James Earl "Jimmy" Carter, Jr. foi un políticu d'Estaos Xuníos del Partíu Demócrata que foi'l trentenu novenu presidente de los Estaos Xuníos (1977-1981), enantes fuera gobernador del estáu de Georgia (1971-1975) y senador na Asamblea Xeneral de Georgia (1962-1966). Carter foi gallardoniáu col Premiu Nobel de la Paz en 2002, polos sos esfuerciu «p'atopar soluciones pacífiques a los conflictos internacionales, impulsar la democracia y los derechos humanos y fomentar el desenvolvimientu económico y social».Norwegian Nobel Committee, 2002 Nobel Peace Prize announcement,, October 11, 2002. Consultáu'l 4 d'agostu de 2008.
El so mandatu como presidente d'Estaos Xuníos, tuvo marcáu por importantes ésitos en política esterior, como los trataos sobre la Canal de Panamá, los Alcuerdos de paz de Camp David (tratáu de paz ente Exiptu ya Israel), el tratáu SALT II cola XRSS y l'establecimientu de rellaciones diplomátiques cola República Popular China y vivió los sos momentos más tirantes con la crisis de los rehenes n'Irán. En política interior, el so gobiernu creó los ministerios d'enerxía y educación y reforzó la llexislación sobre proteición medioambiental.
Desque abandonó la Casa Blanca, dedicóse a un llabor de mediación en conflictos internacionales y a poner el so prestíu al serviciu de causes humanitaries, en 1982, fundó xunto cola so esposa Rosalynn, el Centru Carter, una organización non gubernamental que llucha pola meyora de los derechos humanos, la mediación en conflictos internacionales y que tuvo presente como observador en distintos procesos eleutorales.
Infancia y mocedá left|thumb|Jimmy Carter col so perru Sopapu en 1937. Carter nació'l 1 d'ochobre de 1924 en Plains, un pequeñu pueblu agrícola, cercanu a Americus, nel estáu de Georgia.
Los antepasaos de Carter procedíen del sur d'Inglaterra (la so familia paterna llegó a les Colonies americanes en 1635),"The Nation: Magnus Carter: Jimmy's Roots ". Time. August 22, 1977. Retrieved February 16, 2010. y vivieron nel Estáu de Georgia mientres delles xeneraciones. Carter hai documentáu antepasaos sos que llucharon na Revolución d'Estaos Xuníos y el so güelu, L.B. Walker Carter (1832–1874), combatió nel Exércitu de los Estaos Confederaos.Jimmy Carter, American Moralist, by Kenneth Earl Morris, 1996, page 23
El so padre foi James Earl Carter, un acomodáu empresariu agrícola que cultivaba algodón y cacagüeses y qu'exercía el papel tradicional de terrateniente del sur d'Estaos Xuníos. Carter describir como un brillante granxeru y un estrictu segregacionista que trataba a los trabayadores negros con respetu y xusticia. La so madre foi Bessie Lillian Gordy, una enfermera diplomada na Wise Clinic en Plains que tresmitió al so fíu l'afición pola llectura.
Jimmy yera'l mayor de los cuatro fíos de la pareya. Na so infancia, mientres la Gran depresión, la familia treslladóse a vivir a una granxa que'l so padre mercara, asitiada en Archery cerca de Plains. Según narra Carter nel so llibru de memories An Hour Before Daylight: Memoirs of a Rural Boyhood, na granxa escarecíen d'electricidá y agua corriente, a pesar de ser una de les families más prósperes de la comunidá. La mayor parte de los sos vecinos yeren afroamericanos, comuñeros o peones de la esplotación del so padre, Carter taba en contautu permanente con ellos, comía nos sos llares y, cuando los sos padres atopábense fora, pasaba la nueche en casa de Rachel y Jack Clark, emplegaos de la granxa familiar. Esti contautu interracial solo yera posible na granxa yá que el ríxidu códigu llegal de segregación racial esistente establecía la separación na escuela, la ilesia y otros llugares públicos.http://www.achievement.org/autodoc/page/car0bio-1 A president of peace Allá una vegada, Carter foi al cine a la ciudá de Americus, col so meyor amigu A.D. Davis, tuvieron que viaxar en vagones separaos nel tren, en compartimientos pa "blancos" y pa "persones de color". Al llegar a la ciudá tuvieron que caminar hasta'l teatru xuntos, pero de forma separada, tamién tuvieron que dixebrase pa ver la película y de nuevu pa volver hasta la so casa. Carter afirma que "Nun recuerdo siquier cuestionar la separación racial obligatoria, qu'aceptábamos como la respiración o como espertar en Archery cada mañana".
Dende una edá temprana, Carter demostró ser un alumnu aplicáu al que-y gustaba enforma la llectura, estudió secundaria na Plains High School. Al terminar l'institutu, en 1941, tenía la intención d'ingresar na Academia Naval d'Estaos Xuníos, pero p'aportar a esta institución yera necesariu'l respaldu d'un senador o congresista d'Estaos Xuníos, que'l so padre nun consiguió hasta'l branu de 1942. Mentanto, matricular na Universidá Georgia Southwestern College en Americus y nel Institutu de Teunoloxía de Georgia p'ameyorar la so preparación en Ciencies. Pel branu de 1943 ingresó na Academia Naval de los Estaos Xuníos n'Annapolis, onde se graduó como alférez en 1946, nel puestu 59 de los 820 alumnos de la so promoción, llogrando igualmente una llicenciatura en Ciencies. Esi mesmu añu casóse con Rosalynn Smith, una de les meyores amigues de la so hermana. Darréu, cursó física nuclear y teunoloxía de reactores nel Union College, anque nun llegó a completar esos estudios.
En 1948 aportó a la Escuela de Submarinos, siendo darréu destináu al Pacíficu y foi escoyíu pol almirante Hyman Rickover pa participar nel entós novedosu programa de submarinos nucleares. A pesar de que la so intención yera prosiguir la so carrera na marina, a la muerte del so padre en 1953 dimitió de los sos cargos militares pa encargase del negociu familiar de cacahuates, nel so pueblu natal.
Tamién dende bien nuevu amosó un fondu sentimientu cristianu, impartiendo clases na escuela dominical. Mientres la so carrera política manifestó que Xesucristu marcara la so vida; ello ye que mientres el so mandatu presidencial oraba delles vegaes al día.
Principios de la so carrera política
Miembru del Senáu de Georgia Jimmy Carter empezó la so carrera política participando nes xuntes locales qu'alministraben delles escueles, hospitales y biblioteques de la so redolada. En 1961, foi escoyíu miembru del Senáu de Georgia, permaneciendo nesti cargu mientres dos llexislatures.
La so eleición de 1961, narrar nel so llibru Turning Point: A Candidate, a State, and a Nation Come of Age; la eleición tuvo envolubrada nun ambiente de corrupción dirixíu por Joe Hurst, xérif del Condáu de Quitman, mientres les votaciones produciéronse graves abusos nel sistema de votación, incluyéndo el votu de persones yá finaes y recuentos llenos de persones que supuestamente allegaren a votar n'orde alfabéticu. Nesta redolada fraudulento, significó un desafíu, ganar la so eleición. Esta convocatoria eleutoral supunxo tamién el final del réxime de votu imperante nel Estáu de Georgia, al declarar la Corte Suprema de los Estaos Xuníos (sentencia Gray v. Sanders) en 1963, inconstitucional el sistema de votos por condaos en llugar de por persones. En 1964 foi reelixíu pa exercer un segundu mandatu de dos años. En 1966, Carter refugó ser candidatu a la reeleición, pa empecipiar la so carrera pa Gobernador del Estáu. El so puestu nel senáu estatal foi ocupáu pol so primu hermanu, Hugh Carter, escoyíu pol Partíu Demócrata.
Campañes pa gobernador En 1966, cuando terminaba la so llexislatura nel senáu de Georgia, plantegó presentar como candidatu a la Cámara de Representantes de los Estaos Xuníos, pero cuando'l so rival republicanu, Howard Callaway, retiró la so candidatura a la Cámara de Representantes pa postulase como candidatu pa gobernador del estáu de Georgia, Carter que nun quería ver a un gobernador republicanu nel so Estáu, tamién se retiró de la carrera pal Congresu ya incorporóse como candidatu a gobernador. Nes primaries demócrates, Carter foi'l terceru más votáu por detrás d'Ellis Arnall y Lester Maddox. La participación de Carter foi importante y trascendente yá que forzó una Segunda vuelta eleutoral na que venció Maddox, candidatu partidariu de la segregación racial y que fuera'l segundu más votáu na primer vuelta. Mientres esti procesu, Carter presentóse como una alternativa moderada, tanto frente a Arnall, más lliberal, como frente al más conservador Maddox. Anque Carter foi derrotáu, la fortaleza de la so posición contemplóse como un ésitu pa un senador del Estáu pocu conocíu."Jimmy Carter (b. 1924)". New Georgia Encyclopedia. Updated May 9, 2008. Retrieved February 16, 2010. Nes eleiciones participaron trés candidatos, Maddox pol partíu demócrata, Callaway polos republicanos y Arnal qu'allegó fuera de les llistes. Callaway foi'l más votáu, pero Maddox foi nomáu gobernador del Estáu pola Asamblea Xeneral de Georgia.
Mientres los siguientes cuatro años, Carter volvió a la so esplotación agrícola, dedicándose a preparar y planiar curioso la siguiente campaña pa gobernador de 1970, participando mientres esos cuatro años en más de 1.800 actos políticos por toa Georgia.
Nes eleiciones de 1970, realizó una trabayosa campaña populista pa la primaries del partíu demócrata contra del ex-gobernador Carl Sanders, etiquetando al so oponente como "Cufflinks Carl". Carter nunca foi un segregacionista y negóse a xunise al segregacionista Conseyu de Ciudadanos Blancos, lo que provocó'l boicó a la so empresa de cacagüeses. La so familia foi tamién una de les dos úniques que votaron a favor d'almitir a los negros a la Plains Baptist Church.People & Events: James Earl ("Jimmy") Carter Jr. (1924–) – American Experience, Public Broadcasting Service. Retrieved March 18, 2006. Sicasí según l'historiador Y. Stanly Godbold, mientres esta campaña, pronunció les pallabres que los segregacionistes queríen escuchar, oponer a los tresporte d'escolares destinaos a favorecer la integración, pronuncióse a favor de les escueles privaes y manifestó la so disposición a convidar al gobernador d'Alabama, George Wallace, conocíu pola so postura contraria a la integración racial, por que pronunciara un discursu na so campaña.American Experience | Jimmy Carter | Transcript . Nel mesmu sentíu los sos ayudantes de campaña fixeron pública una fotografía del so oponente xunto a dos xugadores de baloncestu negru.The Claremont Institute – Malaise Forever ."Jimmy Carter", Microsoft Encarta Online Encyclopedia 2005, accessed March 18, 2006. 2009-10-31. Dempués de la so estrecha victoria sobre Sanders nes primaries, Carter foi escoyíu Gobernador al ganar al candidatu republicanu, Hal Suit.
Tres la so eleición como gobernador, Carter fixo una declaración qu'ofendieron fondamente a los segregacionistes: "Dígovos con toa franqueza, que'l tiempu de la discriminación racial terminó. Nenguna persona seya probe, llabradora, débil, o negra tendría de tener que soportar la carga adicional de ser quitáu de la oportunidá d'una educación, un puestu de trabayu o la simple xusticia."
El senador de Georgia, Leroy Johnson, unu de los primeros senadores de raza negra d'esti Estáu, cavilgaba sobre esta declaración, afirmando: "Quedamos bien contentos. Munchos de los segregacionistes blancos taben disgustaos y toi convencíu de qu'aquelles persones que la sofitaron, nun lo fadríen si hubieren sabíu que diba pronunciar esa declaración."American Experience | Jimmy Carter | Transcript .
Gobernador de Georgia Carter xuró como 76ᵘ gobernador de Georgia, el 12 de xineru de 1971 y ocupó esti cargu hasta'l 14 de xineru de 1975. El so vicegobernador foi'l so predecesor nel cargu, Lester Maddox, col que caltuvo constantes enfrentamientos públicos mientres los sos cuatro años de mandatu.Race Matters – Lester Maddox, Segregationist and Georgia Governor, Dies at 87 .
Política de derechos civiles