeŋgo]), nieu (['njew]). Ortografía de l'aragonés. AAL
A secuencia <hi> etimolochica, puet pronunciar-se como una consonant /ʝ/ u tamién como a semiconsonant palatal [j]: hiato ([ˈjat̪o]), hialino ([jaˈlino]), hialuronico ([jaluˈɾoniko]), hierba ([ˈjeɾβa]), hiedrera ([jeˈðɾeɾa]), hiena ([ˈjena]), hieratico ([jeˈɾatiko]), hioides ([ˈjoides]), hiogloso ([joˈɡloso]), ahiere ([aˈjere]).
Eixemplos en diferents luengas Idioma Palabra AFI Significau Notas Anglés you tu Se veiga fonetica de l'anglés Aragonés tiengo tiengo Se veiga fonetica de l'aragonés caye caye No especificau pa a consonant aproximant arredondiada; l'idioma tamién conta con una semivocal aproximant palatal no arredondiada (que puet sustituir a /ʝ̞/ antis d'/e/). Basco bai sí Se veiga fonetica d'o basco Catalán feia feba Se veiga fonetica d'o catalán Francés yeux uellos Se veiga fonetica d'o francés Italiano ione ión Se veiga fonetica de l'italiano
Se veiga tamién Vocal zarrada anterior no arredondiada.
Referencias
Palatal sonora Aproximant sonora Aproximant palatal Categoría:Fonemas de l'aragonés