thumb|280px|Elíes y la vilba de Sarepta, por Bernardo Strozzi, c. 1640 thumb|280px|Elíes, oleu por Daniele da Volterra, c. 1550. thumb|120px|Giotto, Apoteosis de Elíes, frescu, c. 1305. Capiya Scrovegni, Padua
Elíes foi un profeta hebréu que vivió nel sieglu IX a.Y.C. El so nome ye una forma helenizada que provién del nome hebréu Ēliyahū (אליהו) y que significa "El mio Dios ye Yahvéh".Trátase d'un nome propiu hebréu compuestu y qu'incorpora parte del Tetragramaton, onde se topa'l nome divín, Yahvéh (New Bible Dictionary, 2ª edición, Wheaton: Tyndale Press, 1982; John C. Wells, Longman Pronunciation Dictionary, Harlow: Longman, 1990, p. 239: "Elijah"). Elíes yera natural de Tishbé, na rexón de Galaad y al oriente del ríu Xordán.D'ende que-y lo llame "el tisbkita" na versión de la Biblia ellaborada por Cipriano de Valera. A él refierse la Biblia en 1 Reis 17-21 y 2 Reis 1-2.Ver tamién y .
Contestu históricu El ministeriu proféticu de Elíes empieza na dómina del reináu d'Acab (fíu d'Omrí), quien gobernó'l Reinu d'Israel ente 874 e.C. y 853 e.C.Philip Wilkinson, Religiões [Religions, 2008], Rio de Janeiro: Zahar, 2011, p. 298.
Los autores de los Llibros de Reis citen como fonte de los sos rellatos otru llibru güei perdíu, más conocíu como "el llibru de les cróniques de los Reis d'Israel" (). Posiblemente de tal fonte o otra referida al profeta surde la narración sobre l'enfrentamientu ente Elíes y el rei Acab, "quien fixo'l mal a los güeyos de Yahvé, más que tolos que-y precedieren" y "tomó por muyer a una cananea, Jezabel, fía de Itobaal, rei de Sidón y foise tres Baal y Asera, sirviólu y se prosternó ante él". Non solo'l corazón de Acab esviar de los preceptos de Yahvé, sinón tamién tol pueblu, lo que provocó la execución de la mayoría de los profetes d'Israel y de resultes de la enconía, Yahvé fizo que sobreviniera una gran seca en Samaria y poro, una fame na rexón.
La primer misión
Elíes apaez sorpresivamente nel rellatu anunciando a Acab la seca. Depués, esconder nun regueru cercanu al Xordán y ye alimentáu por cuervos; dempués, por mandatu de Yahvé, va a Sarepta, un pobláu cercanu, a la casa d'una vilba, onde'l profeta multiplica la comida y resucita al so fíu. Trátase del primer casu documentáu de resurreición d'un muertu. Elíes enfrentar a Jezabel, que mandara que mataren a los profetes de Yahvé.
Elíes desafía a los cuatrocientos cincuenta profetes de Baal a qu'acepten el sacrificiu d'un güe nun altar preparáu pa ser incineráu; Elíes fai que-y preparen un altar igual y amás fai que mueyen la madera trés vegaes hasta que s'enllena un foso alredor de l'ara. Yahvé acepta'l sacrificiu de Elíes, pa tracamundiu de los profetes de Baal, y nel monte Carmelo les derrota y degollar cola ayuda del pueblu, dempués de lo que termina la seca.
Carauterístiques de Elíes
Elíes yera humanu suxetu a pasiones similares a les nueses (): tres la so victoria, fuxe por medrana a la vengación de Jezabel y enfusar nel desiertu, deseyándose la muerte. Sicasí, dempués de que l'Ánxel de Yahvé da-y de comer y beber sintióse reconfortado y anduvo hasta'l monte Horeb, onde s'escuende nuna cueva.
Metanes una depresión, el profeta Elíes ora a Yahvé y demuestra un escesu de celu na so misión. Dios manifiéstase-y y sofíta-y presentándose como una voz apacible y nidio tres vientos, temblones y un fueu y da-y nueves misiones, y acaba señalando a Eliseo como'l so socesor.
La segunda misión
La maldá de Acab y Jezabel engarrada por Elíes nun se llindaba al cultu de Baal, sinón que se proyeutaba nel réfugu de los sos súbditos. L'episodiu de la viña de Nabot () ye representativu de la repitida hestoria del réfugu de les tierres de los llabradores polos gobernantes y grandes propietarios. Otros profetes referir a estes situaciones: ; . Elíes espresa la sentencia divina contra Jezabel y contra la descendencia de Acab. Derrotáu y muertu ésti en combate coles tropes del rei d'Aram, a pesar de los bonos badagüeyos de los falsos profetes, asocedió-y el so fíu Ocozías, qu'anduvo pel camín del so padre y de la so madre y fixo pecar a Israel y morrió llueu.
Según tres la muerte de Ocozías, (852 e.C.) Dios trespasa l'oficiu de profeta a Eliseo, «un carru de fueu con caballos de fueu estremó a los dos; y Elíes xubió al cielu nun torbolín.» (2 Reis 2:11) a la vista de Eliseo. Eliseo toma'l mantu de Elíes y ye d'esta miente reconocíu por Yahvé como'l so profeta.
Elíes nes tradiciones xudía y cristiana
Elíes, na tradición xudía ye esperáu nos llares israelites mientres toles festividaes de Pascua y acutar un asientu na mesa. El Llibru de Malaquías prevée que Elíes va tornar el Día del Xuiciu, predicción que-y da'l estatus de símbolu del Mesíes del xudaísmu Mesíes, confiriéndo-y especial importancia na creencia xudía.Wilkinson, Religiões, p. 298.
Munchos creyeron que Xuan Bautista foi'l Elíes que vieno preparar el so camín ( ). De fechu pa reforzar esta misión, el mesmu Juan vistía como Elíes: , . Los Evanxelios sinópticos, nel pasaxe de la Tresfiguración, amuesen a Elíes y Moisés falando con Xesús (). L'apócrifu Apocalipsis de Elíes amosar al llau de Henoc combatiendo contra'l fíu de la enconía que los matu, depués de lo cual ellos resuciten, en forma similar a lo qu'asocede colos dos testigos de nel so enfrentamientu cola bestia.
El títulu o nome Elíes nes escritures tamién s'emplega de diverses maneres, por casu: Elíes el Profeta (el cual descríbese más arriba) Precursor: Nesti casu Elíes ye un títulu que se da a aquel que ye un precursor, como por casu Xuan Bautista, quien foi unviáu a preparar el camín pa Xesús. Restaurador: Tamién s'aplica a persones por motivos de les misiones particulares qu'habríen de cumplir, como por casu a Juan el Revelador.
Referencies
Enllaces esternos
Categoría:Profetes Categoría:Xueces bíblicos d'Israel Categoría:Personaxes del Tanak Categoría:Personaxes del Antiguu Testamentu Categoría:Santos y santes de la Ilesia católica Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Persones ensin plantía NF Categoría:Wikipedia:Mantenimientu:Persones ensin plantía nym Categoría:Wikipedia:Artículos con plantía Otros usos a páxines que nun esisten