O Semontano de Balbastro (en castellano Somontano de Barbastro) ye una comarca aragonesa d'o centro d'a provincia de Uesca. La trescruzan os ríos Alcanadre, Cinca y Esera. Muga a o norte con o Sobrarbe y l'Alto Galligo, a l'este con Ribagorza y Litera, a o sud-este con a Cinca Meya, a o sud con os Monegros y a l'ueste con a Plana de Uesca. A comarca tien una superficie de 1.166,60 km² y una población de 24.410 habitants en l'anyo 2010 repartius en 29 municipios con a capital en Balbastro.
A suya economía de basa en a industria de l'alimentación, a construcción y a quimica en Balbastro y l'agricultura y a ganadería en a resta de poblacions. En l'agricultura abunda o cerial y o vin habendo obtenito a denominación d'orichen (D.O. Somontano).
Parla
L'aragonés propio d'esta zona ye o semontanés oriental, variant de l'aragonés meridional que tien elementos comuns con as parlas mes orientals de Sobrarbe y Ribagorza.
Municipios Num. Municipio Superficie(km²)Datos d'o Instituto Aragonés d'Estatistica (IAEST). Zifras totals.</center> ! % d'o total !Población(2010)Zifras oficials de población ! % d'o total ! Altaria (metros) |- | align="right" |1 | align="left" |Abiego | align="right" | 38,2 | align="right" | 3,3 | align="right" | 281 | align="right" | 1,2 | align="right" | 539 |- | align="right" |2 | align="left" |Adauesca | align="right" | 52,5 | align="right" | 4,6 | align="right" | 166 | align="right" | 0,7 | align="right" | 616 |- | align="right" |3 | align="left" |Alquezra | align="right" | 32,4 | align="right" | 2,8 | align="right" | 313 | align="right" | 1,3 | align="right" | 660 |- | align="right" |4 | align="left" |Azara | align="right" | 14,5 | align="right" | 1,3 | align="right" | 200 | align="right" | 0,8 | align="right" | 429 |- | align="right" |5 | align="left" |Aflor | align="right" | 15,9 | align="right" | 1,4 | align="right" | 135 | align="right" | 0,6 | align="right" | 496 |- | align="right" |6 | align="left" |Balbastro | align="right" | 107,6 | align="right" | 9,3 | align="right" | 17.080 | align="right" | 68,4 | align="right" | 341 |- | align="right" |7 | align="left" |Barbunyals | align="right" | 18,7 | align="right" | 1,6 | align="right" | 109 | align="right" | 0,5 | align="right" | 468 |- | align="right" |8 | align="left" |Berbegal | align="right" | 49,0 | align="right" | 4,3 | align="right" | 441 | align="right" | 2,0 | align="right" | 512 |- | align="right" |9 | align="left" |Biarche | align="right" | 145,0 | align="right" | 12,6 | align="right" | 258 | align="right" | 1,0 | align="right" | 598 |- | align="right" |10 | align="left" |Castillón d'o Puent | align="right" | 25,4 | align="right" | 2,2 | align="right" | 499 | align="right" | 1,9 | align="right" | 382 |- | align="right" |11 | align="left" |Castillazuelo | align="right" | 15,3 | align="right" | 1,3 | align="right" | 193 | align="right" | 1,0 | align="right" | 368 |- | align="right" |12 | align="left" |Colungo | align="right" | 40,6 | align="right" | 3,5 | align="right" | 147 | align="right" | 0,6 | align="right" | 609 |- | align="right" |13 | align="left" |Estada | align="right" | 15,9 | align="right" | 1,4 | align="right" | 236 | align="right" | 1,0 | align="right" | 382 |- | align="right" |14 | align="left" |Estadilla | align="right" | 46,8 | align="right" | 4,1 | align="right" | 860 | align="right" | 3,8 | align="right" | 450 |- | align="right" |15 | align="left" |Lo Grau | align="right" | 63,8 | align="right" | 5,5 | align="right" | 493 | align="right" | 2,1 | align="right" | 467 |- | align="right" |16 | align="left" |Oz y Costeán | align="right" | 57,5 | align="right" | 5,0 | align="right" | 205 | align="right" | 1,0 | align="right" | 504 |- | align="right" |17 | align="left" |Ilche | align="right" | 63,7 | align="right" | 5,5 | align="right" | 246 | align="right" | 1,2 | align="right" | 320 |- | align="right" |18 | align="left" |A Luenga | align="right" | 36,5 | align="right" | 3,2 | align="right" | 220 | align="right" | 1,1 | align="right" | 479 |- | align="right" |19 | align="left" |A Perdiguera | align="right" | 11,3 | align="right" | 1,0 | align="right" | 102 | align="right" | 0,4 | align="right" | 462 |- | align="right" |20 | align="left" |Ascellas-Ponzano | align="right" | 27,3 | align="right" | 2,4 | align="right" | 154 | align="right" | 0,7 | align="right" | 533 |- | align="right" |21 | align="left" |Nabal | align="right" | 47,3 | align="right" | 4,1 | align="right" | 265 | align="right" | 1,3 | align="right" | 637 |- | align="right" |22 | align="left" |Olbena | align="right" | 15,9 | align="right" | 1,4 | align="right" | 58 | align="right" | 0,3 | align="right" | 522 |- | align="right" |23 | align="left" |Peralta d'Alcofeya | align="right" | 116,1 | align="right" | 10,1 | align="right" | 618 | align="right" | 2,8 | align="right" | 402 |- | align="right" |24 | align="left" |Peraltiella | align="right" | 16,2 | align="right" | 1,4 | align="right" | 200 | align="right" | 0,8 | align="right" | 429 |- | align="right" |25 | align="left" |Pozán de Vero | align="right" | 14,8 | align="right" | 1,3 | align="right" | 244 | align="right" | 1,1 | align="right" | 408 |- | align="right" |26 | align="left" |Salas Altas | align="right" | 20,7 | align="right" | 1,8 | align="right" | 311 | align="right" | 1,4 | align="right" | 513 |- | align="right" |27 | align="left" |Salas Baixas | align="right" | 12,9 | align="right" | 1,1 | align="right" | 149 | align="right" | 0,6 | align="right" | 460 |- | align="right" |28 | align="left" |Santa María de Dulcis | align="right" | 27,2 | align="right" | 2,4 | align="right" | 221 | align="right" | 0,9 | align="right" | 522 |- | align="right" |29 | align="left" |Torres d'Alcanadre | align="right" | 17,6 | align="right" | 1,5 | align="right" | 106 | align="right" | 0,5 | align="right" | 340 |- | align="center" |# | Semontano de Balbastro| align="right" | 1.166,6| align="right" | 100,0| align="right" | 24.410| align="right" | 100,0| align="center" | -'''
Gastronomía Panicos: panetes con granullo de matafalúa, tipico de Barbunyals. "calendario gastronomico" en a pachina web Gastronomía Aragonesa d'o Gubierno d'Aragón.
Referencias
Se veiga tamién Lista de molimentos d'o Semontano de Balbastro catalogaus como Bien d'Intrés Cultural.
Vinclos Pachina oficial
*