Guillermu I d'Inglaterra (Falaise, Normandía, c. 1028Bates, William the Conqueror, p. 33 – Rouen, 9 de setiembre de 1087), más conocíu como Guillermo'l Conquistador, foi'l primer rei d'Inglaterra d'orixe normandu, con un reináu que s'estendió dende 1066 hasta la so muerte en 1087. Descendiente de viquingos, dende 1035 foi duque de Normandía col nome de Guillermu II. Tres una llarga llucha por afitar el so poder, hacia 1060 el so dominiu sobre Normandía taba consolidáu y por ello empezó a entamar la conquista d'Inglaterra, qu'empecipió en 1066. El restu de la so vida tuvo marcáu por incesantes lluches pol caltenimientu de les sos posesiones, tantu n'Inglaterra como nel norte de Francia, y poles dificultaes col so fíu primoxénitu.
Guillermo yera fíu del solteru Roberto I, duque de Normandía, y del so concubina Arlette de Falaise. La so condición de fíu illexítimu y la so mocedá causáronlu numberoses dificultaes cuando asocedió al so padre, según l'anarquía que s'estendió polos sos dominios nos primeros años del so reináu. Mientres la so infancia y adolescencia los nobles normandos llucharon ente sigo tantu pa controlar al nuevu duque como pa beneficiu propiu. En 1047 Guillermo encaloró una rebelión y empezó a afitar el so poder sobre'l ducáu, un procesu que nun remató hasta 1060. Na década de 1050 casóse con Matilde de Flandes, colo que consiguió un poderosu aliáu nel vecín condáu de Flandes. Nesa mesma dómina Guillermo asitió a dellos de los sos partidarios como obispos y abás de la ilesia normanda. L'afitamientu del poder dexó-y espandir los sos horizontes y en 1062 aseguróse la provincia vecina de Maine.
Dende la década de 1050 Guillermo yera pretendiente al tronu d'Inglaterra, entós en manes del so primu Eduardo'l Confesor, que nun tenía descendencia. Sicasí, nun yera l'únicu qu'acobiciaba la corona inglesa, pos tenía un poderosu rival, el conde inglés Haroldo Godwinson, que foi nomáu como'l so socesor pol mesmu rei Eduardo nel so llechu de muerte en xineru de 1066. Guillermo argumentó que'l rei d'Inglaterra prometiéralu nel pasáu que'l tronu sería so y que'l mesmu Haroldo xurara sofitalo. Por ello, el duque normandu punxo en marcha la intervención militar y preparó una gran flota y un poderosu exércitu que desembarcó nel sur d'Inglaterra en setiembre de 1066 y ganó a les fuercies de Haroldo na batalla de Hastings el 14 d'ochobre. Guillermo foi coronáu rei d'Inglaterra en Londres el día de Navidá de 1066. En realizando les xestiones necesaries tornó a Normandía en 1067, pero nos siguientes años produciéronse numberosos alzamientos militares ingleses contra los invasores normandos, que nun fueron dafechu encaloraos hasta 1075.
Los últimos años de la vida de Guillermo tuvieron protagonizaos poles dificultaes nos sos dominios del norte de Francia, por problemes col so fíu mayor y por diverses amenaces d'invasión d'Inglaterra per parte de los danos d'Escandinavia. En 1086 Guillermo ordenó la creación del llibru Domesday, un refechu rexistru de la propiedá de toles tierres d'Inglaterra y les sos formes d'esplotación. El rei Guillermo morrió en 1087 mientres taba nuna campaña contra los sos enemigos nel norte de Francia y foi enterráu en Caen. El so reináu d'Inglaterra tuvo marcáu pola construcción d'un gran númberu de castiellos y fortaleces p'afitar el so control, l'asentamientu de la nueva nobleza normanda na islla y el cambéu total na composición del altu cleru inglés. Nun intentó integrar toles sos posesiones nun solu imperiu, sinón que prefirió alministrales por separáu. A la so muerte los dominios fueron estremaos: el so fíu mayor Roberto quedar con Normandía y el so segundu fíu, Guillermo, con Inglaterra.
Contestu históricu Los viquingos empezaron a atacar les mariñes de lo que más tarde sería Normandía nel sieglu VIII. El so asentamientu definitivu nun se produció hasta principios del sieglu X, cuando Rollón, un caudiellu viquingu, llegó a un alcuerdu col rei de Francia Carlos el Simple tres la conquista del condáu de Rouen polos guerreros escandinavos. Les tierres alredor de Rouen fueron el nucleu del posterior ducáu de Normandía.Collins, Early Medieval Europe, páxs. 376–377 Estos territorios del norte de Francia fueron usaos polos escandinavos p'atacar Inglaterra a fines del sieglu X, lo qu'empioró les rellaciones ente dambes rexones. Nun intentu por averar postures ente Inglaterra y Normandía,Williams, Æthelred the Unready, páxs. 42–43 el rei inglés Etelredo II l'Indecisu casóse con Emma de Normandía, hermana del duque Ricardu II de Normandía.Willia, Æthelred the Unready, páxs. 54–55
Sicasí, los ataques de los viquingos a la islla británica nun cesaron y Etelredo buscó abellugu en Normandía en 1013 dempués de que'l rei Svend I de Dinamarca espulsar del so reinu. La muerte d'esti rei al añu siguiente dexó'l regresu de la familia real inglesa, pero'l fíu del monarca danés, Canutu, oponer a ello. Etelredo morrió en 1016 y Canutu convertir en rei d'Inglaterra, polo que los fíos de los antiguos monarques ingleses, Eduardo y Alfredo, tuvieron que permanecer nel exiliu en Normandía, ente que la so madre convertir na segunda esposa de Canutu.Huscroft, Norman Conquest, páxs. 80–83
Tres la muerte de Canutu en 1035 asocedió-y el so fíu Haroldo I Pie de Llebre, frutu del so primer matrimoniu, ente que Canutu Hardeknut, fíu de Emma, aportó a rei de Dinamarca. La inestabilidá n'Inglaterra obligó a Alfredo a treslladase a la islla en 1036 pa visitar a la so madre y desafiar al rei Haroldo, pero solo consiguió acabar muertu nun asuntu ensin esclariar nel que al paecer tuvo implicáu'l rei. Tres esto, Emma se exilió en Flandes y Hardeknut convertir en rei a la muerte del so hermanu Haroldo en 1040. El so mediohermanu Eduardo asocedió-y como rei d'Inglaterra tres la so muerte en xunu de 1042.Huscroft, Norman Conquest, páxs. 83–85
Primeros años thumb|El castiellu de Falaise, llugar de nacencia de Guillermo.
Guillermo nació escontra los años 1027 o 1028 nel castiellu de Falaise, Normandía, más probablemente a finales de 1028."William the Conqueror" History of the Monarchy Foi l'únicu fíu de Roberto I, duque de Normandía, que de la mesma yera fíu del duque Ricardu II. La so madre, Arlette, yera fía de Fulberto de Falaise, que yera curtidor o embalsamador. Ella probablemente pertenecía al serviciu domésticu de la casa ducal, pero nunca casóse col duque, sinón que lo fixo más tarde con Herluin de Conteville, col que tuvo dos fíos —Odón, obispu de Bayeux y Roberto, conde de Mortain— y una fía que'l so nome nun trescendió. Unu de los hermanos de Arlette, Gualterio, yera partidariu y proteutor de Guillermo mientres la so minoría d'edá. El duque Roberto I tuvo tamién una fía, Adelaida, con Arlette o otra concubina.van Houts, "Les femmes", Tabularia "Études", páxs. 19–34
El padre de Guillermo, Roberto, convertir en duque de Normandía el 6 d'agostu de 1027 al asoceder al so hermanu mayor, Ricardu III, que yera duque dende l'añu anterior. Dambos hermanos tuvieren disputes pola socesión y la muerte de Ricardo foi bien repentina, polo que dellos historiadores acusaron a Roberto d'acabar cola so vida, una afirmación plausible pero agora imposible de demostrar.Douglas, William the Conqueror, pp. 31–32 La situación del ducáu yera inestable, delles families arriqueciéronse por cuenta de la Ilesia en connivencia con el mesmu duque y Alano III de Bretaña declaró la guerra a los normandos. Escontra 1031 Roberto yá se ganara'l sofitu de l'aristocracia, dalgunos de que los sos miembros seríen importantes nel futuru de Guillermo: el so tíu güelu Roberto'l Danés, arzobispu de Rouen, Osbern, sobrín de Gunnora de Crepon -segunda esposa del duque Ricardu I- y el conde Gilberto de Brionne, nietu de Ricardu I.Douglas, William the Conqueror, páxs. 32–34, 145 El duque Roberto I sofitó a los príncipes ingleses Alfredo y Eduardo, que taben exiliaos nel norte de Francia.Bates "William I (known as William the Conqueror)" Oxford Dictionary of National Biography
Hai nicios de que Roberto pudo tar prometíu de volao cola fía del rei Canutu d'Inglaterra, pero nun llegaron al altar. Nun ta claru si Guillermo fuera suplantáu como herederu nel casu de que'l so padre tuviera un fíu llexítimu, pos dellos duques anteriores tamién fueren fíos illexítimos y la implicación plena de Guillermo nos asuntos de gobiernu paecen indicar que yera l'herederu predilectu del duque. En 1034, Roberto I decidió entamar una pelegrinación a Xerusalén. Dalgunos de los sos allegaos intentaron convencelo de que nun fixera un viaxe tan llargu, pero'l duque partió en xineru de 1035, non ensin antes consiguir que los homes fuertes del ducáu de Normandía xuraren llealtá a Guillermo como'l so herederu. El duque Roberto morrió a principios de xunetu de 1035 en Nicea, ciudá del Imperiu bizantín, mientres el viaxe de regresu de Tierra Santa.Douglas, William the Conqueror, páxs. 35–37
Duque de Normandía
Desafíos Guillermo hubo d'encarar numberoses dificultaes tres la muerte del so padre, tantu pola so curtia edá —como muncho cuntaba diez años— como pol so orixe illexítimu.Bates, William the Conqueror, p. 36Douglas, William the Conqueror, p. 37 Cuntó col sofitu del arzobispu Roberto, según del rei Enrique I de Francia, lo que-y dexó caltener el ducáu de Normandía. L'ayuda emprestada a los príncipes ingleses exiliaos nel so intentu por tornar a la islla en 1036 demostró que los homes encargaos de gobernar el ducáu pretendíen siguir coles polítiques del fináu Roberto I. Sicasí, la muerte del arzobispu Roberto en 1037 quitó a Guillermo d'unu de los sos principales sostenes y Normandía llueu cayó nel caos.Douglas William the Conqueror páxs. 38–39
L'anarquía nos dominios del mozu Guillermu II duró hasta 1047Douglas, William the Conqueror, p. 51 y tener la persona del duque foi una de les prioridaes de tolos que llucharon pol poder. En principiu, Alano de Bretaña recibió la custodia del duque, pero tres la so muerte en 1039 o 1040, ocupó'l so llugar Gilberto de Brionne. Tanto ésti como'l so socesor nel puestu de tutor y rexente, Turchetil, fueron asesinaos a los pocos meses.Douglas, William the Conqueror, p. 40 Otru de los sos tutores, Osbern, foi asesináu na habitación de Guillermo a empiezos de la década de 1040, mientres el mozu dormía. N'otres ocasiones, el so tíu Gualterio tenía de despintalo en cases de llabradores, anque esti episodiu paez ser una llicencia del cronista Orderico Vital, a cuenta de enguapecer la so crónica.Bates, William the Conqueror, p. 37 La historiadora Eleanor Searle cree que Guillermo creció xunto a trés primos que seríen más tarde importantes siguidores sos: Guillermo FitzOsbern, Roger de Beaumont y Roger de Montgomery.Searle, Predatory Kinship, páxs. 196–198 Anque munchos de los nobles normandos engardir en numberoses disputes particulares mientres la minoría d'edá de Guillermo, los vizcondes siguieron reconociendo'l gobiernu ducal y la xerarquía de la Ilesia tamién sofitaba al duque.Douglas, William the Conqueror, páxs. 42–43 El rei francés Enrique I tampoco-y retiró'l so sofitu.Douglas, William the Conqueror, páxs. 45–46 thumb|Columna conmemorativa nel llugar en que se llibró la batalla de Val-ès-Dunes en 1047.