Ennio Morricone foi un compositor y direutor d'orquesta italianu. Ye mundialmente conocíu por haber compuestu la banda sonora de más de 500 películes y series de televisión.

Les sos composiciones formaron parte de más de 20 películes gallardoniaes, como tamién pieces sinfóniques y corales. Destaquen, ente otros, los sos trabayos en películes del spaghetti western, de la mano del so amigu Sergio Leone, como Por un puñáu de dólares (1964), La muerte tenía un preciu (1965), El bonu, el feu y el malu (1966) o C'era una volta il West (1968). Sicasí, la so obra estender a ensame de xéneros de composición, convirtiéndolo asina nún de los compositores más versátiles de la historia del cine y tamién de los más influyentes del sieglu XX. Les sos composiciones pa Days of Heaven, The Mission o Cinema Paradiso son catalogaes como auténtiques obres maestres.

Biografía Nacíu en Roma, Morricone empezó a tocar la trompeta cuando yera neñu y estudiar na Academia Nacional de Santa Cecilia a la edá de nueve años. A los seis compunxera la so primer obra, polo tanto'l so padre, Mario Morricone, que yera músicu inscribió-y nesta academia. Cuando tenía doce años entró nun conservatoriu, inscribiéndose nun programa d'harmonía de cuatro años, qu'acabó en seis meses. El so diploma de trompeta recibir en 1946 y a partir d'esi añu empezó a trabayar profesionalmente componiendo la música de Il Mattino (La mañana). Dempués de graduase en 1954, empezó a ser un escritor pantasma, componiendo música pa películes, que s'atribuyíen a famosos músicos de la dómina. Llueu ganó popularidá por cuenta de la composición de música de fondu pa programes de radio y pocu dempués daría'l saltu a la gran pantalla.

Nos años cincuenta recibió un diploma n'instrumentación pa banda. Tamién-y foi dau pol tamién compositor Goffredo Petrassi un diploma en composición. En 1955, Morricone dedicar a iguar la música d'otros compositores que yá taben establecíos nel cine. Al poco tiempu, Sergio Leone, un amigu de la infancia de Morricone, riquir por que fuera el compositor de les bandes sonores de les sos películes. Xuntos crearon un puntu de vista distinta del Western tradicional cola película Un puñáu de dólares.

Nos años 80 y 90, Morricone siguió componiendo pa Leone, como en Once Upon a Time in America (1984). Tamién compunxo pa otros direutores como Roland Joffé en The Mission (1986), Brian de Palma en The Untouchables (1987) o Giuseppe Tornatore en Cinema Paradiso (1988). Otres composiciones más recién de calter notable son nes películes Malèna (2000), Campos d'Esperanza (2005) o Baarìa (2009).

Morricone recibió dos premios Grammy, dos Globos d'Oru, cinco BAFTA, diez David de Donatello, once Nastro d'argento y el Premiu de Música Polar en 2010, consideráu esti postreru como'l Nobel de la música. En 2007, recibió'l Óscar honoríficu «poles sos magnífiques y polifacétiques contribuciones nel arte de la música de cine», amás de ser nomáu al Óscar cinco veces na categoría de Meyor banda sonora orixinal. A lo llargo de la so carrera, Morricone vendió más de 70 millones de discos.

Premios principales Premiu Óscar Añu Categoría Película Resultáu1978Meyor Banda SonoraDays of HeavenNomáu1986Meyor Banda SonoraThe MissionNomáu1987Meyor Banda SonoraThe UntouchablesNomáu1991Meyor Banda Sonora BugsyNomáu2000Meyor Banda SonoraMalènaNomáu2006Óscar honoríficu N/DGanador

Globos d'oru Añu Categoría Película Resultáu1982Meyor Cantar OrixinalButterflyNomáu1985Meyor Banda SonoraOnce Upon a Time in AmericaNomáu1987Meyor Banda SonoraThe MissionGanador1988Meyor Banda SonoraThe UntouchablesNomáu1990Meyor Banda SonoraCasualties of WarNomáu1992Meyor Banda SonoraBugsyNomáu2000Meyor Banda SonoraLa leggenda del pianista sull'oceanoGanador2001Meyor Banda SonoraMalènaNomáu

Premios BAFTA {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |- bgcolor="#B0C4DE" align="center" ! Añu || Categoría || Película || Resultáu |- |1980||Premiu BAFTA Anthony Asquith a la meyor música de película||Days of Heaven||Ganador |- |1985||BAFTA a la meyor música orixinal||Once Upon a Time in America||Ganador |- |1987||BAFTA a la meyor música orixinal||The Mission||Ganador|- |1988||BAFTA a la meyor música orixinal||The Untouchables||Ganador|- |1991||BAFTA a la meyor música orixinal||Cinema Paradiso||Ganador|- |}Premios Grammy. En 2009, la 'Recording Academy', axencia qu'apurre los premios Grammy, incluyó la banda sonora de El bonu, el feu y el malu, de 1969, nel 'Grammy Hall of Fame'. Añu Categoría Película Resultáu1988Meyor Banda SonoraThe UntouchablesGanador1995Meyor Banda SonoraWolfNomáu1997Meyor Banda SonoraL'uomo delle stelleNomáu1999Meyor Banda Sonora BulworthNomáu2014Grammy Trustees Award Premiu pola trayeutoria na músicaGanadorDavid de Donatello Añu Categoría Película Resultáu1981Meyor Banda SonoraBianco, rosso y VerdoneNomáu1981Meyor Banda SonoraLa storia vera della signora delle camelieNomáu1988Meyor Banda SonoraGli occhiali d'oroGanador1989Meyor Banda SonoraCinema ParadisoGanador1990Meyor Banda SonoraMio caru dottor GräslerNomáu1991Meyor Banda SonoraStanno tutti beneGanador1993Meyor Banda SonoraLa scortaNomáu1993Meyor Banda SonoraJona che visse nella balenaGanador1996Meyor Banda SonoraL'uomo delle stelleNomáu1999Meyor Banda SonoraLa leggenda del pianista sull'oceanoGanador2000Meyor Banda SonoraCanone inversuGanador2001Meyor Banda SonoraMalènaNomáu2006Meyor Banda Sonora50 aniversariu del David de DonatelloGanador2007Meyor Banda SonoraLa desconocidaGanador2010Meyor Banda SonoraBaarìaGanador2013Meyor Banda SonoraLa migliore offertaGanadorNastro d'argento', apurríos pol 'Sindicatu Nacional Italianu de Periodistes de Cine'.

Añu Categoría Película Resultáu1965Meyor Banda SonoraPor un puñáu de dólaresGanador1967Meyor Banda SonoraUccellacci e uccelliniNomáu1969Meyor Banda SonoraC'era una volta il WestNomáu1970Meyor Banda SonoraMetti, una sera a cenaGanador1971Meyor Banda SonoraMetelloNomáu1972Meyor Banda SonoraSacco y Vanzetti (película)Ganador1985Meyor Banda SonoraOnce Upon a Time in AmericaGanador1988Meyor Banda SonoraThe UntouchablesGanador1989Meyor Banda SonoraCinema ParadisoNomáu1994Meyor Banda SonoraJona che visse nella balenaNomáu1999Meyor Banda SonoraLa leggenda del pianista sull'oceanoGanador2000Meyor Banda SonoraCanone inversuGanador2001Meyor Banda SonoraMalènaGanador2004Meyor Banda SonoraAl cuore si comandaNomáu2007Meyor Banda SonoraLa desconocidaGanador2008Meyor Banda SonoraI demoni di San PietroburgoNomáu2010Meyor Banda SonoraBaarìaGanador2013Meyor Banda SonoraLa migliore offertaGanador

Otros premios 1969: Spoleto premiu Cine. 1972: Premiu Internacional de Cine de Cork por El Califa. 1981: Premiu de la Crítica pal rexistru por The Lawn. 1988: Silver Ribbon de l'Academia Británica de les Artes Cinematográfiques y de la Televisión, por The Untouchables. 1989: Nintendo Ganador As añal por El día anterior. 1989: Lleopardu d'Honor de Festival Internacional de Cine de Locarno. 1990: Gran Premiu de la Fundación Sacem XLIII Festival de Cannes por Cinema Paradiso. 1992: Grolle d'Oru pola so carrera (San Vicente). Efebu de Plata por Jona che visse nella balena. 1994: Golden Soundtrack Premiu dell'ASCAP (Los Angeles). 1995: Lleón d'Oru por tola so carrera nel Festival Internacional de Cine de Venecia. 1996: Premiu Ciudá de Roma pa la poesía. 2008: Orde del méritu artístico y Cultural Pablo Neruda. 2008: Premiu Internacional de Daniele Paris (Frosinone). 2008: Carrera de Saturnu nel Festival Internacional de Cine d'Oru Alatri. 2009: Premiu a la Trayeutoria de la Rexón Autónoma del Valle d'Aosta apurríos mientres el festival rexonal Musicastelle. 2009: Premiu de la Fundación Italia-Estaos Xuníos. 2010: una corona de lloréu honoríficu Europclub la rexón de Sicilia Provincia de Mesina. 2010: Polar Music Prize, Estocolmo.

Llistáu d'obres

Cine

1961: El Federal 1962: Deséu llocu 1962: La cuccagna 1962: Los motorizados 1962: Mozos al sol 1963: I basilischi 1963: Gringo 1963: L'ésitu 1964: ... Y la donna creò l'uomo 1964: Los mangantes 1964: Antes de la revolución 1964: Llegaron los marcianos 1964: Tutto è musica 1964: I due evasi di Sing Sing 1964: Por un puñáu de dólares 1964: Les pistoles nun alderiquen 1964: In ginocchio da te 1964: La scoperta dell'America 1965: Una pistola pa Ringo 1965: Amanti d'oltretomba 1965: Altissima pressione 1965: L'octavu home 1965: Thrilling 1965: Les manes nos bolsos 1965: Idoli controluce 1965: La torna de Ringo 1965: La muerte tenía un preciu 1965: Se non avessi più te 1965: Non son degno di te 1965: Menage a la italiana 1965: Le monachine 1966: Siete pistoles pa los Mac Gregor 1966: Frente al amor y la muerte 1966: Axente 505, muerte en Beirut 1966: Uccellacci e uccellini 1966: El Greco 1966: La batalla d'Arxel 1966: Un ríu de dólares 1966: Un uomo a metà 1966: The Bible: In the Beginning...