Ferrara ye un conceyu de , capital de la provincia homónima d'Italia.
Asitiada sobre'l Po de Volano, la ciudá tien una estructura urbanística que se remonta al sieglu XIV, cuando foi gobernada pola Casa d'Esta familia de los Este. El diseñu realizáu por Biagio Rossetti convertir na primer ciudá moderna d'Europa. D'esti fechu históricu, amás del caltenimientu del estilu y materiales arquiteutónicos na zona del centru históricu, deriva en gran parte la so reconocencia como Patrimoniu Mundial de la Humanidá en 1995 (al centru históricu de Ferrara), ampliáu en 1999 al delta del Po.
Etimoloxía L'orixe del nome de Ferrara nun ta claru: De fechu esisten delles hipótesis. Dalgunos pensaron nuna derivación Bíblica: de Ferrato, fíu de Cam y nietu de Noé. Otros dicen que Ferrara fundar por un tal Marcu que foi a Ferrara cola so xente; ente éstos había unu troyanu, Ferrara, y con esti nome designó a la ciudá qu'empezara a construyir. Otros piensen que deriva de fierro, que s'atopaba o se trabayaba nel territoriu. La hipótesis con más fuercia ye la que supón que'l nome llegara de farro, una especie de trigu duru, l'alimentu más antiguo de los romanos, abondando, paez, na zona. "Farraria", ye la tierra onde se cultiva'l farro. Una yerba nomada farraria, una especie de planta acuática, sería otru posible orixe. Y finalmente, el llugar onde se faíen los dos feries importantes del añu (Domingu de Ramos y el Día de San Martín) nes veres del ríu Po llamábase Feriarum Àrea (plaza pública de les feries),y de equí Ferraria. A la derecha na puerta pequeña de la Catedral de San Giorgio hai una imaxe d'un neñu esculpida en mármol, llamáu d'antiguo "Madonna Frara".
Demografía
Población A finales del 2007, había 133.591 persones que moraben en Ferrara, 62.417 homes (un 46,8%) y 71.174 muyeres (un 53,2%), suponiendo una llixera crecedera respeuto al 2006 (133.214). Los menores de 18 años son un 12,28% de la población. La población de pensionistes llega al 26,41%. La media italiana ye d'un 18,06% (menores de 18 años) y un 19,94% (pensionistes). La edá mediana de los ferrarenses ye de 49 años, siendo la media italiana de 42 años. De siguío detállase'l númberu d'habitantes por circoscrizioni (2007): Circoscrizione Centru Cittadino: 18.693 habitantes. Circoscrizione Giardino Arianuova Doro: 16.835 habitantes. Circoscrizione vía Bologna: 26.119 habitantes. Circoscrizione Zona Norte: 13.819 habitantes. Circoscrizione Zona Noroestre: 11.022 habitantes. Circoscrizione Zona Sur: 12.952 habitantes. Circoscrizione Zona Noreste: 9.159 habitantes. Circoscrizione Zona Este: 24.992 habitantes.
Evolución demográfica Ente 2002 y 2007, la población de Ferrara creció un 2,28 %, ente que n'Italia aumentaba un 3,85 %. Les crecederes de los últimos años fueron realmente exiguos (+0,4% el 2005, +0,6% el 2006 y de +0,3% el 2007). L'índiz de natalidá actual de Ferrara ye de 7,02 nacencies por 1.000 habitantes. La media italiana ye de 9,45 nacencies. Ferrara ye conocida por ser la ciudá de más de 100.000 habitantes más avieyada d'Italia, según la que tien un índice de natalidá más baxu. Ente que la población d'orixe italianu baxó un 0,5% el 2007, aumentó'l númberu de residentes estranxeros, llegando a finales del 2007 a 6.938 persones, suponiendo un 5,2% del total de residentes, de los cualos 3.043 yeren homes y 3.895 muyeres. L'aumentu d'estranxeros nos años anteriores foi d'un 15% el 2006 y un 13% el 2005. El grupu d'inmigrantes más grande yera orixinariu d'Ucraína (1.016), siguíu pol de Rumanía (935) y d'Albania (836). Fai falta destacar la fuerte medría de los rumanos nel 2007, pasando de 417 (2006) a 935 (2007). Los procedentes de Marruecos tán en cuarta posición (427). Anguaño, un 10% de les nacencies tienen a lo menos un padre estranxeru.
Xeografía La ciudá de Ferrara ocupa una superficie de 404 km². y ta asitiada en cantu d'una caña del delta del ríu Po llamada Po de Volano, a una altitú de 9 m. sobre'l nivel del mar, na rexón conocida como Llanura Padana, que xeográficamente correspuende al valle del Po. Ferrara llenda colos siguientes conceyos: Argenta, Baricella, Bondeno, Canaro, Copparo, Ficarolo, Formignana, Gaiba, Masi Torello, Occhiobello, Ostellato, Poggio Renatico, Stienta, Tresigallo, Vigarano Mainarda, Voghiera
Clima L'iviernu ye ríxidu y lluviosu, ensin que falten precipitaciones en forma de nieve. Les baxes presiones que se formen nesta estación porten aire frío y venáu consintiendo periodos de mal tiempu considerables; cuando hai altes presiones, tamién permanecen les dures condiciones meteorolóxiques por cuenta de la entrada d'aire d'orixe árticu-rusu, lo cual provoca xornaes que pueden resultar soleyeres pero acompañaes de fuertes xelones y temperatures cercanes a los cero graos mientres les hores centrales del día, y que pueden baxar abondo del cero mientres la nueche.
Los branos son calorosos y afogadiegos pola mor del altu nivel de mugor, que raramente baxa del 70%. La chorna ye atayáu por temporales, que pueden resultar violentos y provocar granizos de consistente intensidá. Pueden rexistrase, per otru llau, delles selmanes consecutives soleyeres y con temperatures elevaes, gracies al anticiclón de les Azores y al tristemente conocíu Anticiclón Africanu, que ye'l que provoca les temperatures más altes.
La seronda ye frescu, húmedu y lluviosu, y n'ocasiones, decididamente fríu mientres la segunda parte de la estación, mientres la cual puede tener carauterístiques eminentemente ivernices. Resulta amás particularmente nebuloso, asitiando a Ferrara ente les ciudaes con más borrina d'Italia.
La primavera ufierta a Ferrara diverses estampes. Na so primer parte, tratar d'un allongamientu de la estación iverniza na cual persisten les corrientes fríes, ente que col intre de la estación vuélvese gradualmente apacible y estable.
+ Tabla climática de FerraraEuru Weather EneFeb Mar Abr May Jun Jul Ago Sep Oct Nov DicAñal Media de temperatures máximes (°C) 4 8 13 17 22 26 29 29 24 18 11 6 Media de temperatures mínimes (°C) 1 1 5 9 13 16 19 19 15 11 5 1 Precipitaciones (mm) 44 44 49 54 52 55 48 60 52 55 72 49 634
Estructura alministrativa thumb|250px|left|Memorial al poeta Ludovico Ariosto. La estructura alministrativa italiana ta definida na constitución italiana nos artículos 118 a 133. Los gobiernos llocales n'Italia esperimentaron un procesu de reforma basada nos principios de capitalización, obligación de rindir cuentes delantre de los ciudadanos y serviciu calidable. El conceyu de Ferrara ta estremáu n'ocho circunscripciones (circoscrizioni), que son les unidaes de descentralización comunal en que s'estrema'l territoriu. Les circoscrizioni arrexunten los distintos barrios de la ciudá y les frazione.
Circoscrizione Centru Cittadino. Circoscrizione Giardino Arianuova Doro. Barrios: Acquedotto, Arianuova, Darsena, Doro, Ex Mof, Grattacielo, Espurechu Urbanu, P.-e dei Giochi, San Benedetto, Stazione Centrale, Vía del Lavoro. Circoscrizione vía Bologna. Barrios: Borgo San Luca-Rivana, Argine Ducale, Aeroporto, Foru Boario, La Pirámide, Krasnodar, Villaggio Satellite, Centru Artigianale, San Giorgio, Chiesuol del Fosso, Fiera. Circoscrizione Zona Norte. Barrios: Pontelagoscuro, Polu chimico di Ferrara, Barcu. Circoscrizione Zona Noroeste. Barrios: Porotto, Cassana, Mizzana, Arginone, Espurechu Commerciale Diamante, Borgo Marconi. Circoscrizione Zona Sur. Barrios: Artigianale, Aguscello, Gaibanella, Torre Fossa, San Martino, Goro, Sant'Egidio, Foso San Marco, Montalbano, San Bartolomeo in Forgo, Monestirolo. Circoscrizione Zona Noreste. Barrios: Codrea, Cocomaro di Cona, Cocomaro di Focomorto, Cona, Focomorto, Quartesana, Masi Torello, Copparo, Final di Reno, Migliaro, Massa Fiscaglia. Circoscrizione Zona Este. Barrios: Villa Fulvia, Porta Ferrara, Quacchio, Pontegradella, Ponte Travagli, Borgo Punta, Malborghetto di Boara, Boara.
Historia Ferrara surdió nos sieglos VII-VIII a veres del Po y de les sos canales secundaries.
Los oríxenes de Ferrara son inciertos y apaez per primer vegada nun documentu en 754 como parte del exarcado de Rávena. En 984 ye feudu del conde de Módena y Canossa, sobrín del emperador Otón I. Dempués d'un periodu d'independencia nel que la ciudá ye gobernada ente otres pola familia de los Adelardi, en 1101 la ciudá ye tomada pola condesa Matilde di Canossa.
Nel sieglu XIII empezó'l dominiu de la familia Esti, que s'enllargó hasta finales del XVI.
En 1146, cola muerte del postreru Adelardi, Guillermo, Ferrara pasa como dote de la so sobrina la Marchesella a Azzolino de Este. Tres delles hostilidaes cola familia Salinguerra, Azzo Novello foi nomáu podestà perpetuu en 1242 y en 1259 tomó prisioneru en batalla a Ezzelino de Verona. Asocedió-y el so sobrín Obizzo II (1264-1293) que foi nomáu pol Papa capitán xeneral y defensor de los Estaos Pontificios.
Nicolás III (1393-1441) en 1438 recibió'l conceyu del papa Eugenio IV y el so fíu Borso recibió los feudos de Módena y Reggio del emperador Federico III, convirtiéndose en duque en 1452, pa ser nomáu duque de Ferrara en 1471 pol papa Paulo II.
A finales del sieglu XV, la situación económica y l'enfotu de prestíu convencieron a Hércules I a promover un ambiciosu proyeutu de reestructuración urbana: la célebre Addizione Erculea. Esta foi proyeutada pol célebre arquiteutu Biagio Rossetti, y dobló el texíu urbano, creando una nueva ciudá.
El so socesor Ercole I (1471-1505) lluchó contra Venecia. La guerra prosiguir col so fíu Alfonsu I, quien contraxera matrimoniu con Lucrecia Borgia (fía del papa Alexandru VI y hermana de César Borgia). En 1509 foi escomulgáu pol papa Xuliu II y en 1512 combatió contra l'exércitu pontificiu, conquistando Rávena. Consiguió reconciliase colos Estaos Pontificios y asocedió-y el so fíu Ercole II, quien se casó con Renata, fía de Lluis XII de Francia, y que gobernó de 1534 a 1559. El so fíu Alfonsu II, casóse con Bárbara, hermana del emperador Maximiliano II llevó a Ferrara al puntu culminante de la so rellumanza. Nun tuvo descendencia masculina y en 1597 Ferrara foi declarada feudu vacante pol papa Clemente VIII, poniendo puntu final al ducáu de Ferrara.
Por cuenta de la Devolución, nel añu 1598, la ciudá de Ferrara y el territoriu de la familia Esti, tuvieron sol control direutu, políticu y alministrativu, de los Estaos Pontificios hasta l'añu de 1832, cuando esti control pasó a Austria, ente qu'en 1859 Ferrara pasó a formar parte del reinu de Cerdeña.
Ferrara ye dende'l sieglu XIII un importante centru xudíu y, tres les Lleis raciales que dictó en 1938 el gobiernu fascista, foi'l principal centru de persecuciones y depuraciones, como narra l'escritor Giorgio Bassani nel so novela El xardín de los Finzi-Contini (1962) y en Una Nueche de 1943 (1956).
El 4 de marzu de 1391, col permisu del Papa Bonifacio XI, el marqués Alberto I de Este fundó la Universidá de Ferrara, na cual estudiaron importantes personaxes, resalten les graduaciones en sieglu XVI de Nicolás Copérnico (1503) y Paracelso.
Llugares d'interés La ciudá ta entá arrodiada por más de 9 quilómetros de muralles antigües, na so mayor parte construyíes nos sieglos XV y XVI.Ferrare city website.
Edificios civiles El principal monumentu ye'l Castello Estense (Castiellu de los Este, tamién llamáu Castiellu de San Michele), un edificiu de lladriyu cocíu de planta cuadrada dotáu de cuatro torres defensives y arrodiáu per un foso d'agua, que ta asitiáu nel centru de la ciudá. Construyir a partir de 1385 y foi parcialmente restauráu a partir de 1554; los pabellones na parte cimera de les torres daten d'esti últimu añu. Foi empezáu en 1385 y rematáu nel sieglu XVI. Ye de lladriyos coloráu, con torres y formes macices y arrodiar un ampliu foso. Ente les pieces más interesantes del so interior vamos citar el Xardín de les Naranxales del sieglu XV, el Salón de los Xuegos y la Capiya de Renata de Francia.