thumb|250px|La lleición difícil, cuadru de William-Adolphe Bouguereau. El deprendimientu o aprendimientu ye'l procesu al traviés del cual modifíquense y adquieren habilidaes, mañes, conocencies, conductes o valores como resultáu del estudiu, la esperiencia, la instrucción, el razonamientu y la observación. Esti procesu puede ser analizáu dende distintes perspeutives, polo qu'esisten distintes teoríes del deprendimientu. El deprendimientu ye una de les funciones mentales más importantes n'humanos, animales y sistemes artificiales. Nel deprendimientu intervienen diversos factores que van dende'l mediu nel que'l ser humanu densedólcase, según los valores y principios que s'aprienden na familia. Nella, establécense los principios del deprendimientu de too individuu y afítase la conocencia recibida que llega a formar dempués la base pa deprendimientos posteriores.
El deprendimientu humanu ta rellacionáu cola educación y el desarrollu personal. Tien De tar empobináu afechiscamente y ye favorecíu cuando l'individuu ta motiváu. L'estudiu alrodiu de cómo aprender interesa a la neuropsicología, la psicoloxía educativa y l'antropoloxía, la que recueye les peculiaridaes propies de cada etapa del desarrollu humanu, y concibe los sos planteamientos teóricos, metodolóxicos y didácticos pa caúna d'elles. Nella enmárquense, por casu: la pedagoxía, la educación de neños; y l'andragogía, la educación d'adultos.
El deprendimientu ye concebíu como'l cambéu de la conducta por cuenta de la esperiencia, esto ye, non por cuenta de factores madurativos, ritmos biolóxicos, enfermedá o otros que nun correspuendan a la interaición del organismu col so mediu (UNAD).
El deprendimientu ye'l procesu por aciu el cual adquierse una determinada habilidá, asimilar una información o s'adopta una nueva estratexa de conocencia y aición.
El deprendimientu como establecimientu de nueves rellaciones temporales ente un ser y el so mediu ambiental, foi oxetu de numberosos estudios empíricos, realizaos tantu n'animales como nel home. Midiendo los progresos consiguíos en ciertu tiempu llógrense les curves de deprendimientu, qu'amuesen la importancia de la repetición de delles predisposiciones fisiolóxiques, de «los ensayos y errores», de los periodos de reposu tres los cualos acelérense los progresos, etc. Amuesen tamién la última rellación del deprendimientu colos reflexos condicionaos.
El deprendimientu ye un procesu al traviés del cual la persona apoderar de la conocencia nes sos distintes dimensiones: conceutos, procedimientos, actitúes y valores.
El deprendimientu ye l'habilidá mental per mediu de la cual conocemos, adquerimos vezos, desenvolvemos habilidaes, forxamos actitúes ya ideales. Ye vital pa los seres humanos, yá que nos dexa afaenos motora y intelectualmente al mediu nel que vivimos, per mediu d'un cambéu de la conducta.
Definición El deprendimientu defínese como:
Tamién puede definise'l deprendimientu como un procesu de cambéu relativamente permanente nel comportamientu d'una persona xeneráu pola esperiencia (Feldman, 2005). De primeres, el deprendimientu supón un cambéu conductual o un cambéu na capacidá conductual. De segundes, dichu cambéu tien de ser perdurable nel tiempu. De terceres, otru criteriu fundamental ye que'l deprendimientu asocede al traviés de la práutica o d'otres formes d'esperiencia (p. ex., reparando a otres persones).
Tenemos De indicar que'l términu "conducta" utilizar nel sentíu ampliu del términu, evitando cualquier identificación reduccionista de la mesma. Poro, al referir el deprendimientu como procesu de cambéu conductual, asumimos el fechu de que'l deprendimientu implica alquisición y cambéu de conocencies, estratexes, habilidaes, creencies y actitúes (Schunk, 1991). En pallabres de Schmeck (1988a, p. 171):
El deprendimientu nun ye una capacidá puramente humana. La especie humana comparte esta facultá con otros seres vivos que sufrieron un desarrollu evolutivu similar; en contraposición a la condición mayoritaria nel conxuntu de les especies, que se basa na imprimación de la conducta frente al ambiente por aciu patrones xenéticos.
Deprendimientu humanu thumb|left|250px|El xuegu ye necesariu pal desarrollu y el deprendimientu de los neños. El deprendimientu humanu consiste n'adquirir, procesar, entender y, finalmente, aplicar una información que nos foi «enseñada», esto ye, cuando aprendemos afaémonos a les esixencies que los contestos demándennos. El deprendimientu requier un cambéu relativamente estable de la conducta del individuu. Esti cambéu ye producíu tres asociaciones ente estímulu y respuesta.
La comunicación ye un fenómenu inherente a la rellación que los seres vivos caltienen cuando s'atopen en grupu. Al traviés de la comunicación, les persones o animales llogren información al respeutive de la so redolada y pueden compartila col restu; la comunicación ye parte elemental del deprendimientu.
El procesu fundamental nel deprendimientu ye la imitación (la repetición d'un procesu reparáu, qu'implica tiempu, espaciu, habilidaes y otros recursos). D'esta forma, les persones aprienden les xeres básiques necesaries pa subsistir y desenvolvese nuna comunidá.
Nel ser humanu, la capacidá de deprendimientu llegó a constituyir un factor que devasa a l'habilidá común nes mesmes cañes evolutives, consistente nel cambéu conductual en función de la redolada dada. De cuenta que, al traviés de la continua alquisición de conocencia, la especie humana llogró hasta ciertu puntu'l poder d'independizase del so contestu ecolóxicu ya inclusive de modificar según les sos necesidaes.
El deprendimientu humanu produzse xuníu a una estructura determinada pola realidá, esto ye, a los fechos naturales. Esta postura respeuto al deprendimientu polo xeneral tien que ver cola realidá que determina'l llinguaxe, y polo tanto al suxetu qu'utiliza'l llinguaxe.
Dientro del Deprendimientu Humanu, pueden apaecer trestornos y dificultaes nel llinguaxe faláu o la lectoescritura, na coordinación, autocontrol, l'atención o'l cálculu. Estos afecten la capacidá pa interpretar lo que se ve o escucha, o pa integrar dicha información dende distintos partes del celebru, estes llimitaciones pueden manifestase de munches maneres distintes.
Los trestornos de deprendimientu pueden caltenese a lo llargo de la vida y pueden afectar distintos ámbitos: el trabayu, la escuela, les rutines diaries, la vida familiar, les amistaes y los xuegos, ente otros aspeutos.
Pa llograr l'amenorgamientu d'estos trestornos, esisten estratexes de deprendimientu, que son un conxuntu d'actividaes y téuniques planiaes que faciliten l'alquisición, almacenamientu y usu de la información. Diches estratexes clasifíquense acordies con l'oxetivu qu'escuerren, esisten primaries y de sofitu.
Les estratexes primaries, aplíquense direutamente al conteníu por aprender y son: A) Parafrasio. Esplicación d'un conteníu por aciu pallabres propies. B) Categorización. Entamar categoríes cola información. C) Redes conceptuales. Dexen entamar información per mediu de diagrames. D) Imaginería. La información ye presentada mentalmente con imáxenes.
Les estratexes de sofitu, utilizar pa crear y caltener un ambiente que favoreza'l deprendimientu. Ente elles tán: A) Planeación. Como'l so nome indicar, tendrán de planiase les situaciones y los momentos p'aprender. B) Monitoreo. Nella debe desenvolver la capacidá d'autu esaminase y autu emponese mientres la xera, conocer el so propiu estilu de deprendimientu (viendo, oyendo, escribiendo, faciendo o falando).
Principios del deprendimientu En tiempos antiguos, cuando l'home empecipió los sos procesos de deprendimientu, facer de manera bonal y natural col propósitu d'afaese al mediu ambiente. L'home primitivu tuvo qu'estudiar la comarca de la so vivienda, estremar les plantes y los animales de los cualos podía dase alimentu y abrigu, esplorar les árees onde consiguir agua y empobinase pa llograr volver a la so vivienda. .Nun sentíu más resumíu, l'home nun tenía la esmolición del estudiu. Al pasar los sieglos, surde la enseñanza intencional. Surdió la organización y empezáronse a dibuxar les conocencies n'asignatures, estes cada vez n'aumentu. Hubo entós la necesidá d'arrexuntales y combinales en sistemes de concentración y correllación. D'últimes, l'home volver escontra l'estudiu de la xeografía, química y otros elementos de la naturaleza por aciu el sistema d'asignatures que s'había alloriáu modificando y reestructurando col tiempu. Los estudios ya investigaciones sobre la naturaleza contribuyeron al analís de diches materies.
Bases neurofisiológicas del deprendimientu Por cuenta de que el celebru tien una función desaxeradamente complexa nel desarrollu de la persona, la naturaleza previo que s'atope más disponible pal deprendimientu na etapa que más lo precisa. Asina, nel momentu del partu, el celebru d'un bebe pesa alredor de 350 gramos, pero les sos neurones nun dexen de multiplicase mientres los primeros trés años. Precisamente mientres esti procesu d'espansión ye cuando se da la máxima receptividá, y tolos datos que lleguen a él clasifíquense y archiven de cuenta que siempres tean disponibles. Nesto consiste'l deprendimientu: de disponer de conocencies y diversos recursos que sirven como plataforma p'algamar los nuesos oxetivos.
Nun se conoz demasiáu sobre les bases neurofisiológicas del deprendimientu, sicasí, tiénense dellos nicios importantes de qu'ésti ta rellacionáu col cambéu de les conexones sináptiques.Hebb, 1949 En concretu comúnmente almítese como hipótesis que:Hoppenstead & Izhikevich, 1997 El deprendimientu ye'l resultáu del fortalecimientu o abandonu de les conexones sináptiques ente neurones. El deprendimientu ye llocal, esto ye, el cambéu d'una conexón sináptica depende namái de les actividá (potencial llétricu) de les neurona presináptica y de la neurona postsináptica. El cambéu de les sinapsis ye un procesu relativamente lentu comparáu colos tiempos típicos de los cambeos nos potenciales llétricos que sirven de señal ente les neurones. Si la neurona presináptica o la neurona postsináptica (o dambes) tán inactives, entós l'únicu cambéu sinápticu esistente consiste nel deterioru o escayencia potencial de la sinapsis, que ye responsable del olvidu.
Procesu de deprendimientu El procesu de deprendimientu ye una actividá individual que se desenvuelve nun contestu social y cultural. Ye'l resultáu de procesos cognitivos individuales por aciu los cualos asimilar y interiorizan nueves informaciones (fechos, conceutos, procedimientos, valores), constrúyense nueves representaciones mentales significatives y funcionales (conocencies), que depués se pueden aplicar en situaciones distintes a los contestos onde s'aprendieron. Aprender non solamente consiste en memorizar información, ye necesariu tamién otres operaciones cognitives qu'impliquen: conocer, entender, aplicar, analizar, sintetizar y valorar.Monereo, C. (1990) Les estratexes de deprendimientu na educación formal: enseñar a pensar y sobre el pensar. Infancia y Deprendimientu, 50, páxs. 3-25.
El deprendimientu, siendo un cambéu de comportamientu coartáu poles esperiencies, trai un cambéu na estructura física del celebru.Feldman, 2005. Estes esperiencies rellacionar cola memoria, moldiando'l celebru creando asina variabilidá ente los individuos. Ye'l resultáu de la interaición complexo y continuo ente tres sistemes:De Zubiría, M. (1989). Fundamentos de pedagoxía conceptual. Bogotá: Plaza & Janes el sistema afeutivu, que'l so axugu neurofisiológico correspuende al área prefrontal del celebru; el sistema cognitivu, conformáu principalmente pol denomináu circuitu PTO (parieto-temporo-occipital) y el sistema espresivu, rellacionáu coles árees de función executiva, articulación de llinguaxe y homúnculo motor ente otres. Damos cuenta que'l deprendimientu dase cuando reparamos qu'hai un verdaderu cambéu de conducta.