Villanueva de Xalón (en castellano Villanueva de Jalón) ye una lugar albandonau d'a provincia de Zaragoza (Aragón), perteneixient a o municipio de Chodes, en a comarca d'a Val de Xalón. Se troba situau en a carretera que va dende Morata de Xalón dica Purroi, en un alto sobre o río Xalón. Ye catalogau como Bien d'Intrés Cultural en a categoría de Puesto d'intrés etnografico.

Historia Villanueva de Xalón fue integrada en primeras en a provincia de Calatayú, de nueva creyación, como resultau d'a sesión celebrada en as Corz espanyolas o 7 d'octubre de 1821, a on se debatió y aprebó a configuración territorial provincial d'Espanya. O 30 d'aviento de 1821 as Cortes apreboron as mugas territorials d'a provincia de Calatayú, que contaba amás con partis d'as actuals provincias de Soria, Guadalachara y Teruel. En 1822 ya establiu o marco churidico, a Deputación de Calatayú fue constituyida.

A provincia a on quedó integrada inicialment Villanueva de Xalón, contaba con una población de mas de 100.000 habitantes. A capacidat d'atracción de Calatayú sobre a suya redolada fue reconoixida y resaltada con a creyación d'a Deputación Provincial de Calatayú, una institución con poder politico y de chestión administrativa, que ubriba una perspectiva prometedora de desarrollo. Manimenos, a suya existencia estió efimera, rematando con o decreto d'1 d'octubre de 1823, por o que Ferrando VII declaró nulos toz os actos d'o Gubierno constitucional, pasando a integrar-se en a de Zaragoza definitivament.

Asinas se describe a Villanueva de Xalón en o tomo XVI (1850) d'o Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar, obra empentada por Pascual Madoz a meyaus d'o sieglo XIX (traducción): Diccionario geográfico-estadístico-historico de España y sus posesiones de ultramar (1846-1850). Pascual Madoz, 1850. Biblioteca Virtual de Andalucía, Consejería de Cultura y Patrimonio Histórico de la Junta de Andalucía.

Establiu en o sieglo XIII, y fendo parti de Chodes dende 1845, o lugar fue albandonau en a decada de 1950, quedando reduciu a enruenas. A torre d'a ilesia de Santa María d'a Huerta fue declarada Patrimonio d'a Humanidat en 2001 por a Unesco, fendo parti d'o mudéchar aragonés. Tamién cal destacar o castiello, agora en estau ruinoso. En zagueras s'ha rehabilitau l'acceso a o lugar por carretera, ya que iste i heba desapareixiu.

Galería

Referencias

Categoría:Despoblaus d'a provincia de Zaragoza Categoría:Lugars d'a provincia de Zaragoza Categoría:Lugars de Chodes Categoría:Localidaz d'a diocesi de Tarazona en a Val de Xalón Categoría:Municipios d'Aragón desapareixius Categoría:Municipios de l'antiga provincia de Calatayú