thumb|240px|Frescu eróticu atopáu na antigua ciudá romana de Pompeya. thumb|240px|Espectáculu pornográficu anunciáu a la entrada d'una sex shop. thumb|240px|Máquina espendedora de llibros y DVD pornográficos en Xapón. El términu pornografía o porno (na so forma embrivida) fai referencia a tou aquel material que representa actos sexuales o acto eróticos col fin de provocar la escitación sexual del receptor. Dende la década de 1970, el cine pornográficu españó hasta ser el xéneru pornográficu más típicu. Dacuando «pornografía» entiéndese como «cine pornográficu», anque n'absolutu sumieron la lliteratura y l'arte eróticu (vease historia de les representaciones erótiques).
La pornografía manifiéstase al traviés d'un ensame de plataformes, tales como l'animación, el cine, la escultura, la fotografía, la historieta, la lliteratura o la pintura, y llogró una gran puxanza nos medios de comunicación medios, como les revistes pornográfiques y inclusive l'audiu (sexu telefónico), y últimamente n'Internet.
Etimoloxía El términu «pornografía» vien de les pallabres griegues πόρνη (pórnē, 'prostituta') y γράφειν (gráphein, 'grabar, escribir, ilustrar') y el sufixu -ία (-ía, 'estáu de, propiedá de, llugar de'), teniendo polo tanto'l significáu de «descripción o ilustración de les prostitutes o de la prostitución». Sicasí, hai que dicir que'l términu ye d'apaición recién, pos na Antigua Grecia nunca s'usó la pallabra pornografía, y l'usu más antiguu constatáu data de la década de 1800 en francés.
Historia
La pornografía y les representaciones erótiques remontar a l'antigüedá de la civilización, a tiempos tan antiguos y primitivos de la historia humana como la era del Paleolíticu. El conceutu modernu de la pornografía, que prevalez nos nuesos díes, definir a partir de la comercialización masiva de material eróticu nel sieglu XIX durante'l periodu de la Dómina Victoriana, abandonando'l so calter eróticu-artísticu y aumentando la so distribución a partir de la producción en masa que definió la Segunda Revolución Industrial.The History of Modern Pornography Artículu en History of Pornography; consultáu abril 30 de 2014 La pornografía moderna consigue'l so mayor guarda a partir de la Revolución sexual (Edá d'Oru del porno) durante los años 1970, hasta l'actualidá.
Antecedentes thumb|right|180px|Venus de Willendorf (c. 25,000 A.C.).
Na sociedá primitiva del homo sapiens nómada, perteneciente al periodu Paleolíticu, desenvuélvese'l pensamientu máxicu y les bases empíriques como fundamentos de les relixones primitives, basando'l creacionismu humanu no que se reparaba de les capacidaes reproductives animales. Nes tribus primitives establezse'l cultu totémicu escontra les estructures anatómiques dedicaes a la procreación; el cultu escontra'l úteru (oxetu de cultu por cuenta de la so capacidá de retener al fetu y el so allumamientu) y el cultu fálicu (consideráu como "depositante de vida"). Basádose nos cultos antiguos, asumir que los figurines paleoíticos de Venus, como la Venus de Willendorf, remembren l'almiración humana polos xenitales, la maternidá, la fertilidá y l'erotismu, al traviés de mames y nalgues de proporciones esaxeraes, con una posible intención de representar pornografía.The Goddess of Willendorf - In Search of the Feminine Divine Artículu en Willendorf.org; consultáu abril 30 de 2014
Nes cultures clásiques de la India sobrentendíense les virtúes de la sexualidá en delles de les sos formes como'l matrimoniu, la masturbación, el sexu grupal, la poligamia y la homosexualidá. Entendíase que'l sexu, especialmente en filosofíes como'l Tantra, yera parte de la divinidá natural humana y, n'ocasiones, representaba un camín escontra'l llume espiritual.The Truth About Tantra por Todd Jones The Yoga Journal D'alcuerdu a les visiones relixoses del hinduismu, el budismu y el xainismu, gran parte de les práutiques relixoses y filosofíes espirituales magnificaban la importancia de l'actividá sexual al traviés de práutiques y rellatos con fuertes tintes eróticos; como'l Ashvamedha Yajna del Rigveda. El Kama Sutra, de Vatsyayana (c. 400-200 A de C.) ye'l epítome de la sexualidá de la India antigua, un llibru que describe les práutiques sexuales que se consideraben ideales pa una pareya heterosexual en matrimoniu.
La sociedá de la India antigua taba acostumada a la sexualidá y al nudismu, al grau d'afiguralo en gran parte del arte sagrao qu'afataba los centros ceremoniales. Nos relieves esteriores qu'afaten Khajuraho ye posible reparar distintes representaciones sexuales que representen la sexualidá humana y la sexualidá ente deidaes.Temples of Love Khajuraho Live India Los poemes épicos Ramayana y Mahabharata (c. 1500 A.C.) conteníen delles alusiones erótiques y dambos fueron determinantes na construcción de les sociedaes sexualizadas del Oriente antiguu, influyendo direutamente nes polítiques y morales sexuales de la cultura xaponesa, la cultura china y les cultures tibetanes. En China, los primeros manuales sexuales y poemes eróticos daten de 200 A.C., basaos nes visiones teolóxiques sobre la complementación de xéneros y fuertemente influyíos polos testos de la cultura india, coles mesmes, apaecen les representaciones gráfiques del sexu nel arte popular tradicional como la pintura y la cerámica.
thumb|170px|left|Detalle sobre cerámica griega d'una prostituta y un veceru (c. 480 A.C.).
Les sociedaes clásiques na Antigua Grecia y l'antiguu Imperiu romanu adoptaron a la sexualidá humana como base de la espresión artística. Nel arte clásicu, retómase una fuerte fixación artísticu-estética pola representación de los seres mitolóxicos y la representación del cuerpu humanu, onde'l cuerpu femenín representaba los atributos de la guapura y la fertilidá, y el cuerpu masculín representaba los atributos de la fuercia y la virilidad. Dientro de la mitoloxía griega figuraben deidaes y rellatos que s'introducíen a la "sexualidá divina" y que recurríen a temes como la poligamia, la homosexualidá, la pederastia, el abusu sexual, les rellaciones amo-esclavu, el sexu grupal, el tresxéneru, la intersexualidá y la bestialidá. L'arte clásico yera frecuentemente falocéntrico, pos asitiaba los órganos xenitales nel centru de les obres (pintura, escultura, cerámica y mosaicu), nuna intención probablemente pornográfica.
La representación d'escenes sexuales yera habitual nel arte popular del Imperiu romanu, que les sos visiones sobre la sexualidá averábense moralmente a les visiones de la Grecia Clásica. Unu de los exemplos más claros de la moral sexual del antiguu Imperiu romanu son los detalles de los frescos de los Baños Suburbanos en Pompeya, onde pueden apreciase escenes con actos de naturaleza sexual qu'inclúin formes del sexu grupal, el sexu femenín-femenín, el cunnilingus y el sexu añal masculín. Otros claros exemplos son los detalles homoeróticos de la Copa Warren (c. sieglu I) y la tradición romana del fascinus.Erotic art in Pompeii and Herculaneum Artículu en Wikipedia; consultáu abril 30 de 2014 Dientro de la lliteratura erótica clásica destaquen obres como Erothikos de Plutarcu, Thesmophoriazusae d'Aristófanes y Satyrikon de Petronio; amás d'autores como: Estratón de Sardes, Safu de Lesbos, Automedón, Filodemo de Gadara, Marcus Argentarius, Gayo Valerio Catulo, Propercio, Tibulo, Ovidio, Marcu Valerio Marcial, Décimu Xunu Juvenal y Priapeos.
Na Edá Media, cola dominación del cristianismu, entender a la pornografía como una forma de la lluxuria y, poro, como un pecáu mortal; la masturbación, la fornicación, la sodomía, el adulteriu y la prostitución yeren consideraes ofienses "criminales" o "innaturales" que yeren correxíes colos castigos relixosos ya inclusive cola tortura y la muerte na Inquisición. L'arte na Edá Media definir nel estilu teocéntrico, al traviés d'alusiones relixoses a pasaxe bíblicos y ufriendes qu'aponderaben la perfeición divina, polo que'l desnudu y el sexu yeren incompatibles coles imáxenes relixoses. La lliteratura erótica apaez, so discutiniu, nos últimos sieglos de la Edá Media n'obres como Decamerón (1353) de Giovanni Boccaccio, introduciendo la ficción erótica nos periodos post-clásicos, amás de Facetiae (sieglu XV) de Gian Francesco Poggio Bracciolini y Historia de Duobus Amantibus (1444) de Pío II.
Sieglu XVI thumb|210px|Jupiter et Junon (sieglu XVI) d'Agostino Carracci.
La pornografía, nuna forma similar a la forma actual (pornografía producida en masa), apaez nel sieglu XVI mientres la cultura de la imprenta de los primeros años del Renacimientu Italianu, periodu nel que la reproducción de lliteratura y grabaos aumenten d'una manera considerable debíu al perfeccionamiento de la imprenta medieval que desenvolvió Johannes Gutenberg nel sieglu XV. La nacencia de la pornografía nel periodu de la cultura de la imprenta ta definida cola apaición de los grabaos pornográficos I Modi (1524) de Giulio Romano, grabaos que fueron publicaos so la direición de Marcantonio Raimondi nos que s'ilustraben 16 escenes de la mitoloxía grecorromana qu'amosaben desnudu y sexu esplícito. Los grabaos fueron prindaos y destruyíos según órdenes del Papa Clemente VIII, quien tamién ordenó l'encarcelamientu de Raimondi, acusándolo de "inmoralidá". Les versiones orixinales sumieron, pero fueron copiaes por Agostino Caracci a mediaos del sieglu XVI, versiones que sobreviven hasta la fecha.
Sonetti lussuriosi (1527) y Ragionamenti (1534-1536) de Pietro Aretino fueron obres importantes que definieron la lliteratura pornográfica del sieglu XVI, el sieglu XVII y el sieglu XVIII. Sonetti lussuriosi foi una prosa pornográfica políticamente incorreuta qu'incorporaba l'arte de I Modi de Giulio Romano, que foi popular ente l'aristocracia del sieglu XVI. En 1558 ye publicáu'l Heptamerón de Marguerite de Navarre, otra obra significativa de la cultura de la imprenta na historia de la pornografía. Nes artes plástiques, influyíes pol humanismu renacentista, remanecen el desnudu y l'almiración del cuerpu humanu, anque l'arte pornográfica empieza a estremase del arte a cencielles erótico. Artistes como Michelangelo Buonarroti incorporaron notables carauterístiques homoerótiques a escenes que nun son erótiques na tradición relixosa, como s'aprecia nel Crucifixu del Santu Spirito (1492) qu'amuesa la imaxe de Xesucristu totalmente desnudu y nun cuerpu neoténico d'adolescente; o la tumba del Papa Xuliu II, monumentu relixosu que ta afatáu por delles figures masculines en completu desnudu; esta peculiar corriente artística marcó la transición del puritanismu relixosu de la edá media, a l'almiración estética del Renacimientu. Per otru llau, artistes como Hans Baldung, Giacomo Caraglio y Agostino Carracci producíen grabaos más esplícitos y menos estilizados qu'incluyíen desnudos y escenes sexuales.
thumb|200px|left|Charon Ferrying the Shades (c. 1735) de Pierre Subleyras.
Sieglu XVII Les obres de Pietro Aretino siguieron con gran popularidá durante'l sieglu XVII, siendo traducíes a distintos idiomes y distribuyíes con secretismu ente los aristócrates europeos. Durante'l sieglu XVI la lliteratura erótica vese frenada por distintes visiones morales sobre la obscenidad, lo que motiva a los autores a publicar obres so nomes anónimos y con cierta llimitación na distribución. Nel sieglu XVII apaecen obres como L'Ecole des Filles (1655) d'autor anónimu, The London Jilt (1683) d'autor anónimu y Erotopolis: The Present State of Bettyland (1684) d'autor anónimu, pero atribuyida a Charles Cotton; la obra ye conocida por ser la primer obra del xéneru Merryland, xéneru que describe al cuerpu de la muyer con analoxíes topográfiques y que se volvió bien popular na lliteratura erótica del sieglu XVIII.
Sieglu XVIII