David foi un rei israelita, socesor del rei Saúl y el segundu monarca del Reinu d'Israel, llogrando unificar el so territoriu ya inclusive espandilo,Philip Parker, Atlas of World History, Londres: Harper-Collins, 2004, páxs. 30-31. de manera d'entender les ciudaes de Xerusalén y Samaria, Petra, Zabah y Damascu.Philip Parker, Atlas of World History, p. 31. La historia de David figura na Biblia, nos Llibros del profeta Samuel y nel Llibru de los Salmos.Referencies esplícites sobre David figuren nos testos sagraos del xudaísmu, especialmente nel Tanak, y tamién nel canon del cristianismu, formando parte del Antiguu Testamentu. David foi unu de los grandes gobernantes d'Israel y padre d'otru d'ellos, Salomón. Ye veneráu como rei y profeta nel xudaísmu, el cristianismu (católicos el 29 d'avientu) y l'islam.Philip Wilkinson, Religiões [Religions, 2008], Rio de Janeiro: Zahar, 2011, p. 298. Nel islam ye conocíu como "Dawud".
Perceición histórica David ye consideráu como un rei xustu, valiente, apasionáu; guerreru, músicu y poeta, pero un rei, tamién, non exentu de pecaos. Atribúyese-y l'autoría de gran parte del Llibru de los Salmos. Aparentemente vivió ente los años 1040 y 966 e.C., reinó en Xudá ente'l 1010 y 1006 e.C. y sobre el reinu xuníu d'Israel ente l'añu 1006 y el 966 e.C..
Los Llibros de Samuel son la crónica principal de la so vida y el so reináu, siguiendo colos sos descendientes nel Llibru de los Reis. Caltuviéronse poques referencies arqueolóxiques, pero'l cercu de Tel Dan y el cercu de Mesha podríen determinar la esistencia, a mediaos del s. IX e.C., d'una dinastía real hebrea llamada «Casa de David». Amás d'esistir otres referencies nesti grabáu sobre la descendencia del rei David. Asina tamién, el costume de dexar xenealoxíes nes families hebrees facer apaecer en delles d'elles na mesma Biblia.
La vida de David ye importante pal xudaísmu, el cristianismu y l'islam. La so biografía básase cuasi puramente nos llibros de Samuel, onde lo describe amás como «roxu, de formosos güeyos, prudente y bien bella presencia.»
Orixe David perteneció a la familia d'Isaí, de la tribu de Xudá. Según 1 Samuel 16:11 y 17:12, yera'l menor de los ocho fíos d'Isaí y, como yera costume nesos tiempos, el menor yera'l más retardáu y al que se-y daben les xeres pastoriles. Trés de los sos hermanos mayores fueron soldaos del rei Saúl. Samuel, el profeta, viaxó hasta Belén, por mandatu de Dios, pa buscar al nuevu «unxíu». Los candidatos -dixo Dios- teníen de ser de la familia de Isaí.
David ye unxíu 250px|left|thumb|Samuel consagrando a David, Dura Europos, Siria, sieglu III a. Y. C. El rei Sául pecara al desobedecer a Dios mientres la batalla de Michmash, onde tenía de destruyir a tolos enemigos amalecitas y nun lo fixo. Por ello, Dios decidió retira-y la so bendición y unvió al profeta Samuel en busca d'un nuevu «unxíu», d'un nuevu rei pa Israel. El so destín yera Belén, onde vivía Jesé, un pastor colos sos fíos. Unu d'ellos yera l'escoyíu y Samuel, como profeta, tenía de saber cual. Pa evitar un castigu del rei Saúl, el profeta escusóse alegando que viaxaba pa realizar un sacrificiu. Una vegada en casa de Jesé, el profeta conoció a siete de los sos ocho fíos, pero nengunu foi l'unxíu. Cuando preguntó si faltaba dalgún, Jesé llamó al más pequeñu: David, y cuando'l profeta ver, supo que yera él. Ellí, delantre del so padre y hermanos mayores, unxólu como futuru rei d'Israel. Yera amás David, un home prudente y de bon paecer, roxu y de bon semblante.
David, al serviciu del rei Saúl David, cola gracia de Dios, foi nomáu músicu al cargu d'arpa y paxe d'armes. Estes xeres compaxinar col so trabayu como pastor. Tan bonu yera tocando l'arpa qu'escuchando la melodía, Saúl relaxábase. El rei Saúl concedió-y el so vagar.
David y Goliat thumb|David und Goliath (1888), litografía en color del artista alemán Osmar Schindler (1869-1927). Israel, so les órdenes del rei Saúl, taba en guerra colos filisteos. Un xigante llamáu Goliat de Gat, de seis codos y un palmo d'estatura y miembru de les tropes de choque filistees (1 Sam 17:4), desafió al exércitu israelita mientres cuarenta díes, proponiendo qu'escoyeren al so meyor home pa face-y frente. En pallabres de Goliat, si él resultaba derrotáu y muertu pol israelita, los filisteos seríen esclavos d'Israel, pero si él vencía y mataba al escoyíu d'Israel, los israelites seríen esclavos de los filisteos (1 Sam 17:8-9). Los hebreos tarrecíen en gran manera a Goliat y afletábense del retu.
David, que'l so padre pidió-y que viaxara al campamentu pa saber cómo taben los sos hermanos mayores y lleva-yos daqué de comida, escuchó'l desafíu del xigante (1 Sam 17:23). Según la Biblia, la condición de pastor llevó a David a tar esmolecíu por defender a los sos fataos de los ataques de fieres selvaxes y, utilizando'l so talentu, coyó un cayado y una fonda. Con ello presentóse ante'l rei Saúl y propúnxose pa lluchar contra'l xigante. Con anunciar de Saúl, David vistir cola armadura del rei, pero al nun tar acostumáu a utilizala, desfacer d'ella y dirixóse al campu de batalla cola so fonda. Pel camín recoyó cinco piedres llises nun regueru y llantóse delantre del xigante Goliat. Ésti burllóse d'él y tuvo en menos al más nuevu de los fíos de Jesé que se presentaba pa tener un combate singular con él. Pero David proclamó:
Y cola so fonda de boleo, David encualló-y una piedra na frente a Goliat y, cuando cayó, aprovechó pa corta-y la cabeza cola espada del propiu filistéu. La Biblia de Xerusalén señala que se comparó esti combate singular colos combates individuales de la Ilíada. N'alusión a esti combate, la espresión fonda de David» simboliza que nun esiste enemigu refalgable por pequeñu que sía, si l'aciertu acompáñalu. David vencedor de Goliat constitúi amás un símbolu del valor que tienen el tesón y la voluntá ferrial desenvueltes frente a un enemigu n'apariencia bien cimera.
David, el fuxitivu Dempués de vencer al xigante, David consiguió l'enfotu de los criaos y del pueblu, ganóse l'amistá de Jonatán y l'amor de Mical quien foi la so primer esposa y dambos yeren fíos de Saúl. Y, precisamente eso, produció los celos del rei Saúl, qu'ordenó prinda-y. David tuvo que fuxir al desiertu con un escuadrón de 200 guerreros lleales y convirtióse nel paladín de los primíos. Ellí aceptó la proteición del rei filistéu Aquis de Gat, enemigu d'Israel, y asitió a la so familia y los suyos na ciudá filistea de Siclag. Cuando Aquis dir a la guerra contra'l rei Saúl, David nun pudo acompaña-y porque los otros nobles nun confiaben nél.
David, rei de Xudá
Esta batalla, que tuvo llugar en Gilboá, acabó cola vida del rei Saúl y del so fíu Jonatán, amigu de David. La Casa de Saúl taba práuticamente anulada y David dirixir a la ciudá de Hebrón pa ser nomáu rei de Xudá. Pero los nortizos nun taben acordies con tal decisión y buscaron a un descendiente alloñáu del difuntu rei pa noma-y como socesor. L'escoyíu foi Isboset, al que nomaron rei. Ésti intentó ganase l'enfotu del reinu, pero dos caudiellos siguidores de David decidieron asesina-y na so propia casa. Cuando se presentaron ante'l rei David esperaben un pagu, pero atopar cola muerte. David nun tuvo acordies cola muerte del so enemigu y decidió executa-yos por asesinatu.
thumb|Estampilla israelín dedicada al rei David, 1960. Los sos atributos son l'arpa y la so estrella, símbolu de conxunción.Serie "Reis d'Israel", diseñada por Asher Kalderón.
En Hebrón, el rei David nun consiguía l'enfotu de los nortizos y decidió que, pa xunir a les dolce tribus israelites, tenía de buscar una ciudá neutral onde gobernar. Sicasí, cola muerte del fíu del difuntu rei Saúl, los vieyos d'Israel averar a Hebrón manifestando llealtá a David, que daquella tenía 30 años. ((bibleverse | 2 | Samuel | 5 | NVI))
David, rei d'Israel Esa ciudá neutral foi Jebus, que daquella nun taba en manes de la xente de Xudá nin en manes de los israelites del norte. Pero, taba ocupada polos jebuseos. Una vegada reconocíu polos líderes de toles tribus, David conquistó la fortaleza de Jebus y facer la so capital. Una ciudá que pasó a ser conocida como la Ciudá de David y, darréu, Xerusalén.
Xerusalén como capital El rei David yera'l líder d'una teocracia que pretendía instalar «el reinu de Dios na Tierra». Pela so parte, el rei Hiram de Tiru unvió mensaxeros a la capital y empezó a suministra-y a David, madera de cedru, carpinteros y albañiles por que pudiera construyise la casa de David. Ésti quería construyir un templu pa Jehová, pero'l profeta Natan díxo-y, por orde de Dios, que'l templu tenía d'esperar una xeneración, pos se cometieren munchos crímenes. Sicasí, Dios fixo un pactu col rei David: la Casa de David nunca s'escastaría.
David conquistó Soba, Aram (l'actual Siria), Edom y Moab (l'actual Xordania), según les tierres de los filisteos y d'otros territorios. En munchos casos esterminó gran parte de los sos habitantes cananeos.
David and Bathsheba 150px|thumb|David and Bathsheba, por Lucas Cranach el Viejo, 1526. Mientres el sitiu de Rabbah, el rei David decidió nun dir a la batalla y quedase en Xerusalén. Dempués d'un pigazu y dende la terraza, el rei reparó que, nuna casa vecina, una formosa muyer taba bañándose. David quedó prindáu d'ella y quixo saber quién yera: Betsabé, la muyer d'un soldáu hitita principal llamáu Urías que taba lluchando nel sitiu de Rabbah. Pero nin eso paró al rei. Dexar embarazada mientres el so home lluchaba nel sitiu y l'adulteriu de la muyer, n'Israel, yera penalizáu cola muerte. Con tal d'evitar esto, David pidió al so home que volviera del sitiu y face-y creer qu'él mesmu embarazara a la so muyer. Pero, nun lo consiguió. Urías negar a quedase en casa, cola so muyer, mientres los sos compañeros lluchaben na batalla.
El rei David, esmolecíu por perder a la muyer de la que taba namoráu, decidió camudar la so estratexa. Pidió al comandante del sitiu qu'asitiara al maríu nel llugar más difícil de la batalla, col enfotu de que morriera en combate. Asina, naide abarruntaría del adulteriu y el rei podría siguir con Betsabé. Urías morrió en combate y David cásase con ella y aportó a la so esposa preferida y ella llegó a amar con devoción.
El profeta alvirtió-y que Dios quitaría-y la tranquilidá y que-y unviaría aprovecimientos continues, que'l so reináu sería solmenáu, llenu de disturbios civiles violentos ya intrigues. Y tamién lu alvirtió qu'él nun morrería por haber dexáu embarazada a una muyer casada y ordenar la muerte del so home, pero que sí lo fadría'l fíu que diba nacer. El so fíu vivió siete díes, mientres los cualos el rei ayunó. Pero cuando morrió, el rei vistióse y volvió comer. Los sos sirvientes preguntáron-y por qué llamentóse cuando'l so fíu inda taba vivu, pero non cuando yá morriera.
La rebelión de Absalón thumb | right | 200px | La muerte de Absalón por Gustave Doré Tal como lo profetizara Natan, los errores del rei fueron la causa de diversos trestornos y aprovecimientos a la llamada Casa de David. Unu de los sos fíos, Absalón, remontóse escontra'l so padre y llegaron a lluchar pol derechu al tronu. Un día, Absalón quedó atrapáu pol so pelo nes cañes d'un carbayu y Joab, el comandante de tropes de David, clavó-y trés fleches y matólu (2 Samuel 18:14). Asina, toa una faición festexaba esa muerte como una victoria, pero, cuando la noticia de la victoria foi llevada al rei David, ésti nun s'allegró:
Tou esi tiempu de conflictos deterioraron la imaxe de David y el so espíritu. Los apulmonamientos siguiríen, pos el so fíu Adonías tamién pretendía reinar. Naguó'l tronu del so padre, que yá había perdíu gran parte del so anterior prestíu.
Recta final