A Republica de Lituania, u Lituania ye un país a lo Norte d'Europa que fa parte d'a Unión Europea (UE).

Situato chunto a lo Baltico, muga a lo norte con Letonia, a l'este con Belarrusia y a lo sud-ueste con Polonia y la provincia (oblast) rusa de Kaliningrad.

Cheografía fisica Lituania se troba en a rechión báltica d' Europa y tien una superficie de 65.200 km2. Se troba entre as latituz 53 ° y 57 ° N,y prencipalment entre as longarias 21 ° y 27 ° E. Tien arredol de 99 kilometros de costa arenosa, d' os cuals solenco uns 38 kilometros dan a la Mar Baltica ubierta, menos que os atros dos países d'a Mar Baltica. A resta d' a costa ye protechida por a peninsula d' arena de Curlandia. O prencipal puerto d' auguas calidas de Lituania, Klaipeda, se troba en a estreita desembocadura d' a lacuna de Curlandia (en lituano: Kuršių marios), una lacuna una mica profunda que s' extiende enta o sud dica Kaliningrad. O río prencipal y mas gran d'o país, o río Nemunas, y cualques d' os suyos afluyents carrian transporte maritimo internacional.

Lituania se troba a lo canto d' a plana d'o norte d' Europa. O suyo paisache estió suavezau por os cheleras d' a zaguera edat de chelo, y ye una combinación de tierras baixas y altas moderadas. O suyo puesto mas altero ye o pueyo Aukstojas a 294 metros en a parti oriental d'o país. O terreno presenta numbrosos lacos (o laco Vistytis, por eixemplo) y paúls, y una rechión de selvas mixtas cubre mas d'o 33 % d'o país. Druksiai ye o mas gran, Tauragnas ye o mas profundo y Asveja ye o laco mas luengo de Lituania.

Dimpués d' una reestimación d' os buegas d'o continent europeu en 1989, Jean-George Affholder, cientifico de l' Institut Géographique National (Instituto Cheografico Nacional Francés), determinó que o centro cheografico d' Europa yera en Lituania, en 54 ° 54. ′ N 25 ° 19 ′ E, 26 kilometros a lo norte de Vilna, a capital de Lituania. Affholder aconsiguió isto calculando o centro de gravedat d' a figura cheometrica d' Europa.

Biodiversidat A cigüenya blanca ye l' au nacional de Lituania y tien a población de cigüenyas de mayor densidat en Europa.

Os ecosistemas lituanos incluyen ecosistemas naturals y seminaturals (selvas, turberas, paúls y praus) y antropochenicos (agrarios y urbans). Entre os ecosistemas naturals, as selvas son particularment importants pa Lituania y cubren o 33 % d'o territorio d'o país. Os paúls (turberas elevadas, paúls, turberas de transición, etc.) cubren o 7,9 % d'o país, y o 70 % d' os paúls se perdioron a causa que a l'esguaz y l'extracción de turba entre 1960 y 1980. Os cambios en as comunidaz de plantas d' os paúls dioron como resultau a substitución d'a molsa y as comunidaz de pastos por arbols y matullera, y os paúls no afectaus dreitament por a recuperación de tierras s' han tornau mas ixucaus como resultau d' una caita en o livel freatico. I hai 29.000 ríos con una longaria total de 64.000 km en Lituania, a cuenca d'o río Nemunas ocupa o 74 % d'o territorio d'o país. A causa de l' a construcción d' entibos, bel o 70 % d' os puestos de desove de posibles especies de peixes catadromos han desapareixiu. En cualques casos, os ecosistemas de ríos y lacos continan veyendo-se afectaus por l'eutrofización antropochenica. https://www.cbd.int/countries/profile/?country=lt#facts

As tierras agricolas comprenden o 54 % d'o territorio de Lituania (bel o 70 % son tierras cautibables y o 30 % praus y pastos), bel 400.000 ha de tierras agricolas no se cautivan y actúan como un nicho ecolochico pa brozas y especies de plantas invasoras. O malmetimiento de l' habitat se ye producindo en rechions con tierras muit productivas y caras a medida que s' enamplan as arias de cautivo. Actualment, o 18,9 % de todas as especies de plantas, incluiu l'1,87 % de todas as especies de fongos conoixidas y o 31 % de todas as especies conoixidas de líquens, son incluidas en o Libro royo de datos de Lituania. A lista tamién contiene o 8 por ciento de todas as especies de peixes.

As poblacions de vida silvestre s' han recuperau a medida que a caza se tornó mas restrinchida y l' urbanización permitió replantar selvas (os selvas ya triplicoron a suya grandaria dende os suyos minimos). Actualment, Lituania tien bel 250.000 animals salvaches mas grans u 5 por cada kilometro cuadrau. O gran animal salvache mas prolifico de todas as partis de Lituania ye o cuerzo, con 120.000 d' ellos. Les siguen os verros (55.000). Otros ungulaus son o ciervo (~ 22.000), o gamo (~ 21.000) y o mas gran: l' alce (~ 7.000). Entre os depredadores lituanos, as rabosas son os mas comunes (~ 27.000). Manimenos, os lupos son mas enradicaus en a mitolochía, ya que solenco bi ha 800 en Lituania. Encara mas raros son os gatos cervals (~ 200). Os animals grans mencionaus anteriorment excluyen a lo coniello, d' os cuals bel 200.000 pueden vivir en as selvas de Lituania. http://www.truelithuania.com/tag/fauna-of-lithuania

Clima Lituania tien un clima templau con influxos tanto maritimas como continentals. Se define como continental humido (Dfb) seguntes a clasificación climatica de Köppen (pero ye amán d' oceanico en una zona costera estreita).

As temperaturas meyas en a costa son -2,5 °C en chinero y 16 °C en chulio. En Vilnius, as temperaturas meyas son -6 °C en chinero y 17 °C en chulio. Mientres o verano, 20 °C ye común mientres o día, entre que que 14 °C ye común demientres a nueit; en o pasau, as temperaturas aconsiguioron os 30 u 35 °C . Beluns hibiernos pueden estar muit fredos. -20 °C ocurre cuasi toz os hibiernos. Os extremos hibernals son -34 °C en as comarcas costeras y -43 °C en l'este de Lituania.

A precipitación meya anyal ye de 800 mm en a costa, 900 mm en as tierras altas de Samogitia y 600 mm en a parti oriental d'o país. A nieu ocurre toz os anyos, puede nevar d' octubre l' abril. En cualques anyos, l' auguacella puede cayer en setiembre u mayo. A temporada de creiximiento d'as plantas dura 202 días en a parti occidental d'o país y 169 días en a parti oriental. As tronadas severas son raras en a parti oriental de Lituania, pero son comunes en as arias costeras.

Os rechistros mas largos de temperatura medida en l'aria d'o Baltico abarcan uns 250 anyos. Os datos amuestran periodos calidos demientres a segunda metat d'o sieglo XVIII y que o sieglo XIX estió un periodo relativament fredo. Un calentamiento d' en primerías d'o sieglo XX culminó en a decada de 1930, seguiu d' un enfriamiento mas chiquet que duró dica a decada de 1960. Dende alavez ha persistiu una tendencia a lo calentamiento.

Lituania experimentó una sequera en 2002, que provocó incendios forestals y de turberas. G. Sakalauskiene and G. Ignatavicius (2003). "Research Note Effect of drought and fires on the quality of water in Lithuanian rivers". Hydrology and Earth System Sciences. 7 (3): 423–427. O país sufrió chunto con a resta d'o nord-ueste d' Europa mientres una onda de calor en o verano de 2006.

Politica y gubierno Lista de Primer ministros de Lituania +NumeroNombreAnyadasPartiu politico1Kazimira Prunskienė1990-1991Independient2Albertas Šimėnas1991-1991Independient3Gediminas Vagnorius1991-1992Independient4Aleksandras Abišala1992-1992Independient5Bronislovas Lubys1992-1993Independient6Adolfas Šleževičius1993-1996Partido Democrático Laborista de Lituania7Laurynas Stankevičius1996-1996Partido Democrático Laborista de Lituania8Gediminas Vagnorius1996-1999Unión de la Patria - Demócrata-Cristianos LituanosIrena Degutienė1999-1999Unión de la Patria - Demócrata-Cristianos Lituanos9Rolandas Paksas1999-1999Unión de la Patria - Demócrata-Cristianos LituanosIrena Degutienė1999-1999Unión de la Patria - Demócrata-Cristianos Lituanos10Andrius Kubilius1999-2000Unión de la Patria - Demócrata-Cristianos Lituanos11Rolandas Paksas2000-2001Unió Liberal de LituàniaEugenijus Gentvilas2000-2001Unió Liberal de Lituània12Algirdas Brazauskas2001-2006Partido Socialdemócrata LituanoZigmantas Balčytis2006-2006Partido Socialdemócrata Lituano13Gediminas Kirkilas2006-2008Partido Socialdemócrata Lituano14Andrius Kubilius2008-2012Unión de la Patria - Demócrata-Cristianos Lituanos15Algirdas Butkevičius2012-2016Partido Socialdemócrata Lituano16Saulius Skvernelis2016-2020Independient17Ingrida Šimonytė2020-2024Unión de la Patria - Demócrata-Cristianos Lituanos18Gintautas Paluckas2024-2025Partido Socialdemócrata LituanoRimantas Šadžius2025-2025Partido Socialdemócrata Lituano20Inga Ruginienė2025-2026Partido Socialdemócrata Lituano21Mindaugas Sinkevičius2026-huePartido Socialdemócrata Lituano

Organización politico-administrativa Condaus Administrativament Lituania se divide en 10 condaus, corresponents a territorios historicos: thumb|right|super|262px|Os condaus de Lituania. Rechions Capital Superficie (km²) Población 2008 1 Condau d'Alytus Alytus 5.425 177.040 2 Condau de Kaunas Kaunas 8.060 673.706 3 Condau de Klaipėda Klaipėda 5.209 378.843 4 Condau de Marijampolė Marijampolė 4.463 181.219 5 Condau de Panevėžys Panevėžys 7.881 284.235 6 Condau de Šiauliai Šiauliai 8.540 349.876 7 Condau de Tauragė Tauragė 4.411 127.378 8 Condau de Telšiai Telšiai 4.350 173.383 9 Condau d'Utena Utena 7.201 172.580 10 Condau de Vilna Vilna 9.760 848.097

Diez ciudaz mas importants As diez ciudaz mas importants son: Puesto Escudo Ciudat Población (2020) 1 20px Vilna 580.020 2 20px Kaunas289.380 3 20px Klaipėda 149.157 4 20px Šiauliai 101.514 5 20px Panevėžys 85.885 6 20px Alytus 49.888 7 20px Marijampolė 34.968 8 20px Mažeikiai32.477 9 20px Jonava 26.427 10 20px Utena25.395

Economía Lituania tien una economía ubierta y mixta que o Banco Mundial clasifica como economía d' ingresos altos. Seguntes datos de 2016, os tres sectors mas importants d' a economía lituana son os servicios (68,3 por ciento d'o PIB), l' industria (28,5 por ciento) y l' agricultura (3,3 por ciento). L'Informe de Competitividat Global d'o Foro Economico Mundial clasifica a Lituania en o puesto 41 (de 137 países clasificaus).

Lituania s' incorporó a l'OTAN en 2004 Lithuania - NATO Chronology of key events en a pachina web de l'OTAN, a l' UE en 2004, Schengen en 2007 y a l'OCDE en 2018.

l'1 de chinero de 2015, l'euro se convirtió en a moneda nacional en substitución d'o litas con un tipo de 1,00 EUR = 3,45280 LTL.

Os productos agricolas y alimenticios representoron o 18,3 por ciento, os productos quimicos y plasticos, o 17,8 por ciento, a maquinaria y os electrodomesticos, o 15,8 por ciento, os productos minerals, o 14,7 por ciento, a fusta y os muebles, o 12,5 por ciento d'as exportacions. Seguntes datos de 2016, mas d'a metat de todas as exportacions lituanas van a 7 países, incluius Rusia (14 %), Letonia (9,9 %), Polonia (9,1 %), Alemanya (7,7 %), Estonia (5,3 %), Suecia (4,8 %) y Reino Uniu (4,3 %). As exportacions equivalieron a lo 81,31 por ciento d'o PIB de Lituania en 2017. https://wits.worldbank.org/CountryProfile/en/country/LTU/startyear/LTST/endyear/LTST/indicator/NE-EXP-GNFS-ZS

O PIB de Lituania experimentó taxas de creiximiento reyal muit altas demientres a decada dica 2009, con un maximo d'o 11,1 % en 2007. Como resultau, o país a ormino s'ha considerau como un tigre baltico. Manimenos, en 2009 a causa que d'una crisi financiera mundial marcada experimentó un baxada drastica: o PIB se contrayió un 14,9 % y a taxa de desemplego alcanzó o 17,8 % en 2010. https://web.archive.org/web/20210703115931/https://www.seb.lt/documents/660/662 Dimpués d'o baxada de 2009, o creiximiento economico anyal de Lituania ha estau muito mas lento en comparanza con os anyos anteriors a 2009. Seguntes o FMI, as condicions financieras afavoreixen o creiximiento y os indicadors de solideza financiera siguen estando solidos. O coeficient de deuda publica en 2016 se redució a lo 40 por ciento d'o PIB, en comparanza con o 42,7 en 2015 (antis d'a crisi financiera mundial, o 15 por ciento d'o PIB en 2008). https://www.imf.org/~/media/Files/Publications/CR/2017/cr17177.ashx (PDF)

Cheografía humana y sociedat Etnografía