El turismu —en definición de la Organización Mundial del Turismu— entiende «les actividaes que realicen les persones mientres los sos viaxes y estancies en llugares distintos a la so redolada habitual por un periodu de tiempu consecutivu inferior a un añu, con fines d'ociu, negocios o otros». El DALLA defínelo cenciellamente como l'actividá de viaxar por gustu. Si nun se realiza pernoctación, considérense escursionistes. Los turistes y escursionistes formen el total de visitantes.
El turismu puede ser domésticu (turistes que se mueven dientro del so propiu país) o internacional. Esti postreru ye lo que ye güei una importante fonte d'ingresos pa munchos países. Nel añu 2015 hubo 1187 millones de desplazamientos turísticos internacionales, siendo los países más visitaos Francia (84 millones), Estaos Xuníos (77 millones), España (68 millones), China (56 millones) ya Italia (46 millones).
Definiciones Arthur Bormann define'l turismu como'l conxuntu de viaxes realizaos por prestar o por motivos comerciales o profesionales y otros análogos, mientres los cualos l'ausencia de la residencia habitual ye temporal. Nun son turismu los viaxes realizaos pa treslladase al llugar de trabayu.Die ehre vom Fremdenverkehr, 1930.
Walter Hunziker y Kurt Krapf, 1942 dicen que «El turismu ye'l conxuntu de rellaciones y fenómenos producíos pol desplazamientu y permanencia de persones fora de la so casa, en cuantes que dichos desplazamientos y permanencia nun tán motivaos por una actividá codalosa».Hunziker, Walter & Kurt Krapf, Fundamentos de la Teoría Xeneral del Turismu, 1942.
Sicasí, Miguel Ledhesma nun amiesta'l turismu al desplazamientu efeutivu de les persones y describir como: «tol espectru que se xenera a partir de la idea y/o de l'acción qu'implica'l desplazamientu de los seres humanos a un llugar distintu al de la so residencia con posibilidaes recreatives, esto ye, con intenciones de descansu, diversión y/o contautu col destín receptor. El turismu preséntase entós como un fenómenu complexo y multidisciplinar qu'entiende arestes económiques, sociales, polítiques, artístiques, antropolóxiques, medioambientales, históriques, xeográfiques, educatives, psicolóxiques, comunicatives... qu'arreya simultáneamente al sector empresarial, al estatal, al non gubernamental, al sector profesional, a les poblaciones qu'habiten cada destín turísticu y a los turistes».
El términu «turismología» surdió na década de 1960, foi'l yugoslavu Živadin Jovičić (xeógrafu na so formación académica) el científicu consideráu «padre de la turismología», quién lo popularizó cuando fundó la revista del mesmu nome en 1972.
Jovicic consideraba que nenguna de les ciencies esistentes podía realizar l'estudiu del turismu en tola so dimensión, por considerar que les sos aportaciones son unillaterales. Esto dexar la creación d'una ciencia independiente, la turismología.
Evolución histórica El turismu como tal, naz nel sieglu XIX, como una consecuencia de la Revolución industrial, con desplazamientos que la so intención principal ye l'ociu, descansu, cultura, salú, negocios o rellaciones familiares. Estos movimientos estremar pola so finalidá d'otros tipos de viaxes motivaos por guerres, movimientos migratorios, conquista, comerciu, ente otros. Sicasí'l turismu tien antecedentes históricos escamplaes.
thumb|Ruines del Teatru y Templu de Apolo en Delfos, Grecia.
Edá Antigua Na Grecia clásica dábase gran importancia al ociu, y el tiempu llibre dedicar a la cultura, diversiones, relixón y deporte.
Los desplazamientos más destacaos yeren los que realizaben por cuenta d'asistir a los Xuegos Olímpicos Antiguos na ciudá d'Olimpia, a les qu'allegaben miles de persones y onde s'entemecíen relixón y deporte. Tamién esistíen pelegrinaciones relixoses, como les que se dirixíen a los oráculos de Delfos y de Dódona.
Mientres l'Imperiu romanu los romanos frecuentaben agües termales (termes de Caracalla), yeren asiduos de grandes espectáculos, como los teatros, y realizaben desplazamientos habituales escontra la mariña (bien conocíu ye'l casu d'una villa de vacaciones a veres del mar).
Estos viaxes de prestar fueron posibles por cuenta de tres factores fundamentales: la Paz romana, el desenvolvimientu d'importantes víes de comunicación y la prosperidá económica que fizo posible a dellos ciudadanos medios económicos y tiempu llibre.
thumb|Pelegrín orando na mezquita Masjid al-Haram de La Meca.
Edá Media Mientres la Edá Media hai nun primer momentu un retrocesu por cuenta de la mayor conflictividá y recesión económica consiguiente.
Nesta dómina surde un tipu de viaxe nuevu, les pelegrinaciones relixoses. Estes yá esistieren na dómina antiguo y clásico pero tanto'l cristianismu como'l islam estender a mayor númberu de creyentes y los desplazamientos seríen mayores.
Son famoses les espediciones dende Venecia a Tierra Santa y les pelegrinaciones pol Camín de Santiago (dende'l 814 en que s'afayó la tumba del santu); fueron continues les pelegrinaciones de toa Europa, creándose asina mapes, mesones y tou tipu de servicios pa los caminantes.
Nel mundu Islámicu'l Hajj o pelegrinación a La Meca ye unu de los cinco Pilastres del Islam obligando a tolos creyentes a esta pelegrinación siquier una vegada na vida.
thumb|Termes romanes de Bath n'Inglaterra, Reinu Xuníu.
Edá Moderna Les pelegrinaciones siguen mientres la Edá Moderna. En Roma muerren 1500 pelegrinos por causa de una plaga de peste bubónica. Ye nesti momentu cuando apaecen los primeres agospiamientos col nome d'hotel (pallabra francesa que designaba los palacios urbanos).
Como les grandes personalidaes viaxaben acompañaes del so séquitu (cada vez más numberosu) faíase imposible agospiar a toos en palaciu, polo que se crearon estes construcciones. Ésta ye tamién la dómina de les grandes espediciones marítimes d'españoles, británicos y portugueses qu'espierten l'interés y l'interés por viaxar.
A finales del sieglu XVI surde'l costume de mandar a los mozos aristócrates ingleses a faer el Grand Tour al rematar los sos estudios col fin de complementar la so formación y adquirir ciertes esperiencies. Yera un viaxe de llarga duración (ente 3 y 5 años) que se faía per distintos países europeos, y de ende proceden les pallabres: turismu, turista, etc.
El Grand Tour ye un viaxe motiváu pola necesidá d'instrucción d'estos mozos aristócrates que nun futuru van haber de gobernar el so país. De la conocencia in situ del grandor de Roma, París o Atenes lo mesmo que de los alderequiers nos cafés de los grandes centros termales, los viaxeros tendríen d'aprender como llevar les riendes d'un Imperiu como'l británicu. Pa dellos autores ésti ye l'auténticu fenómenu fundacional del turismu modernu yá que surde como un fenómenu revolucionariu en paralelu al restu de tresformamientos que se dan na Ilustración.
Tamién nesta dómina hai un resurdir de les termes, qu'habíen ablayáu mientres la Edá Media. Non yá garrástise a elles por conseyu médicu, sinón que tamién se pon de moda la diversión y l'entretenimientu nos centros termales como por casu en Bath (Inglaterra). Tamién d'esta dómina data'l descubrimientu de los baños de folla como remediu terapéuticu, sableres fríes (Niza, Costa Azul) a onde diben tomar los baños por prescripción médica.
Edá Contemporánea thumb|Les Pirámides de Guiza, Exiptu. thumb|La Gran Muralla China. right|thumb|L'Acrópolis d'Atenes, Grecia. thumb|El Coliséu Romanu, Italia. thumb|La Ciudá de Petra, Xordania. thumb|El Taj Mahal, Agra, India. thumb|La Pirámide de Kukulkán, Chichén Itzá, Méxicu. thumb|Ruines de Machu Picchu, Perú. thumb|El Cristu Redentor, y al fondu la ciudá de Rio de Janeiro, Brasil.
Los viaxes de prestar tuvieron los sos principios nos últimos años del sieglu XIX y los primeres del sieglu XX. Grandes cambeos na sociedá, nos estilos de vida, na industria y la teunoloxía alteriaben la morfoloxía de la comunidá. Hai na historia momentos de cambeos escepcionales y d'enorme espansión.
El sieglu XIX foi testigu d'una gran espansión económica, siguida d'una revolución industrial y científica inclusive mayor na segunda metá del sieglu XX. El turismu foi unu de los principales beneficiarios, pa aportar a a finales del sieglu XX, la mayor industria del mundu. Cola Revolución industrial consolídase la burguesía que volverá disponer de recursos económicos y tiempu llibre pa viaxar.
Na Edá Contemporánea l'inventu de la máquina de vapor supón un amenorgamientu espectacular nos tresportes, qu'hasta'l momentu yeren tiraos por animales. Les llinies ferriales estender con gran rapidez por toa Europa y Norteamérica. Tamién l'usu del vapor na navegación amenorga'l tiempu de los desplazamientos.
Inglaterra ufierta per primer vegada travesíes tresoceániques y apodera el mercáu marítimu na segunda metá del sieglu XIX, lo que va favorecer les corrientes migratories europees a América. Ye'l gran momentu del tresporte marítimu y les compañíes navieres.
Empieza a surdir el turismu de salú y tamién el turismu de monte. Constrúyense famosos sanatorios y clíniques privaes europees, munchos d'ellos lleguen a los nuesos díes como pequeños hoteles con encantu. Ye tamién la dómina de les sableres fríes (Costa Azul, canal de la Mancha, etc.).
En 1841 Thomas Cook entama'l primer viaxe entamáu de la historia. Anque foi un fracasu económicu, considérase un atayante ésitu tocantes a precedente del paquete turísticu, pos se decató de les enormes posibilidaes económiques que podría llegar a tener esta actividá, creando asina en 1851 la primera axencia de viaxes del mundu, Thomas Cook and Son.
En 1850, Henry Wells y William Fargo fundaron American Express, que primero se dedicaba al tresporte de mercancíes y que darréu se convirtió nuna de les axencies más grandes del mundu.
Anque Cook yá los introduxera, American Express estendió los sistemes de financiamientu y emisión de cheques de viaxe, como por casu el traveler's cheque (dineru personalizáu canjeable por papel moneda d'usu corriente que protexe al viaxeru de posibles robos o perdes). En 1867 inventa'l bonu o voucher, documentu que dexa l'usu en hoteles de ciertos servicios contrataos y prepagados al traviés d'una axencia de viaxes.
César Ritz, ye consideráu padre de la hostelería moderna. Dende bien nuevu ocupó tolos puestos posibles d'un hotel, hasta llegar a xerente d'unu de los meyores hoteles del so tiempu. Ameyoró tolos servicios del hotel: creó la figura del sumiller, introdució'l cuartu de bañu nes habitaciones y revolucionó l'alministración hotelera. Ritz convirtió hoteles decadentes nos meyores d'Europa, polo que lu llamaben "magu".
Al españar la Primer Guerra Mundial nel branu de 1914, considérase qu'había aproximadamente 150 000 turistes americanos n'Europa. En rematando la guerra empezó la fabricación en masa d'autocares y automóviles. Nesta dómina les sableres y los ríos convertir nel centru del turismu n'Europa empezando a adquirir gran importancia'l turismu de mariña.
L'avión, utilizáu por minoríes en llargues distancies, va desenvolviéndose tímidamente p'acabar imponiéndose sobre les compañíes navieres. La crisis del 1929 repercute negativamente nel sector turísticu, llindando'l so desenvolvimientu hasta bien entráu en 1932.
La Segunda Guerra Mundial paraliza absolutamente'l turismu nel mundu y los sos efeutos estender hasta l'añu 1949. Ente 1950 y 1973 empezar a falar del boom turísticu. El turismu internacional crez a un ritmu cimeru de lo que lo fixera en tola historia. Esti desenvolvimientu ye consecuencia del nuevu orde internacional, la estabilidá social y el desenvolvimientu de la cultura del ociu nel mundu occidental. Nesta dómina empezar a llexislar sobre'l sector.