Un mercenariu (del llatín merces, - edis, «pagu»), ye un soldáu o persona con esperiencia militar, que llucha o participa nun conflictu bélicu pol so beneficiu económicu y personal, de normal con poco o nula considerancia na ideoloxía, nacionalidá, preferencies polítiques o relixoses col bandu pal que llucha. Xeneralmente méntase-yos como asesinos a sueldu, sicarios, etc. Sicasí, cuando esti términu (mercenariu) usar pa referise a un soldáu d'un exércitu regular, considérase de normal un insultu a la so honra.
El soldáu, que representa al so nación, ta dispuestu a lluchar por una causa que ye de la so comunidá o país. Sicasí, el mercenariu facer solamente con ánimu d'arriquecimientu. D'ende qu'a los mercenarios conózase-yos tamién como soldaos de fortuna.
Tamién se-yos llama mercenarios a les persones que trabayen o actúen en cuenta de dineru o d'un beneficiu personal, y ensin motivaciones política, filosófiques, ideolóxiques o relixoses.
Los mercenarios y les lleis de la guerra Nel protocolu adicional a la Convención de Xinebra del 12 d'agostu de 1949 (APGC77), relativa a la proteición de les víctimes de conflictos armaos internacionales (protocolu I, de 8 de xunu de 1977), establezse que, un mercenariu ye cualquier persona que:
Foi reclutado o embarcáu específicamente col fin de lluchar nun conflictu armáu. Toma, n'efeutu, parte direuta nes hostilidaes. El so motivación pa tomar parte nes hostilidaes ye principalmente'l deséu pol beneficiu personal, y ello ye que prométese-y un pagu material por una de les partes nel conflictu, o en favor d'ésta qu'entepasa de forma sustancial al pagu que los combatientes de les fuercies armaes de dicha parte reciben con similares rangos o funciones. Nun ye un nacional de nenguna de les partes en conflictu nin residente de nengún territoriu controláu por estes. Nun ye miembru de les fuercies armaes de nenguna de les partes del conflictu, y # Nun foi unviáu por nengún Estáu ayenu a les partes en conflictu en cumplimientu del deber como miembru de les sos fuercies armaes.
Tien de tenese en cuenta que munchos países, incluyendo a los Estaos Xuníos d'América, nun son signatarios del Protocolu Adicional de la Convención de Xinebra de 1977 (APGC77), de manera que, anque dichu protocolu ye llargamente aceptáu, nun ye un documentu definitivu.
Según la Tercer Convención de Xinebra, si un soldáu ye prindáu pol enemigu, ten de ser tratáu como combatiente según la llei, y poro, como una persona protexida, y considerada como prisioneru de guerra, en tanto dichu soldáu fuera puestu a disposición d'un tribunal competente (Tercer Convención de Xinebra, artículu 5). Esti tribunal tien de decidir si la persona en cuestión ye un mercenariu, usando los criterios del Protocolu Adicional APGC77 o según dalguna llei nacional equivalente. Nesti momentu, el mercenariu convertir nun combatiente fuera de la llei, anque a pesar d'ello ten de ser tratáu con humanidá, y en casu de ser sometíu a xuiciu, nun tien de ser priváu del derechu a un xuiciu límpio y regular, yá que entá s'atopa cubiertu pola Cuarta Convención de Xinebra, artículu 5. La única esceición a esti artículu sería que la persona xulgada fuera ciudadanu o súbditu de l'autoridá nacional que lu xulga, y nesi casu nun podría ser consideráu un mercenariu so la cobertoria de APGC77, artículu 47.d.
Si tres un xuiciu regular, ye prindáu y declaráu como mercenariu, ten de ser tratáu como un delincuente común, y podría ser sometíu a la pena capital. Por cuenta de que nun ye ciudadanu de nenguna de les partes en conflictu, nun podría esperar ser repatriáu a la fin de la guerra. El casu más conocíu tres la Segunda Guerra Mundial diose'l 28 de xunu de 1976, cuando un tribunal angolanu sentenció a muerte a cuatro mercenarios y a penes de prisión que bazcuyaben ente los 16 a los 30 años a otros nueve. Los cuatro condergaos a muerte, trés británicos y ún d'Estaos Xuníos, fueron fusilaos el 10 de xunetu de 1976.
L'estatus llegal de los contratistes civiles depende de la naturaleza del so trabayu y la so nacionalidá con al respeutive de los combatientes, pero si nun tomaron parte activa na confrontación (APGC77 artículu 47.b), nun son mercenarios, y atópense so la proteición de la Convención de Xinebra.
La situación provocada mientres la ocupación d'Iraq de 2003 amuesa cuan dificultosu ye definir lo que ye un mercenariu. Mientres los Estaos Xuníos gobernaron el país, nengún ciudadanu d'Estaos Xuníos que trabayara como guardia armáu podía ser consideráu mercenariu, porque yeren nacionales d'una de les partes en conflictu (APGC77, artículu 47.d). Cuando se tresfirió'l poder al gobiernu interín iraquín, podía argumentase que, nun siendo que declararen a estes persones como residentes n'Iraq, al nun ser residentes nin nacionales d'un territoriu parte nel conflictu (APGC77, artículu 47.d), podríen ser consideraes mercenarios. Si nun tuviera llugar nengún xuiciu de les persones acusaes de ser mercenarios, los allegamientos tenderíen a evaporarse nuna espiral d'acusaciones, denegaciones y contra-acusaciones. Tien de tenese en cuenta que los soldaos de la coalición n'Iraq que sofiten al gobiernu interín iraquín nun son mercenarios, porque toos ellos formen parte de les fuercies armaes d'una de les partes en conflictu o fueron unviaos por un estáu que nun ye parte nel conflictu en cumplimientu del so deber como miembru de les fuercies armaes (APGC77, artículu 47.f).
Gurkas y lexonarios de la lexón estranxera francesa thumb|left|200px|Batallón Nusseree, darréu denomináu 1st Gurkha Rifles, en 1857.
Les dos unidaes más reconocíes nes que nacionales d'otru país sirven nes fuercies armaes d'otra nación son les brigaes britániques de Gurkhas y la Lexón estranxera francesa. Los soldaos que sirven nestes unidaes d'élite nun son mercenarios.
Los Gurkha británicos tán dafechu integraos como soldaos del Exércitu Británicu. Operen n'unidaes formaes por brigaes de Gurkas so les mesmes normes y reglamentos que tienen de cumplir tolos soldaos británicos (normes similares aplicar a los Gurkas que sirven nel exércitu indiu). Los lexonarios estranxeros franceses integrar n'unidaes de la Lexón estranxera francesa, que son esplegaes y lluchen como unidaes entamaes dientro del exércitu francés (amás, a los lexonarios déxase-yos pidir la ciudadanía francesa dempués de trés años de serviciu o en siendo mancaos en batalla). Esto significa que, como miembros de les fuercies armaes britániques o franceses, nun pueden ser consideraos mercenarios según APGC77, artículu 47.y y APGC77, artículu 47.f
Mercenarios y lleis nacionales thumb|200px|La Guardia Suiza. Dellos países traten de torgar que los sos ciudadanos lluchen en conflictos nun siendo que se atopen sol control de les sos propies fuercies armaes:
En 2003, Francia criminalizó les actividaes mercenaries tal como son definíes pola Convención de Xinebra pa los ciudadanos franceses, residentes permanentes y entidaes llegales. (Códigu penal, L436-1, L436-2, L436-3, L436-4, L436-5). En 1998, Sudáfrica aprobó'l Acta sobre asistencia militar estranxera, que prohibía a los sos ciudadanos o residentes arreyase en conflictos estranxeros quitando les operaciones humanitaries, nun siendo que un comité gubernamental apruebe'l so esplegue. En 2005, la llexislación foi revisada pol gobiernu por cuenta de los ciudadanos sudafricanos que trabayaben como guardias de seguridá n'Iraq mientres la ocupación, y debíu al xuiciu contra Mark Thatcher pola posible financiamientu y sofitu loxísticu en rellación con un presuntu intentu de golpe d'estáu en Guinea Ecuatorial, entamáu por Simon Mann. Según la llei d'Estaos Xuníos Neutrality Act, un ciudadanu de los Estaos Xuníos que participe nun conflictu armáu nel que los Estaos Xuníos sía neutral puede incurrir en responsabilidaes penales. Suiza prohibió a los sos nacionales el serviciu como mercenarios en 1927, sacante la Guardia Suiza Pontificia.
Operaciones con mercenarios Saber del usu de mercenarios nos conflictos de l'antigua Yugoslavia. Munchos d'estos mercenarios yeren ex-soldaos procedentes de los países del antiguu bloque del este, paraos tres la cayida de la Xunión Soviética.
Empreses militares privaes Les empreses militares privaes son compañíes qu'ufierten loxística, mano d'obra y otros servicios pa fuercies militares. Los sos contratistes son civiles autorizaos p'acompañar a les tropes nel teatru d'operaciones.
Puede argumentase que les fuercies paramilitares so control priváu son funcionalmente mercenarios, en llugar de guardias de seguridá o asesores. Sicasí, los gobiernos nacionales acútense'l derechu de regular el númberu, naturaleza de la so función y armamentu d'asemeyaes fuercies privaes, aduciendo que nun s'atopen emplegaes nel frente de batalla en favor de les actividaes militares, polo que nun se pueden considerar mercenarios.
Si los emplegaos d'esti tipu d'empreses arreyar nes actividaes militares de forma activa, de normal puédese-yos considerar mercenarios, y les sos empreses empleadoras pueden llamase compañíes de mercenarios. Trés d'estes compañíes, que los medios de comunicación consideraron compañíes mercenaries nos años 1990 son:
Executive Outcomes Angola, Sierra Lleona (cerrada'l 31 d'avientu de 1998) Sandline International, Papúa Nueva Guinea, Sierra Lleona (cerrada'l 16 d'abril de 2004) Gurkha Security Guards Ltd, Sierra Lleona. S.G.S.I. Group, Ruanda, (mientres 1997) Blackwater Worldwide, EUA En 2004, esta industria de los mercenarios llogró un considerable impulsu debíu sobre manera al emplegu de compañíes privaes militares per parte de los Estaos Xuníos y otros miembros de la coalición pa trabayos de seguridá n'Iraq. En marzu de 2004, cuatro emplegaos de la empresa d'Estaos Xuníos «PMC Blackwater» que vixilaben un almacén de suministros d'alimentos fueron atacaos y asesinaos en Faluya. Nunos incidentes que les sos imáxenes dieron la vuelta al mundu, los asesinatos y el subsiguiente descuartizamiento de los cuerpos convertir nel principal argumentu usáu pol gobiernu d'Estaos Xuníos pa llevar a cabu la batalla de Faluya que tuvo llugar pocu más tarde y que se saldó con cientos de muertos.
Les compañíes militares privaes suelen ser vistes con ofiendo poles Naciones Xuníes (anque a pesar d'ello, la mesma ONX usó de los sos servicios pa dar sofitu loxísticu n'África).
Nun informe sobre les PMC (private military companies) efectuáu pol ministeriu d'asuntos esteriores británicu y publicáu en febreru de 2002, esti ministeriu fai notar que la demanda de servicios militares per parte de la ONX y d'organizaciones internacionales podría significar que l'emplegu d'asemeyaes empreses ye más baratu que l'usu de tropes regulares per parte de los países miembros. Sía que non y a día de güei, en considerando l'usu d'empreses privaes militares como sofitu de les operaciones de Naciones Xuníes, l'ex secretariu xeneral, Kofi Annan, tomó la decisión de prescindir d'estes.
Mercenarios n'África
Antiguu Exiptu Los primeros datos sobre l'usu de mercenarios remontar hasta'l Antiguu Exiptu, alredor del añu 1500 e. C., cuando'l faraón Ramsés II fixo usu de 18.000 d'ellos nel intre de les sos batalles. pagándo-yos colo qu'escalaben, la comida y agua.
Sieglu XX thumb|175px|Burnham, el Xefe de los Scouts, dibuxáu por Baden-Powell, Rodesia, 1896. Mientres el sieglu XX, los mercenarios emprestaron los sos servicios nos conflictos del continente africanu. Asocedieron dellos incidentes desagradables a lo llargo de les múltiples guerres africanes, dalgunos de los cualos arreyaben a ciudadanos europeos y americanos, homes polo xeneral buscadores de fortuna, que fueron unviaos a situaciones de combate de les que nun pudieron sobrevivir pa recibir la so paga.
Munchos de los aventureros n'África que fueron descritos como mercenarios taben de fechu motivaos ideolóxicamente pa sofitar a ciertos gobiernos, y nun lluchaben pal meyor postor.
Ente estos mercenarios particularmente bultables atópense: