Neb-kheperu-Ra Tut-ankh-AmónNeb-kheperu-Ra Tut-ank-Amón ye la trescripción de los xeroglíficos de los nomes de tronu y nacencia del faraón, según les convenciones académiques.Tamién copiáu d'otros idiomes como Tutankhamun (inglés), Tutankhamon (francés), o Tutanchamun (alemán). Otres grafíes del so nome: Bibhurria, Heqaiunushema, Kanakhtutmesut, Kheperunebre, Nebkheperure, Nebkheprura, Nebkheprure, Nibkhururia, Pifururiya, Touatankhamanou, Tutankhaton, Tutankhuaten, Tutenchamun, Uerakhamon, Utkheskhauitefre. conocíu como Tutankamón, foi un faraón perteneciente a la dinastía XVIII d'Exiptu, que reinó de 1336/5 a 1327/5 e.C.Cronoloxía según von Beckerath, Grimal, Shaw, y Málek. El so nome orixinal, Tut-anj-Atón, significa «imaxe viva d'Atón», ente que Tut-anj-Amón significa «imaxe viva d'Amón». Ye posible que Tutankamón sía'l rei Nibhurrereya de les cartes d'Amarna, y probablemente el monarca denomináu Ratotis, Ratos o Atoris, que reinó nueve años, según los posteriores epítomes de la obra de Manetón.Nome del faraón nos epítomes de Manetón: Ratotis (Flaviu Xosefu, Contra Apión) Ratotis (Flaviu Xosefu, de Teófilu) Ratos (Sestu Xunetu Africanu, versión de Jorge Sincelo) Atoris (Eusebio de Cesarea)
Magar formalmente defínese que la Dinastía XVIII remata col reináu de Horemheb, puede afirmase con un altu grau de certidume que'l mozu Tutankamón foi l'últimu faraón de sangre real de la dinastía. Xubió al tronu dempués del periodu d'Amarna y devolvió a los sacerdotes de Amón la influencia y el poder que tuvieren enantes de la revolución relixosa y política d'Akenatón. Mientres el so curtiu reináu tuvo en manes d'Ai y Horemheb, que se partieron el poder: Ai alministró Exiptu y Horemheb remanó l'exércitu.
El so reináu carauterizar por una torna a la normalidá nel planu sociu-relixosu dempués del interludiu protagonizáu pol monoteísmu de Akenatón. Dichu torna foi paulatín, restaurando'l cultu nos templos abandonaos de dioses como Amón, Osiris o Ptah, asitiando en funciones a la casta sacerdotal y dexando la celebración de los ritos pertinentes. Nel planu artísticu, los cánones inauguraos so la égida d'Amarna siguiríen fluyendo hasta fundise colos patrones tradicionales del arte exipcio. Nes imáxenes oficiales, la imaxe del nuevu rei sería enfatizada constantemente al pie del so Gran Esposa Real conxugando l'heriedu visual d'Amarna (les imáxenes d'intimidá familiar de la pareya real visibles en tronos, sielles, arques, etc., atopaos en la tumba real) col mensaxe políticu oficial de continuidá de la dinastía, claramente visible pol mapa d'imáxenes d'Anjesenamón.
Tutankamón nun foi un faraón notable nin conocío en dómines antigües; el tamañu relativamente pequeñu de la so tumba (KV62) foi la razón de que nun fuera afayada hasta'l sieglu XX. Howard Carter atopar intacta en 1922. El so descubrimientu y les ayalgues atopaes nella tuvieron cobertoria mundial na prensa y anovaron l'interés del públicu pol Antiguu Exiptu, convirtiéndose la mázcara funeraria del faraón na imaxe más popular. L'afayu de la so tumba, casi intacta, foi un apurra fundamental pa la comprensión de la historia y cultura exipcia. Fixo posible sacar a la lluz una cantidá apreciable de xoyes, muebles, armes y variaos instrumentos; dexando esto ampliar la conocencia de la civilización exipcia.
Nomes y títulos thumb|Aniellu portando'l Nome de Tronu: Neb-Jeperu-Ra.
Al nacer, c. 1345 e.C., asignóse-y el nome de Tut-anj-Atón, que darréu camudó a Tut-anj-Amón, cuando nel ocaso de la revolución teolóxica d'Amarna abandonóse'l cultu al dios Atón volviendo al vieyu panteón exipciu, beneficiando primordialmente al dios Amón. So la ideoloxía del Atonismo: nome de nacencia, Tut-anj-Atón Heka-hiunu-shema «imaxe viviente de Atón, gobernante de Heliópolis» o «el que vive en Atón, gobernante de Heliópolis». El tronu chapado n'oru, afayáu por Howard Carter na tumba KV62, contién nel so respaldu'l cartuchu col nome orixinal na forma del periodu denomináu Atonismo. So la ideoloxía de Amón de Tebas: nome de nacencia, Tut-anj-Amón «el que vive en Amón» o «imaxe viviente de Amón»; nome de Tronu, Neb-jeperu-Ra «el Señor de les manifestaciones ye Ra».
El so nome foi escritu como Amón-tut-anj, por cuenta del costume de los escribas de poner el nome del dios de primeres de la frase pa honra-y. Nos epítomes de Manetón ye denomináu Ratotis, Ratos y Atoris.
Predecesores Los sos oríxenes yeren inciertos, una y bones el final de la revolución relixosa conocida como Periodu d'Amarna, implicó una suerte de maldición de la so alcordanza sobremanera lo rellacionao col "Rei herexe" Akenatón. Formuláronse delles hipótesis alrodiu de los sos proxenitores, delles inducíes deliberadamente para llexitimar el so accesu al tronu. Hai razones de pesu pa creer que yera fíu d'Akenatón, el Faraón herexe (teoría defendida por Zahi Hawass y sofitada poles pruebes d'ADN de 2010) y de una de les sos hermanes, anque de fechu la identidá de la madre siguía siendo un misteriu. Mientres munchos años dalgunos suxirieron que yera fíu d'Ai, anque les evidencies yeren escases (solo un bloque de piedra proveniente de la ciudá d'Hermópolis).James P. Allen detallar específicamente al reproducir el bloque de caliar en The Amarna Succession. Páx. 7 y 8. Consideráronse trés hipótesis al respective de los sos oríxenes:
Tutankamón como fíu de Amenhotep III thumb|El nuevu rei Tutankamón ofrendando a la divina pareya: el dios Ptah y a la so esquierda la so consorte Sejmet. La torna a los ritos tradicionales dempués del interludiu d'Amarna.
Esta hipótesis sofitar nel afayu de diversos artículos na tumba KV62 del rei neñu colos cartuchos d'Amenhotep III, de la so Gran Esposa Real, la famosa reina Tiya, del príncipe Tumose, el primoxénitu de Amenhotep III muertu prematuramente, y de la princesa Sitamón, quien a finales del reináu d'Amenhotep III xubiría como Gran Esposa Real. Nun esiste na tumba nengún elementu o artículu que mente remotamente al faraón herexe Akenatón nin a nenguna de les sos reines.
En contra d'esta hipótesis irguen dos factores: El primeru fai referencia a los intervalos de tiempu. Puede asegurase con bastante certidume que la muerte de Tut-ank-atón (darréu camudáu so la ideoloxía tebana a Tutankamón Hekaiunushema), producir ente los 17 y los 19 años d'edá. Estes evidencies provienen de la momia, más precisamente del desenvolvimientu oseu de la cadarma del rei neñu. Arriendes d'ello, Tutankamón foi niciáu por Amenhotep III, o'l so fíu Amenhotep IV (Akenatón o'l faraón herexe»). Si considérase que'l reináu de Akenatón tuvo un ralu de duración d'unos 17 años, ye menos probable la posibilidá de ser hermanu del herexe (esto ye, fíu del faraón Amenhotep III) en cuenta de ser un fíu direutu d'un rei más nuevu, seya Akenatón o l'enigmáticu Semenejkara. Magar se sabe que Amenhotep III foi un rei llonxevu, los intervalos de tiempu alloñen decididamente la hipótesis de que fuera'l padre de Tutankamón.Cyril Aldred. Obra citada L'otru factor a considerar ye'l contestu políticu-relixosu esistente nel momentu de la muerte del rei neñu. La variedá d'instrumentos y pertenencies que faíen referencia a Amenhotep III, Tiya, etc., amuesa con claridá la intención de dar continuidá y llexitimidá a la dinastía reinante y escaecer l'escalabru de l'aventura relixosa del periodu
Tutankamón como fíu de Semenejkara La hipótesis que sostién que'l faraón neñu ye un renuevu del socesor d'Akenatón, l'enigmáticu faraón Semenejkara, escarez d'evidencies oxetives que la sostengan:
thumb|El nuevu rei Tutankamón. Talla en madera policromada.
El puntu a favor d'esta hipótesis ye la falta absoluta de referencia dalguna a Tutankamón nos restos atopaos del periodu d'Amarna, onde los rastros atopaos nun menten práuticamente al príncipe Tutankamón. L'únicu rastru esistente hasta'l momentu provién d'un relieve d'una piedra d'arenisca, topáu na ciudá d'Hermópolis onde foi evidentemente reutilizada al abandonu de la ciudá Amarna polos reis de la Dinastía XIX, quien utilizaron los materiales de la ciudá abandonada como cantera pa la provisión de materiales destinaos a obres n'otres llocalizaciones. En dichu relieve, mentar al fíu corporal (o físicu) del rei, el so amáu Tutankamón".Rita Y. Freed, Yvonne J. Markowitz, and Sue H. D'Auria. Obra citada; estrayíu de Murnane. Ye la única mención qu'esiste, nun esclariando quién podría ser el so proxenitor, quién de xuru tendría un parentescu col rei, seya Akenatón, Amenhotep III o Semenejkara. Lo más probable ye que la mención de ser de sangre real, faiga de xuru referencia a la so pertenencia a una llinia collateral. La non inclusión de cartuchu nel nome del hasta entós príncipe fai inferir que la inscripción foi realizada cuando Tutankamon nun yera faraón. Amás, les pruebes efectuaes a la momia atopada en KV55, ensin identificar fehacientemente hasta agora, amuesen munchos rastros de semeyanza tantu nel so aspeutu físicu como nel grupu sanguineu del faraón neñu. En contra de dicha hipótesis, sumir la falta d'evidencies que venceyen a Tutankamon col so antecesor nel tronu Semenejkara según tamién l'ambigüedá na identificación de la momia atopada en KV55, que podría ser d'Akenatón o de Semenejkara.
Tutankamón como fíu de Akenatón y Kiya Foi hasta güei la hipótesis más aceptada nel mundu académicu, encontada non yá nes evidencies atopaes nos xacimientos arqueolóxicos d'Amarna, Tebas y el Valle de los Reis, sinón qu'amás, na investigación realizada por Hawas et al. (2010)Hawass, Z., Gad, Y., Ismail, S., Khairat, R., Fathalla, D., Hasan, N., Ahmed, A., Elleithy, H., Ball, M., Gaballah, F., Wasef, S., Fateen, M., Amer, H., Gostner, P., Selim, A., Zink, A., y Pusch, C. (2010). Ancestry and Pathology in King Tutankhamun's Family. JAMA, 303(7): 638-647 quien realizaron diversos estudios antropolóxicos, radiolóxicos y xenéticos a 11 momies reales ente setiembre de 2007 y ochobre de 2009, y ente les cualos atopábase la de Tutankamón y ascendencia. left|thumb|240px|El nuevu rei Tutankamón, cazando con arcu, portando la corona Jepresh xunto a la so esposa Anjesenamón, la fía d'Akenatón y Nefertiti. Definir a la madre del faraón neñu como la enigmática Kiya, quien, amás de Nefertiti y les sos fíes, ye la única muyer del harén real que ye mentada y de la qu'esisten rastros. Foi nomada como hemet mererty aat o "L'amada Gran Esposa". Tal relevancia llevó al exiptólogu Cyril Aldred a afirmar que se debía a que Kiya foi quien dotó d'un renuevu masculín al rei Akenatón, dándo-y la posibilidá de siguir el llinaxe de la gloriosa Dinastía XVIII. La prematura muerte de Kiya, quien se piensa que nun sobrevivió al faraón Akenatón, dio llugar a la ocupación del so espaciu na corte y posterior usurpación de títulos per parte de Nefertiti y dalguna de les sos fíes.Nefertiti nun yera la madre del rei | Edición impresa | EL PAÍS Esta hipótesis tamién sostién la necesidá de llexitimar l'ascensu al tronu de Tutankamón, yá que ye casáu cola fía d'Akenatón y Nefertiti, la princesa Anjesenpaatón, quien darréu sufriría'l cambéu de nome a Anjesenamón al igual que'l so maríu.
Cabo recordar que'l costume de casar a un príncipe d'una esposa secundaria con una princesa de la Gran Esposa Real, siendo medios hermanos, fuera yá practicada enantes nel Antiguu Exiptu y apocayá na mesma Dinastía XVIII; la princesa Hatshepsut foi casada col so mediohermanu Tutmosis II, quién yera renuevu del rei Tutmosis I, pero d'una esposa de menor llinaxe del harén real.