Na Revolución belga de 1830 alzáronse los habitantes de les provincies del sur del Reinu Xuníu de los Países Baxos contra la hexemonía de les provincies nortices, mayoritariamente protestantes. En poques selmanes d'agostu y setiembre la rebelión llogró la secesión de Flandes y la Valonia y la formación de Bélxica. Namái parte de Luxemburgu permaneció hasta 1890 en unión personal col Reinu Xuníu de los Países Baxos.
Del sieglu XIV al XVI el norte y el sur tuvieron xuníos y compartieron la mesma hestoria, primero como Países Baxos Borgoñonos y más tarde como Países Baxos Españoles. Mientres la Reforma Protestante y la Guerra de los Ochenta Años llograron la independencia les siete Provincies Xuníes de los Países Baxos Holandeses. En 1815, tres el Congresu de Viena norte y sur xunir de nuevu xunto al Principáu de Liexa. Les divisiones relixoses, llingüístiques y económiques, que se produxeren mientres los aproximadamente 250 años de separación, punxéronse llueu de manifiestu de forma dramática. La consecuencia foi esta revolución burguesa y lliberal nel contestu de la Revolución de Xunetu francesa. El nuevu estáu belga foi reconocíu como totalmente independiente en 1839. Mientres estos años forxóse un sistema políticu que los sos fundamentos permanecieron hasta güei.
Bélxica y los Países Baxos hasta 1815
Historia conxunta Los territorios qu'entienden los actuales Países Baxos, Bélxica y Luxemburgu, sacante la Diócesis de Liexa, tuvieron na Edá Media xuníos cultural y políticamente, pertenecieron dende los sieglos XIV/XV hasta'l XVI a los Países Baxos Borgoñonos, y más tarde a la Circunscripción de Borgoña nel Sacru Imperiu Romanu Xermánicu. El Condáu de Flandes y el Ducáu de Brabante, coles sos ciudaes (Amberes, Bruxes, Gante, Bruxeles, Mechelen y Ypres) tuvieron un importante papel na rexón de los Países Baxos.
En 1464 axuntar per primer vegada los Estaos Xenerales de los Países Baxos en Bruxes, y el tribunal supremu axuntar en Mechelen. De la Casa de Borgoña pasaron por heriedu a la Casa d'Habsburgu y esperimentaron una dómina dorada sol gobiernu del emperador Carlos V. Tres la so abdicación, el mandu sobre los Países Baxos Españoles pasó al so fíu Felipe II d'España.
Historia por separáu thumb|Les 17 provincies de los Países Baxos y la Diócesis de Liexa (en verde), 1477. thumb|right|Unión d'Utrecht, Unión d'Arras y Diócesis de Liexa (verde), 1579.
La separación producir mientres la Reforma. En primer llugar fueron les provincies de fala neerlandesa y bona parte del sur de los Países Baxos Alemanes captaes pol calvinismu. De siguío desamarróse la Guerra de los Ochenta Años ente España y les rexones autoproclamadas protestantes. Ente que les provincies valones reconocieron espresamente na Unión d'Arras tar so la soberanía española, los territorios del norte aliar na Unión d'Utrecht. En 1581 les provincies del norte se disociaron na República de los Siete Países Baxos Xuníos del control español y del Sacru Imperiu, col que-y xuníen unos débiles llazos.
La cayida d'Amberes en 1585 marcó un puntu d'inflexón na hestoria de dambos países. El sur permaneció n'España y foi recatolizado. Munchos intelectuales, artistes y comerciantes fuxeron al norte, onde espuntaba la Edá d'oru de los Países Baxos, ente que les rexones del sur permanecieron so la monarquía absolutista de los Austria. Tuvieron sol mandu d'un gobernador que reinaba dende Bruxeles. La guerra, casi ininterrumpida, con España terminar en 1648 cola Paz de Westfalia, que consolidó la separación ente norte y sur. La desaguada del Escaldia quedó na parte de la Unión, lo qu'atayó'l comerciu d'Amberes al perder asina la comunicación direuta col mar.
Mientres los años de la rivalidá ente los Habsburgu y Francia, los Países Baxos Españoles fueron un escenariu de guerra habitual y nel Tratáu de los Pirineos (1659) y la Guerra de Devolución (1667–1668) importantes places, como Lille, Arras, Cambrai y el condáu d'Artois pasaron al control francés. Tres la Guerra de Socesión española y la firma del Tratáu d'Utrecht, los hasta entós Países Baxos Españoles fueron axudicaos a los Habsburgu austriacos en 1714 y pasaron a llamase Países Baxos Austriacos.
La evolución dende la Revolución francesa thumb|Países Baxos Austriacos y el Principáu de Liexa, 1786.William R. Shepherd: The Historical Atles, 1926. (Ver mapa completu).
En 1789 les hostilidaes del Ducáu de Brabante col Emperador Xosé II dieron llugar a la Revolución de Brabante, sol mandu de Hendrik van der Noot y Jan Frans Vonck, que desaguó'l 11 de xineru de 1790 na declaración d'independencia de los Etats Belgiques Unis (Estaos Xuníos Belgues). Esta república confederada tuvo una vida curtia, pero foi una espresión de les pretensiones d'independencia qu'apaecieron como reaición a les reformes centralistes de Xosé II. Nesti contestu apaecieron distintes idees de nación belga», que teníen de mancomún el sentimientu d'unidá. Esti sentimientu nun morrió col colapsu de la república y xunto a otros factores desaguó na revolución de 1830. Paralelamente a la Revolución de Brabante producióse la Revolución de Liexa, influyida pola Revolución francesa.
Los Países Baxos Austriacos y los del Norte fueron, nel contestu de les Guerres Revolucionaries Franceses, ocupaos en 1794 y 1795 respeutivamente poles tropes revolucionaries. Dempués, de resultes del Tratáu de Campo Formio formaron parte de Francia mientres los siguientes dolce años. Al llargu plazu sería significativu qu'a pesar de les protestes iniciales de la burguesía contra l'asimilación, fuéronse afrancesando cultural y lingüísticamente. Los Países Baxos del Norte pasaron a formar tres la independencia de Francia la República Bátava (1795–1806), y dempués el Reinu d'Holanda sol gobiernu del hermanu de Napoleón Luis Bonaparte (1806–1810) y finalmente foi integrada nel estáu francés. Cuando s'impunxo en 1810 el Bloquéu Continental contra Inglaterra desamarró una crisis económica de la que los Países Baxos nun se recuperaron hasta qu'en 1813 les tropes franceses retirar tres la Batalla de Leipzig.
Reinu Xuníu de los Países Baxos (1815–1830)
Congresu de Viena En payares de 1813 los políticos d'orientación orangista asumieron el poder público en L'Haya y yá n'avientu nomaron príncipe herederu a Guillermu I de los Países Baxos cola condición de tener una Constitución. Yá antes de la batalla de Waterloo en 1815, Gran Bretaña consideró que la forma de caltener la so seguridá yera por aciu un equilibriu de fuercies ente les potencies continentales. Les otres grandes potencies, Austria, Prusia y Rusia, acomuñar p'alzar un Estáu entemediu ente elles y Francia formáu pola antigua República de los Siete Países Baxos Xuníos, los antiguos Países Baxos Austriacos (incluyendo Luxemburgu) y Liexa, que pasaríen a ser el Reinu Xuníu de los Países Baxos. Coles mesmes, los británicos compensaron a los Países Baxos con estes ganancies territoriales pola so ocupación de la Colonia del Cabu.
Les esperances de los conservadores en Bélxica moraben na restauración del gobiernu austriacu, pero como Viena aparentemente nun amosó nengún interés, aceptaron la unión de norte y sur nunos Países Baxos xuníos. Planes distintos tenía'l líder conservador de la Revolución de Brabante exiliáu en Londres, Henri van der Noot, qu'aldericó con representantes de los orangistas. La unión foi aprobada nel Congresu de Viena. La solución propuesta de formar un Estáu independiente sol gobiernu d'un príncipe austriacu nun recibió l'aprobación, porque l'Estáu que se formaría nesti casu paecía fráxil.
Estáu conxuntu thumb|El Reinu Xuníu de los Países Baxos (1815–1830). La llinia colorada marca la frontera posterior ente Bélxica y los Países Baxos.
El nuevu estáu nun yera federal, sinón unitariu. Esto foi un problema, pos les tensiones ente'l norte y el sur aprucieron llueu. Los factores principales fueron relixosos y llingüísticos, que s'agravaron al apaecer problemes económicos y al nun satisfaer les demandes lliberales. El desequilibriu fortalecióse porque les rexones del norte yeren les dominantes, anque teníen 2 millones d'habitantes frente a los 3,5 del sur. La «holandización» atopar con una doble resistencia: la población flamencasobre manera'l cleru, refugaba'l calvinismu del norte arelladamente, ente que la Bélxica francófona nun aceptaba la imposición de la llingua neerlandesa. La división ente Bélxica y Holanda yera de tal magnitú que la rebelión paecía inevitable. La situación volvióse más tirante cola Revolución de Xunetu en Francia, que traxo la molición de la revolución a toa Europa, y especialmente a los sos vecinos francófonos del norte.
El rei Guillermu I reaccionó de manera pocu diplomática al españíu de la revolución. El rei taba influyíu poles idees conservadores de la Restauración, que predominaba tamién nos gobernantes de la Confederación Xermánicasobre manera nos sos parientes prusianos (la so madre Federica Sofía Guillermina, qu'hasta la so muerte en 1820 exerció una gran influyencia sobre él, yera hermana del rei prusianu Federico Guillermo.
Conflictu llingüísticu En 1815 vivíen nel sur 218.000 analfabetos, por solu 23.000 nel norte. Guillermu I concentró los sos esfuercios nesti campu: mientres los quince años del so reináu construyir nel sur 1.500 escueles, nes que s'enseñaba na llingua llocal. En Flandes y Bruxeles enseñábase tamién en neerlandés, y na Valonia en francés. El númberu d'estudiantes de primaria nes provincies sureñes pasó de 150.000 a 300.000.
Los funcionarios y burgueses francófonos reaccionaron contra la implantación del neerlandés nel exércitu, el gobiernu y les escueles. La Valonia nun yera la única rexón de fala distinta, en Flandes la burguesía falaba francés, ente que'l restu de la población falaba'l dialeutu so fráncicu. En Limburgu falar con frecuencia limburgués, alemán y francés, ente que'l neerlandés namái s'emplegaba esporádicamente.
Infrarrepresentación Anque nel sur habitaba'l 62 % de la población, namái-y correspondía'l 50 % de los escaños del Parllamentu y namái unu de cada cinco ministros yera sureñu. Les principales instituciones del Estáu teníen la so sede nel norte y por tanto la mayor parte del funcionariado moraba ellí.
El contingente que tenía qu'apurrir el sur al Exércitu yera desproporcionadamente grande. Sicasí, namái unu de cada seis oficiales yera sureñu, y solíen tar nos escalafones más baxos de la infantería y la caballería. En artillería y inxeniería militar, pa les que se precisaba una educación especial, la proporción d'oficiales belgues yera entá menor.
Oposición relixosa Nel Reinu Xuníu de los Países Baxos había 3,8 millones de católicos (de los cualos 800 000 moraben nel norte) y 1.2 millones de protestantes. Nel sur hispánicu la relixón del Estáu fuera mientres enforma tiempu'l catolicismu romanu, ente que nel norte la ilesia nacional yera'l calvinismu. Pa los conservadores de dambes partes, yera indeseable tener los dos relixones n'igualdá de derechos.
Guillermu I profesaba'l luteranismu alemán de la Landeskirche, na que'l gobernante tamién yera la cabeza de la ilesia. Intentó que la ilesia católica aisllar de la influencia de la Curia Romana, nomó los sos propios obispos y avivó el discutiniu coles escueles, al abolir la instrucción católica llibre.
thumb|right|Félicité Robert de Lamennais, semeya de L. D. Lancôme.