Parla ye una ciudá española asitiada na zona sur de la Comunidá de Madrid, a 20 km de la capital, Madrid. Ye la 53ª ciudá más poblada d'España y la novena más poblada de la Comunidá de Madrid. Tamién tien el títulu de villa dau pol rei Alfonsu XII.
Historia thumb|235px|left|Ilesia de La nuesa Señora de l'Asunción, más conocida como la Ilesia Vieya por ser la más antigua del conceyu thumb|235px|left|Ilesia góticu-mudéxar de Umanexos/Humanejos, pol pintor Jenaro Pérez Villaamil, consta que foi construyida nel sieglu XVI, taba cerca del regueru Humanejos, por onde pasa anguaño la carretera de Toledo, d'ella nun queda nada, pos pola antigüedá foi quedando en ruines hasta sumir.
Oríxenes Nel terrén onde s'asitia anguaño Parla atopáronse los restos arqueolóxicos de xiles que se remonten al Paleolíticu, lo cual indica que Parla foi un llugar d'asentamientos de los homes de la Edá de Piedra y más concretamente les zones cercanes al regueru Humanejos. Alredor del segundu mileniu e. C., empezó la llegada de distintos pueblos dende les zones mediterránees de la península ibérica a la rexón de Madrid. Estos nuevos pobladores teníen conocencies en metalurxa del cobre, la ganadería, l'agricultura y el texíu.
Estos pobladores constituyeron los primeros asentamientos que s'atoparon nel conceyu de Parla, principalmente na zona del regueru Humanejos. Nos sieglos VI y V e. C. produciéronse llegaes de tribus celtes d'orixe centroeuropéu. Estes tribus introducieron l'usu más abondosu del fierro qu'hasta esi momentu yera bastante amenorgáu y la cerámica fecha a tornu. El so mediu de subsistencia taba basáu na ganadería y l'agricultura. El desenvolvimientu cultural d'estes tribus foi afeutáu pola llegada de los cartaxineses y de los romanos. Gracies a estos postreros, conocemos datos ya información alrodiu de estos pueblos prerromanos.
En Parla atopáronse restos romanos de delles llábanes y monedes de la dómina, que apurren información abonda que nos indiquen que los romanos tuvieron poblando'l términu municipal de Parla mientres un ciertu tiempu.
Nel añu 711 empecípiase'l periodu d'espansión musulmana a lo llargo de la península ibérica. N'anguaño llibróse la Batalla del ríu Guadalete na que les tropes visigodes del rei Don Rodrigo fueron ganaes pol exércitu musulmán, empecipiándose la conquista de la península ibérica. La zona na que ta enmarcada Parla quedó so dominiu musulmán dependiente del Emiratu de Córdoba, que de la mesma taba incluyíu nel Califatu Omeya con capital en Damascu. Parla apaeció como una alquería mientres la Reconquista nel procesu de repoblación.
Edá Moderna La Casa Consistorial, antiguu Conceyu de Parla|thumb|220px Aspeutu urbanu|thumb|220px El primer documentu nel que se fai referencia a Parla, ye un documentu promulgáu pol rei Alfonsu XI de Castiella, el 6 de xineru de 1338 en Trujillo pol que se dexa l'aldega de Parla al cardenal Don Pedro Barroso pola so participación nes lluches contra los musulmanes. Darréu esti documentu foi confirmáu por Pedru I de Castiella, el 7 d'avientu de 1351.
El territoriu actual del conceyu de Parla, mientres la Edá Media, taba estremáu en dos zones bien estremaes: la primera yera la parte norte del territoriu nel que s'atopaba Parla y al sur siguiendo'l calce de regueru Humanejos taba l'asentamientu de Humanejos o Umanexos. Los dos asentamientos pertenecíen a Alfoz de Madrid. L'asentamientu de Humanejos sumió aproximadamente en 1650. Cuando se construyó la carretera de Toledo que pasa por Parla pela zona onde taba l'asentamientu atoparon los restos en ruines d'una Ilesia bien antigua que consta del añu 1576, amás del caserío y el palaciu de Pedro d'Herrera, que sumieron.
Dientro de la Historia del conceyu de Parla hai que destacar al parleño más Pernomáu de la Villa y ye Bartolomé Hurtado García, que nació l'añu 1620. Esti parleño estudió arquiteutura y aportó a arquiteutu de los reis Felipe IV y de Carlos II d'España. Ente les sos construcciones más importantes tán el Conceyu de Madrid, construcción del conventu del Sacramentu. Tamién foi'l responsable de la ermita de La nuesa Señora de la Soledá, de ciertes obres na ilesia de La nuesa Señora de l'Asunción (estilu platerescu-isabelín) y la so casa de recréu en Parla, na cual pasaba llargues temporaes y sobre manera mientres les fiestes de setiembre. Nesta casa morrió nel añu 1698 a la edá de 78 años.
Mientres el sieglu XIX, Parla nun traviesa'l so meyor momentu, al igual que'l restu d'España, la probeza instalar nel conceyu debíu principalmente a la Guerra de la Independencia frente al exércitu francés. Nesti sieglu ye concedíu a Parla el títulu de Villa.
Na dómina contemporánea Parla principalmente yera un pueblu dedicáu a l'agricultura y ganadería, pero a partir de los años 60 esperimentu una gran crecedera por cuenta de la industrialización de Madrid construyéronse nuevos barrios. Años dempués ente los 80 y 90 esperimentu otru gran crecedera por cuenta de la economía, con grandes proyeutos pal conceyu, yá nos años 2000 tien llugar otru gran crecedera importante pos nel añu 2006 concédese-y a Parla el títulu de Ciudá aprobáu pola asamblea de Madrid que lo inclúi coles lleis de les grandes ciudaes.
Símbolos L'escudu de Parla tien una división, nel llau esquierdu l'ave que la representa ye una avutarda d'oru enllordiada de sable y al esquierdu d'oru, trés faxes de sinople, al timbre, corona real d'España. L'aprobación foi'l 12 de payares de 1976, en Conseyu de Ministros pol Decretu 2834, de 12 de payares de 1976 y publicáu nel BOE númberu 295 el 9 d'avientu de 1976.
L'orixe del nome Parla vien de la pallabra parlar, significáu de falar según la lleenda de Parla. El conceyu recibe esti nome porque una nueva muyer muda bebió agua d'una fonte del conceyu y empezó a parlar. Este ye l'orixe más conocíu, pero tamién hai otros dos teoríes más de porqué'l conceyu recibe esti nome. La segunda teoría diz que'l conceyu heredó'l nome de Parla d'una familia importante que llevaba l'apellíu Parla. La tercera y última teoría foi una evolución del nome en llatín padule, palus que significa banzáu y que s'entemeció col vocabulariu mozárabe dando orixe a padul, padules, paular y d'últimes parla.
Fiestes y tradiciones Parla cuenta coles siguientes fiestes y tradiciones:
Fiesta de la Virxe de la Soledá: celebrada mientres el segundu domingu de setiembre, que ye la fiesta más importante de Parla. Fiestes de l'Agua: son les más modernes y celébrense dende 1982 nel mes de xunu. Celebren la llegada de l'agua a les cases de Parla. Fiesta de San Antón: antigua fiesta que se celebraba'l 17 de xineru. Fiesta de los Quintos: fiesta que duró hasta 1983, onde los mozos celebraben en payares la marcha al serviciu militar. Los Antroxos: celebrada mientres el mes de febreru de cada añu. Feria d'Abril: celébrase dempués de Selmana Santa, ye una feria d'orixe andaluz, más concretamente de Sevilla, en Parla dicha feria anguaño allúgase dientro del aparcamientu públicu de callar Cuba. Tradicional mercadín tolos miércoles del añu, y el primer domingu de cada mes, anguaño allugáu ente'l ferial y la plaza de toros. Mercáu medieval: celébrase 2 vegaes al añu, unu por feches del branu y otru per Navidá la duración de cada unu ye de 3 díes empiecen un vienres y terminen el domingu, anguaño allúguense'l primeru nuna pequeña plaza qu'esta na cai Xuan Carlos I y el segundu na cai Pinto xustu na plaza de la Guardia Civil, onde tamién per Navidá celébrase un portal de Belén viviente. Fiestes gastronómiques de Parla celebraes ente marzu y abril, qu'inclúi la fiesta de la tapa, fiesta de la cerveza, y fiesta del mariscu ente otres, anguaño allúguense dientro del aparcamientu públicu de callar Cuba. Tradicional Slalom Villa de Parla d'Automovilismu celebráu dende 2012 tolos años nel mes de xunetu nel centru comercial y d'ociu Parla natura asitiáu nel Pau 5.
Gastronomía Sopa d'ayu. Cocíu madrilanu. Migues con tocín y chorizu.
Política y Gobiernu
En 1979 nes primeres eleiciones de la constitución española, salió escoyíu como primer alcalde de Parla Francisco González del PSOE y nes siguientes eleiciones celebraes en 1983 volvió ser escoyíu. El siguiente alcalde de Parla escoyíu en 1987 foi Pedro Bermejo del PSOE, el tercer alcalde del conceyu foi José Manuel Ibáñez escoyíu en 2 llexislatures consecutives. En 1999 el próximu alcalde seria Tomás Gómez Franco del PSOE, consiguió mayoría simple col 41,17% de los votos, nes siguientes eleiciones del añu 2003, llogró la mayoría absoluta, col 75,35% de los votos llegando ser l'alcalde más votáu d'España en conceyos de más de 50.000 habitantes y en 2007 volvió repitir como alcalde de Parla con un 74,43% de los votos, pero en payares de 2008 tomara la decisión d'abandonar l'alcaldía, pa centrase nel so cargu como secretariu xeneral de la federación madrilana del PSOE, siendo'l so sustitutu José María Flaire, del Partíu Socialista Obreru Español, que nes siguientes eleiciones de 2011 sería escoyíu como alcalde, pero en 2014 foi sustituyíu por Beatriz Arceredillo Martín del PSOE que terminaría la llexislatura en 2015.
Dende les eleiciones de 2015, l'alcalde del conceyu ye Luis Martínez Hervás, del Partíu Popular (PP). El Partíu Popular consiguió l'alcaldía al nun haber alcuerdu ente les fuercies d'esquierda antes de la invistidura —que xuntes podríen gobernar por mayoría absoluta, polo que Martínez Hervás convertir n'alcalde al encabezar la llista más votada (col 23,24% y 7 conceyales); sicasí los cuatro principales fuercies de la izquierda sumaron un 63,69% de los votos y llograron 20 conceyales en xunto. Cola invistidura de Martínez Hervás, el PP facer con esti conceyu per primer vegada na so historia y punxo fin a 36 años siguíos de gobiernos del PSOE.
Llista d'alcaldesPartíuNomeAños de Llexislatura20px Francisco González 1979-1983 1983-198720px Pedro Bermejo 1987-199120px José Manuel Ibáñez 1991-1995 1995-199920px Tomás Gómez Franco 1999-2003 2003-2007 2007-200820px José María Flaire 2008-2011 2011-201420px Beatriz Arceredillo Martín 2014-201520px Luis Martínez Hervás Dende 2015
Los partíos políticos más importantes a nivel ámbitu llocal son el PSOE, el PP y partíos d'esquierda como IX.
Conceyales electos en Parla, por formaciones polítiques, 1979-2015 Añu 1979. 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007. 2011. 2015. Partíu políticu Conceyales Conceyales Conceyales Conceyales Conceyales Conceyales Conceyales Conceyales Conceyales Conceyales Partíu Popular (PP)---5994411 7 Mover Parla (M.O.V.E.R) --------- 6 Camudemos Parla (CP)--------- 6 Partíu Socialista Obreru Español (PSOE) 9201512911202011 5 Izquierda Xunida (España) (IX) --4875114 3 Unión Progreso y Democracia (UPyD)--------1- Unión de Centru Democráticu (UCD)1--------- Partíu Comunista d'España (PCE)83-------- Coalición Democrática (CD)2--------- Partíu del Trabayu d'España (PTE)1--------- Coalición Popular (AP-PDP-UL)-2-------- Alianza Popular (AP)--3------- Centru Democráticu y Social (CDS)--3------- Total Conceyales21252525252525252727
Parla carauterizar por tener una población mayoritariamente obrera, por cuenta de esto los partíos políticos d'esquierda fueron más influyentes na política llocal, siendo'l PSOE el partíu más destacáu.
El Conceyu de Parla estremar nes siguientes conceyalíes: thumb|220px|El nuevu edificiu del Conceyu de Parla foi inauguráu en 1992. Conceyalía de Presidencia Conceyalía de Facienda y Patrimonio Conceyalía de Seguridá Ciudadana Conceyalía de Recursos Humanos Conceyalía de Servicios Sociales Conceyalía de Muyer Conceyalía d'Infancia Conceyalía de Tercer Edá Conceyalía de Cooperación Internacional Conceyalía d'Árees Territoriales Conceyalía d'Obres Conceyalía de Mediu Ambiente Conceyalía de Tresporte Conceyalía de Planificación Urbanística y Desenvolvimientu Industrial y Local Conceyalía d'Emplegu y Formación Conceyalía de Consumu, Comerciu y Actividaes Conceyalía de Mocedá Conceyalía d'Educación Conceyalía de Deportes