India

India o, de manera oficial, República India ye un país del sur d'Asia. Ocupa el subcontinente indiu, lo que lu convierte nel séptimu país más grande del mundu. Ye, tamién, el segundu más pobláu, y la mayor democracia del mundu. Arrodiada pel Océanu Índicu pel sur, pela mar d'Arabia pel oeste y pel golfu de Bengala al este, tien 7.517 km de costa, y llenda al oeste con Paquistán, al norte con China, Nepal y Bután, y al este con Bangladex y Myanmar. Cerca d'ella, na mar, atópense tamién Sri Lanka y les islles Maldives.

Llugar de nacencia y espoxigue de la cultura del valle del Indo, el subcontinente indiu foi, per munchos sieglos, un llugar de gran riqueza económica y cultural. Nelli nacieron cuatro grandes relixones: hinduismu, budismu, xainismu y sikhismu. A elles se xuntaron, nel primer mileniu de la era cristiana, el xudaísmu, el cristianismu, l'islam y el zoroastrianismu. Foi dapoco anexonáu pola Compañía Británica de les Indies Orientales dende l'entamu del sieglu XVIII, y dempués colonizáu pola Corona británica dende mediaos del sieglu siguiente. Un sieglu dempués, en 1947, consiguió la independencia dempués d'una campaña de resistencia pacífica na que rescampló la figura de Gandhi.

Alministrativamente ta dixebráu en 28 estaos, seis territorios de la Xunión ya un territoriu capital nacional. La so capital ye Nueva Delhi, con más de 18 millones d´habitantes. Hai, aparte d'ella, delles ciudaes pergrandes: Mumbai, con 21 millones d'habitantes nel so área metropolitana, o Kolkata (enantes conocida como Calcuta), con cuasi 14 na de so.

Fálense nel so territoriu más de cien llingües distintes, de les families dravidiana y indo-aria les más d'elles. La Constitución de la India proclama l'hindi ya l'inglés como idiomes oficiales pal gobiernu nacional, pero tamién son oficiales otres 22 llingües, usaes pelos distintos gobiernos rexonales. Les relixones con más siguidores son l'hinduismu (79.8%) ya l'islam (13.7%). Hai tamién xainistes, sikhs, budistes...

+ National symbols of the Republic of India (Official) National animal National bird National tree National flower National heritage animal National aquatic marine mammal National reptile National heritage mammal National fruit National temple National river National mountain Historia El 15 d'agostu de 1947 alcanzó la independencia gracies a los esfuercios de Mohandas Gandhi.

Organización territorial

La India británica, qu'incluyía lo qu'anguaño ye India, Paquistán, Bangladex y Bután, taba organizada en: provincies, nes que mandaba un gobernador que nomaba'l virréi; estaos principescos, nos que mandaben los xefes llocales, que-yos pasaben el cargu a los sos heriedes, y que se sometíen a la soberanía británica a cambiu de mantener l'autonomía pa cuestiones internes. Al partise en 1947 lo que yera la India británica, provincies y estaos principescos foron asignaos a ún o otru país, y namái que dos provincies (Punjab y Bengala), se partieron ente los dos. L'estáu de Hyderabad, nel que hai una mayoría de población musulmana, quixo ser independiente, pero foi anexonáu militarmente a India. Hubo tamién una engarrada ente indios y paquistaninos pol control del estáu de Jammu y Kashmir, que quedó pa la India pese a que la so población ye mayormente musulmana.

Dende la independencia hasta 1950, cuando se formó la República de India, los estaos principescos foron convirtiéndose en provincies. Los actuales estaos se formaron, según les afinidaes llingüistiques, a partir de les normes establecíes pol acta de reorganización estatal (States Reorganisation Act) de 1956; les sos llendes siguen dende aquella mayormente igual. Sicasí, hebo dellos cambios. Asina, Haryana dixebróse del Punjab en 1966, y lo que yera'l reinu de Sikkim foi anexonáu en 1975 y convertíu n'estáu. Hai, amás, otros trés estaos que se crearon en 2000: Jharkhand, Chhattisgarh y Uttaranchal.

A resultes de toos estos cambios, a India ye anguaño una Federación que se subdivide en 28 estaos, seis Territorios de la Xunión y un Territoriu de la Capital Nacional. Tolos estaos, y los territorios de Puducherry y Delhi, elixen parllamentos y gobiernos según el modelu inglés. Los otros territorios son alministraos direutamente pol gobiernu federal a traviés de delegaos. Estaos y territorios sodivídense en distritos alministrativos, que pueden sodividise tamién en tehsils y en aldees.

right|350px

Estaos

Nᵘ Estáu Nome na llingua llocal Capital Estensión (km²) Población (2007) Llingües oficiales 1 Andhra Pradesh ఆంధ్ర ప్రదేశ్ Hyderabad Telugú y urdú 2 Arunachal Pradesh अरुणाचल प्रदेश Itanagar Hindi 3 Assam অসম Dispur Assamés, bengalí y bodo 4 Bihar बिहार, بہار Patna Hindi y urdú 5 Chhattisgarh छत्तीसगढ़ Raipur Hindi 6 Goa गोंय Panaji Konkani y maratí 7 Gujarat ગુજરાત Gandhinagar Guyaratí e hindi 8 Haryana हरियाणा, ਹਰਿਆਣਾ Chandigarh Hindi y punjabí 9 Himachal Pradesh हिमाचल प्रदेश, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ Shimla Hindi y punjabí 10 Jammu y Kashmir جموں و کشمیر Srinagar y Jammu Urdú 11 Jharkhand झारखंड Ranchi Hindi 12 Karnataka ಕರ್ನಾಟಕ Bengaluru Canarés 13 Kerala കേരളം Thiruvananthapuram Malayalam e inglés 14 Madhya Pradesh मध्य प्रदेश Bhopal Hindi 15 Maharastra महाराष्ट्र Mumbai Maratí e inglés 16 Manipur মনিপুর Imphal Manipurí 17 Meghalaya - Shillong Inglés, khasi y garo 18 Mizoram - Aizol Mizo 19 Nagaland - Kohima Inglés 20 Orissa ଓଡ଼ିଶା Bhubaneswar Oriya 21 Panyab ਪੰਜਾਬChandigarh Punjabí 22 Rayastán राजस्थान Jaipur Hindi 23 Sikkim सिक्किम Gangtok Inglés y nepalés 24 Tamil Nadu தமிழ்நாடு Chennai Tamil 25 Tripura ত্রিপুরা Agartala Inglés, bengalí y kokborok 26 Uttar Pradesh उत्तर प्रदेश, اتر پردیش Lucknow Hindi y urdú 27 Uttaranchal उत्तराखण्ड Dehradun Hindi, urdú y inglés 28 Bengala Occidental পশ্চিমবঙ্গ Kolkata Bengalí y nepalés

Territorios de la Xunión

Lletra TerritoriuNome na llingua llocalCapitalEstensiónPoblación (2007)Llingües oficiales A Islas Andaman y Nicobarअंडमान और निकोबार द्वीप समूह, Andaman and Nicobar Islands Port Blair 8.293 km² 405.525Inglés, Hindi, Tamil B Chandigarhचंडीगढ़, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ Chandigarh 114 km² 1.074.625 Punjabí, Hindi C Dadra y Nagar Haveliदादरा आणि नगर हवेली, દાદરા અને નગર હવેલી Silvasa 491 km² 278.826 Maratí, Gujaratí D Damán y Diuદમણ અને દિવ, दमण आणि दीव Daman 110 km² 200.284 Gujaratí, Inglés, Maratí E Lakshadweepലക്ഷദ്വീപ് Kavaratti 32 km² 65.545Malayalam F PondicherryTerritoire de Pondichéry, புதுச்சேரி Union Territory of Pondicherry Pondicherry 492 km² 1.071.578 Francés, Tamil, Inglés

Territoriu de la capital nacional LletraTerritoriuNome na llingua llocalCapitalEstensiónPoblación (2007)Llingües oficiales G Delhiदिल्ली, دہلی, ਦਿੱਲੀ Delhi 1.485 km² 16.862.735Hindi, urdú, punjabí

Economía

Económicamente ye la decimosegunda mayor economía del mundu, y la cuarta en paridá de poder adquisitivu. Anque la mayoría de la población entá trabaya nel sector primariu, les reformes económiques que se desendolcaron dende 1991 faen que seya ún de los países que tienen un mayor crecimientu económicu. Por embargu, hai dellos problemes graves nel país qu'entá tán ensin resolver: probitú, analfabetismu y malnutrición.

Referencies

Enllaces esternos

Categoría:India