La ye una planta perenne del xéneru Mentha, común por toa Europa, sacante nel estremu norte. thumb|Ilustración thumb|Inflorescencia thumb|Vista de la planta thumb|Ilustración thumb|Detalle de la fueya thumb|Detalle de la flor thumb|Nel so hábitat

Descripción Crez alredor de 90 cm d'altor, anque puede algamar 1,5 m cuando ye soportada por vexetación más alta, y tien un característicu arume a menta. Les fueyes son ovaes a ováu-llanceolaes, verdes (dacuando purpúreas), opuestes, nidies, venaes pueden tener pilosidá o ser glabra. Los tarmos son frecuentemente de color púrpura. Les flores son pequeñes, trupes, tubulares, de color rosáu a lila. Floria de xunetu a setiembre. Ye polinizada por inseutos, anque puede arrobinase fácilmente por cortes de raigaños, como otres especies de menta.

Distribución y hábitat Como'l so nome suxer, vive nes márxenes de canales y regueros, ríos, banzaos y diques. Si la planta crez na agua, va llograr remanecer. Xeneralmente espolleta en suelos mediu ácidos a caliares.

Cruciar con Mentha spicata, sin. M. viridis pa producir Mentha × piperita, un híbridu maneru.

Historia L'usu melecinal de la menta acuática ye vieyu, como lo demuestra la so presencia na Capitulare de villis vel curtis imperii, una orde emitida por Carlomagno que reclama a los sos campos por que cultiven una serie de yerbes y condimentos incluyendo "sisimbrium" identificada anguaño como Mentha aquatica.

Propiedaes melecinales Úsase popularmente como emenagogo, carminativo, emético, estimulante y astrinxente.

Con esta yerba, de fuerte arume, fáense fervinchos tónicos y estimulantes. Utilízase tamién p'arumar ciertos llicores y pa dar gustu a dellos guisos.Flora del barranc d'Algendar

Taxonomía Mentha aquatica foi descritu por Carlos Linneo y espublizóse en Species Plantarum 2: 576. 1753. Citoloxía Númberu de cromosomes de Mentha aquatica (Fam. Labiatae) y taxones infraespecíficos: 2n=96Chromosome numbers in the genus Mentha L. Harley, R. M. & C. A. Brighton (1977) Bot. J. Linn. Soc. 74: 71-96 Etimoloxía Etimológicamente Mentha derivahttps://books.google.es/books?id=fefaqvwHHoYC&pg=PA239&lpg=PA239&dq=menta+del griegu+mintha&source=bl&ots=MuofWSCFvR&sig=VrE-EzT_UpCun9JOphHdsw6UL4s&hl=es&sa=X&ei=wcjBUsvHHae80QXQwYGIDg&ved=0CEkQ6AEwAw#v=onepage&q=menta%20d'el%20griegu%20mintha&f=false del llatín mintha, nome griegu de la ninfa Minta fía de Cocito (fumu infernal), amiga de Plutón.Pierre Chantraine, Dictionnaire étymologique de la langue grecque, histoire des mots, Paris, Klincksieck, 1968-1980, p.704; nouvelle édition 2009.

aquatica: epítetu llatín que significa "acuática". Sinonimia Mentha acuta Strail Mentha braunii Oborny Mentha capitata Opiz Mentha hirsuta Huds. Mentha litoralis (Hartm.) Newman Mentha ortmanniana Opiz Mentha riparia Schreb. Marrubium aquaticum (L.) Uspensky Mentha acutata Opiz Mentha affinis Boreau Mentha aromatica Opiz ex Déségl. Mentha augusta Opiz ex Déségl. Mentha auneticensis Opiz Mentha aurita Weihe ex Fresen. Mentha avellinii Tod. ex Bertol. Mentha avellinii Tod. ex Lojac. Mentha brachiata Weihe ex Fresen. Mentha bugulifolia Weihe ex Fresen. Mentha calaminthifolia (Vis.) Heinr.Braun Mentha cetica Heinr.Braun Mentha chaixii Strail Mentha cordata Jan ex Nyman Mentha crenatodentata Strail Mentha denticulata Strail Mentha deseglisei Malinv. Mentha dubia Chaix ex Vill. Mentha dumetorum var. natalensis Briq. Mentha dunensis Strail Mentha duriuscula Heinr.Braun & Topitz Mentha duriuscula (Heinr.Braun & Topitz) Trautm. Mentha elongata (Pérard) Heinr.Braun Mentha eriantha K.Koch Mentha glabra Colla Mentha glomerata Stokes Mentha grandidentata Strail Mentha hirta Caldas Mentha hybrida Aresch. Mentha hygrophila Topitz Mentha hystrix Heinr.Braun Mentha incisoserrata Strail Mentha intermedia Host Mentha × intricata Debeaux Mentha lateovata Strail Mentha latifolia Nolte ex Hornem. Mentha limicola Strail Mentha limnetes (Topitz) Trautm. Mentha limosa (Schur) Heinr.Braun Mentha littoralis Strail Mentha lloydii Boreau Mentha lobeliana (Becker) Heinr.Braun Mentha macrocephala Strail Mentha macrophylla Waisb. ex Trautm. Mentha microcephala Strail Mentha nederheimensis Strail Mentha nepetifolia Lej. Mentha nigrescens Weihe ex Fresen. Mentha obliqua Raf. Mentha obtuseserrata Opiz ex Malinv. Mentha obtusifolia Opiz ex Déségl. Mentha origanoides Ten. Mentha origanoides Lej. ex Fingerh. Mentha paludosa Sole Mentha palustris Mill. Mentha pedunculata (Pers.) Poir. Mentha pireana Strail Mentha polyanthetica (Topitz) Trautm. Mentha probabilis Schur Mentha purpurea Host Mentha pyrifolia Heinr.Braun Mentha pyrifolia A.Kern. Mentha ramosissima Strail Mentha ranina Opiz Mentha rauscheri Topitz Mentha rudaeana Opiz Mentha sativa Sm. Mentha soleana Strail Mentha stagnalis Topitz Mentha stolonifera Opiz Mentha × suavis var. avellinii (Tod. ex Bertol.) Nyman Mentha subspicata Weihe ex Fresen. Mentha subthermalis Trautm. Mentha tinantiana Lej. ex Malinv. Mentha trojana Heinr.Braun Mentha avesiga Opiz Mentha urticifolia Ten. Mentha viennensis Opiz Mentha weiheana Opiz Mentha weissenburgensis F.W.Schultz ex NymanRellación completa de sinónimos en KEW

Nome común Almaro, hierbabuena, yerba bono d'agua, hierbabuena morisca, hierbabuena rizada, yerba morisco, yerba rizao, yerba sano, hortolana de perru, mastranzos d'agua, menta, menta acuática, menta d'agua, menta blanca, menta de ríu, menta rizada, poléu de ríu, poleos, empresta, sándalu (2), sándalu coloráu, sándalu d'agua, sándalu de xardín, sándalu machu, sándalu real, sándara, sisymbrio, té, té bravo, té de la vega, té de prau, té de ríu, té de vega, té moruno, yerbabuena, yerba bona, yerba bona aquatica, yerba bona d'agua, yerba bona de l'agua, yerba bona de les güertes, yerba bona morisca, yerba bona morisca de jaraba, yerba bona murciana, yerba bona rizada, yerbasanta.

Ver tamién Terminoloxía descriptiva de les plantes Cronoloxía de la botánica Historia de la botánica

Referencies

Bibliografía Brako, L. & J. L. Zarucchi. (eds.) 1993. Catalogue of the Flowering Plants and Gymnosperms of Peru. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 45: i–xl, 1–1286. Fernald, M. 1950. Manual (ed. 8) i–lxiv, 1–1632. American Book Co., New York. Foster, R. C. 1958. A catalogue of the ferns and flowering plants of Bolivia. Contr. Gray Herb. 184: 1–223. View in Biodiversity Heritage Library Gibbs Russell, G. E., W. G. M. Welman, E. Retief, K. L. Immelman, G. Germishuizen, B. J. Pienaar, M. Van Wyk & A. Nicholas. 1987. List of species of southern African plants. Mem. Bot. Surv. S. Africa 2(1–2): 1–152(pt. 1), 1–270(pt. 2). Gleason, H. A. & A.J. Cronquist. 1991. Man. Vasc. Pl. N.E. U.S. (ed. 2) i–910. New York Botanical Garden, Bronx. Jørgensen, P. M. & C. Ulloa Ulloa. 1994. Seed plants of the high Andes of Ecuador–A checklist. AAU Rep. 34: 1–443. Marticorena, C. & M. Quezada. 1985. Catálogu de la Flora Vascular de Chile. Gayana, Bot. 42: 1–157. Pool, A. 2007. Lamiaceae. In: Manual de Plantes de Costa Rica. Vol. 6. B.E. Hammel, M.H. Grayum, C. Herrera & N. Zamora (eds.). Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 111: 49–89. Scoggan, H. J. 1979. Dicotyledoneae (Loasaceae to Compositae). Part 4. 1117–1711 pp. In Fl. Canada. National Museums of Canada, Ottawa. Small, J. K. 1933. Man. S.E. Fl. i–xxii, 1–1554. Published by the Author, New York. View in BotanicusView in Biodiversity Heritage Library Voss, E. G. 1996. Michigan Flora, Part III: Dicots (Pyrolaceae-Compositae). Cranbrook Inst. of Science, Ann Arbor. Zuloaga, F. O., O. N. Morrone, M. J. Belgrano, C. Marticorena & E. Marchesi. (eds.) 2008. Catálogo de las plantas vasculares del Cono Sur. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 107: 3 Vols., 3348 p.

Enllaces esternos

Categoría:Mentha Categoría:Flora d'Europa Categoría:Plantes melecinales Categoría:Plantes acuátiques Categoría:Plantes descrites en 1753 Categoría:Plantes descrites por Linnaeus Categoría:TBSpecies