Conozse como dieta mediterránea a la manera d'alimentase basáu nuna idealización de dellos patrones dietéticos de los países mediterráneos,Lleón MT y Castillo MD. 2002. La dieta mediterránea ta de moda. Medicina Xeneral 49: 902-908. especialmente: España, Portugal, Francia, Italia, Grecia y Malta.
Les carauterístiques principales d'esta alimentación son un altu consumu de productos vexetales (frutes, verdures, llegumes, frutos secos), pan y otros ceberes (siendo'l trigu l'alimentu base), l'aceite d'oliva como grasa principal, el vinagre y el consumu regular de vinu en cantidaes moderaes.
Historia
Les primeres referencies científiques a una dieta mediterránea son del añu 1948, cuando'l epidemiólogu Leland G. AllbaughAllbaugh LG. 1953. Food and nutrition (chapter 6). En: Crete: A case study of an underdeveloped area. Princeton University Press, Princeton, NJ. pp: 97-135. estudió la manera de vida de los habitantes de la islla de Creta y, ente otros aspeutos, comparó la so alimentación cola de Grecia y EE UU. Pela so parte, el fisiólogu norteamericanu Ancel Keys, qu'encabezó un estudiu sobre les enfermedaes coronaries, el colesterol del sangre y l'estilu de vida de siete países (Italia, Yugoslavia, Grecia, Países Baxos, Finlandia, EE UU y Xapón) tres la Segunda Guerra Mundial, contribuyó al so espardimientu. Keys y los sos collaboradores apreciaron que la incidencia de les enfermedaes coronaries yera menor nes zones rurales del sur d'Europa y en Xapón. Abarruntaron qu'había un factor proteutor nel estilu de vida, qu'etiquetaron como "manera mediterránea" (mediterranean way). Describieron esti estilu de vida como "bien activu físicamente (pola escasa mecanización del agru),Kromhout D, Bloemberg B, Seidell JC, Nissinen A y Menotti A. 2001. Physical activity and dietary fiber determine population body fat levels: the Seven Countries Study. International Journal of Obesity 25 (3): 301-306. frugal, y con una ingestión predominante de productos vexetales y amenorgada en productos d'orixe animal". El posterior espardimientu de les sos resultaos asimiló'l conceutu de "estilu mediterraneu" col de "dieta mediterránea".
Propiedaes
Les propiedaes saludables que se-y atribúin basar na constatación de que, anque nos países mediterráneos consúmese más grasa que nos Estaos Xuníos, la incidencia d'enfermedaes cardiovasculares ye enforma menor.Mackenbach JP. 2007. The Mediterranean diet story illustrates that ‘‘why questions are as important as ‘‘how questions in disease explanation. Journal of Clinical Epidemiology 60(2): 105-109.Serra-Majem Ll, Roman B y Estruch R. 2006. Scientific evidence of Interventions using the mediterranean diet: A systematic review. Nutrition Reviews 64 (Supl 1): S27-S47. Les causes de tales propiedaes paecen tar nel mayor consumu de productos ricos n'ácidos grasos monoinsaturados,Keys A, Mienotti A, Karvonen MJ, Aravanic C, Blackburn H, Buzina R, Djordjevic BS, Dontas AS, Fidanza F, Keys MH, Kromhout D, Nedeljkovic S, Punsar S, Seccareccia F y Toshima H. 1986. The diet and 15-year deaht rate in the Seven Countries Study. American Journal of Epidemiology 124 (6): 903-915. presentes nel aceite d'oliva (qu'amenorga'l nivel de colesterol en sangre). Tamién s'atribúi al consumu de pexe, cuantimás pexe azul,Kromhout D, Menotti A, Ketesloot H y Sanz S. 2002. Prevention of Coronary Heart Disease by diet and lifestyle. Circulation 105(7): 893-898. ricu n'ácidos grasos ω-3 y, finalmente, al consumu moderáu de vinu tintu (polos sos antocianos y resveratrol). El vinu tamién ta acomuñáu a otru efeutu cardioprotector denomináu la paradoxa francesa.de Lorgeril M, Salen P, Paillard F, Laporte F, Boucher F y de Leiris J. 2002. Mediterranean diet and the French paradox: Two distinct biogeographic concepts for one consolidated scientific theory on the role of nutrition in coronary heart disease. Cardiovascular Research 54(3): 503–515.
Los polifenoles estilbenos, que s'atopen na piel de la uva y concéntrense nel vinu tinto, y los lignanos, presentes nes aceitunes, l'aceite d'oliva virxe, les granes de llinu, les granes de sésamu y les ceberes integrales tán acomuñaos con efeutos proteutores frente a la mortalidá.
Paez ser que la dieta mediterránea ta acomuñada con un menor riesgu de deterioru cognitivu leve tantu mientres l'avieyamientu como mientres la etapa de transición ente la llocura o deterioru cognitivu leve a la enfermedá d'Alzheimer.Scarmeas N, Stern Y, Mayeux R, Manly JJ Schupf N, Luchsinger JA. 2009. Mediterranean Diet and Mild Cognitive Impairment. Archives of Neurology 66 (2):216-225.
Llevar un réxime de dieta mediterránea acomuñar a menor índiz d'obesidá abdominal, que prediz el riesgu de diabetes, hipertensión, infartu o d'accidente cerebrovascular. L'adherencia a la dieta mediterránea amenorga nun 30% el riesgu de carecer diabetes tipu 2, ensin necesidá d'amenorgar la ingesta calórica, el pesu o realizar exerciciu físicu.Siguir la dieta mediterránea tamién sirve pa prevenir el desenvolvimientu de la diabetes tipu 2 Tamién ameyora'l desenvolvimientu embrionario y fetal, y mengua los problemes disovulatorios y de infertilidad.
Estudios sobre dieta mediterránea
Nun estudiu realizáu en 2012 nuna muestra de 11.015 universitarios, constatóse que les persones que siguíen con regularidá una dieta mediterránea, llograron meyor puntuación na escala "Health-Related Quality of Life (HRQOL)" rellacionada cola calidá de vida, qu'inclúi variables de salú tanto físiques como mentales.
Sicasí, l'espardimientu mundial de la dieta mediterránea ye unu de los principales factores que tán contribuyendo al creciente aumentu de casos d'enfermedá celiaca, sensibilidá al gluten non celiaca y otros trestornos rellacionaos col gluten, debíu al eleváu consumu d'alimentos que contienen gluten.
Cambeos thumb|Piramide de como siguir la dieta mediterranea Nos países mediterráneos la pirámide de la dieta mediterránea actualizóse p'afaese al estilu de vida actual na nueva pirámide de la dieta mediterránea. Encamiéntense unes proporciones de los distintos grupos d'alimentos, la composición de les comíes principales y amás incorpórense la manera d'escoyer, cocinar y de consumir dichos alimentos.
Reconocencies
El 16 de payares de 2010 foi declarada Patrimoniu Cultural Inmaterial de la HumanidáEl flamencu, el cantar de la Sibila, "los Castels" y la dieta mediterránea, Patrimoniu de la Unesco, RTVE, 16 de payares de 2010, consultáu'l mesmu día. nuna denominación conxunta d'España, Grecia, Italia y Marruecos.Primeramente, en 2007, el Gobiernu español propunxo la candidatura de la dieta mediterránea pa la so inclusión na llista del Patrimoniu Cultural Inmaterial de la Humanidá, pero foi refugada na conferencia internacional que la Unesco realizó en Nairobi. En 2013, a Unesco alcordó que la dieta mediterránea seya inscrita como Patrimoniu Cultural Inmaterial de la Humanidá en Xipre, Croacia y Portugal, trés años dempués d'aprobar esti requisitu pa España, Grecia, Italia y Marruecos.António José Marques da Silva, Le régime UNESCO. Discours et pratiques alimentaires en Méditerranée (vol. 3), Create Space, Charleston, 2016 ISBN 978-1-532-99711-2, pp.103-130. ver estractu
Crítica
La dieta mediterránea, talo como se plantegó, nunca foi consumida tradicionalmente en nengún país mediterraneu. Los estudios epidemiolóxicos amuesen que'l consumu de güevos, por casu, asitiaríase alredor de los 10 güevos por selmana, el consumu de carnes o pexes ye diariu, y el consumu de xelaos y otros dulces yera comparable al de fruta como postre, etc. Cuando Keys analizó la dieta de Creta nos años 1950, la comida taba bastante racionada, y quiciabes nesi tiempu la dieta cotidiana de los cretenses paeciérase más a la qu'él propunxo.
Per otru llau, Keys sofitar na imaxe de salú proyeutada pelos países mediterráneos ente los americanos pa formular una dieta más racional, pos la dieta norteamericana de la so dómina abusaba del consumu de ciertos productos (carne, güevos y mantega) ya inoraba otros (verdures y pexe). Acabó formulando una dieta na que predominaben los productos vexetales, complementada con cantidaes xustes de carne y pexe.
Nel casu d'España:
Referencies
Enllaces esternos Dieta mediterránea MedlinePlus
Dieta mediterranea Categoría:Gastronomía d'Europa Categoría:Patrimoniu Cultural Inmaterial de la Humanidá n'España Categoría:Patrimoniu Cultural Inmaterial de la Humanidá n'Italia Categoría:Patrimoniu Cultural Inmaterial de la Humanidá en Marruecos Categoría:Patrimoniu Cultural Inmaterial de la Humanidá en Grecia Categoría:Patrimoniu Cultural Inmaterial de la Humanidá en Croacia Categoría:Patrimoniu Cultural Inmaterial de la Humanidá en Xipre Categoría:Patrimoniu Cultural Inmaterial de la Humanidá en Portugal Categoría:Gastronomía de Marruecos Categoría:Gastronomía d'Arxelia Categoría:Gastronomía de Túnez Categoría:Gastronomía de Libia Categoría:Gastronomía d'Exiptu