Star Wars: Episode I - The Phantom Menace (n'asturianu: Guerres estelares: Episodiu I - L'Amenaza Pantasma) ye una película d'ópera espacialAcordies coles declaraciones feches por George Lucas, les películes de Star Wars nun se consideren dientro del xéneru ciencia-ficción, sinón más apropiadamente nes operetes espaciales (del términu orixinal, Space opera). de 1999, escrita y dirixida pol direutor de cine d'Estaos Xuníos. Ye la cuarta entrega de la saga Star Wars y la primera nel orde cronolóxicu, dempués d'un paréntesis de ventidós años dende'l llanzamientu de Star Wars: Episode IV - A New Hope.
La trama describe la historia del maestru jedi Qui-Gon Jinn y del so Padawan Obi-Wan Kenobi, qu'escolten y protexen a la Reina Amidala dende'l so planeta Naboo hasta Coruscant cola esperanza d'alcontrar una salida pacífica a un conflictu comercial interplanetariu a gran escala. Tamién trata del nuevu Anakin Skywalker primero de convertise en Jedi, presentáu como un esclavu con un potencial de la Fuercia inusualmente fuerte, y tien de trepar col misteriosu regresu de los Sith.
Lucas entamó la producción de la película dempués de llegar a la conclusión de que la teunoloxía de los efeutos especiales avanzara abondo pa facer la cuarta entrega de la saga. El rodaxe empezó'l 26 de xunu de 1997 en distintes llocalizaciones, ente ellos Leavesden Film Studios y la estepa tunecina. Los efeutos especiales inclúin un gran númberu d'escenes xeneraes por ordenador (CGI); dalgunos de los sos personaxes y paisaxes tán creaos dafechu con esta teunoloxía.
La película foi estrenada nos cines el 19 de mayu de 1999, dieciséis años dempués de l'anterior entrega, Return of the Jedi, en 1983. El so estrenu foi bien aclamáu y recibió una amplia cobertoria tanto nos medios de comunicación como pol gran númberu de siguidores que lo esperaren mientres toos estos años. A pesar de les crítiques recibíes, ye una de les películes más taquilleres de la historia del cine, al recaldar en tol mundu 924 317 558 USD. El 10 de febreru de 2012 reestrenar en versión 3D, que-y dexó consiguir un adicional de más d'un millardo de dólares en taquilla.
Argumentu
La Federación de Comerciu empecipió un bloquéu comercial nel planeta Naboo, gobernáu pola nuevu Reina Amidala, en imponiéndose nuevos y elevaos impuestos sobre les rutes comerciales na galaxa. El Canciller Supremu de la República Galáctica, Valorum, unvia a dos embaxadores Jedi al centru de la Federación, onde'l Virréi, Nute Gunray, les espera. Al llegar, el androide TC-14, que-yos da la bienvenida, comunica a Gunray que, al paecer, los embaxadores son Caballeros Jedi llamaos Qui-Gon Jinn y Obi-Wan Kenobi, el so padawan. Gunray ponse bien nerviosu porque sabe que'l so bloquéu va terminar cuando los Jedis esixir, pero poner en contautu con un Lord Sith, Darth Sidious, quien-yos diz que lo que tienen que faer ye acabar colos Jedis.
Gunray ataca con gas tóxico la cortil onde taben Qui-Gon y Obi-Wan, quien s'atopen con un grupu de droides de batalla. Los Jedis vencer fácilmente al utilizar los sos sables de lluz. Depués, Gunray unvia un par de droides destructores, pero los Jedis escapar pol túnel de ventilación. Al escapar, lleguen a un monte nel planeta Naboo, que taba siendo asediado polos droides de la Federación. Qui-Gon atopar con un gungan llamáu Jar Jar Binks, quien los guía a él y a Obi-Wan escontra la so ciudá oculta, Otoh Gunga. Ellí axúntense col so líder, Nass, quien-yos concede una nave pa dirixise en rescate de la Reina Padmé Amidala de Naboo xunto a Jar Jar Binks como guía. Nel so viaxe so l'agua, son atacaos por distintes clases de criatures. Al llegar a Naboo lliberen a la so soberana y al so grupu.
thumb|right|La Scala Regia del Palaciu Real de Caserta (Italia), decoráu del Palaciu Real de Naboo.
Toos escapen na nave de la Reina, en direición al planeta Coruscant, pero al salir del planeta son atacaos por flotes de la Federación, y resulta estropiada. Por esa razón, tienen d'aterrizar nel planeta Tatooine pa reparala. Ellí diríxense escontra un negociu de repuestos atendíu por Watto, quien tien como esclavu a un neñu llamáu Anakin Skywalker. Ellí produzse un acercamientu ente Padmé y Anakin. Al salir del llocal, desamarrar una nube de sable, polo cual Anakin ufiérta-yos abellugu a Qui-Gon, Jar Jar y Padmé na so casa. Una vegada ellí, Qui-Gon esplíca-y a la madre de Anakin, Shmi Skywalker, que siente una presencia fuerte de la Fuercia nel neñu. Qui-Gon presiente que Anakin podría ser l'Escoyíu de la profecía Jedi, qu'apurriría equilibriu a encomalo. Anakin cúntalos que ye «espertu» en carreres de pods, y que preparaba una nave pa participar. Qui-Gon apuésta-y a Watto que si'l neñu gana la carrera, van quedar colos repuestos pa la nave y cola llibertá de Anakin. Watto acepta, al creer que'l mayor oponente de Anakin, Sebulba, ganaríalu.
Yá na carrera, Anakin tien problemes yá que Sebulba rompiera un elementu del so pod. Sicasí, el neñu se les ingenia pa estabilizar la nave y finalmente gana la carrera. Depués d'una emotiva despidida ente Shmi y Anakin, toos dirixir escontra la nave de la Reina pa treslladase escontra Coruscant, capital de la República. Antes de llegar a la nave, Qui-Gon ye sorprendíu pol aprendiz de Lord Sidious, Darth Maul, y caltienen una curtia llucha colos sos sables de lluz. Finalmente, Qui-Gon llogra fuxir na nave. Una vegada en Coruscant, Qui-Gon y Obi-Wan dirixir escontra'l Conseyu Jedi pa proponer l'entrenamientu de Anakin, pero ye refugáu por cuenta de que'l conseyu oponer a ello porque nun ven a Anakin como L'escoyíu. Sicasí, Qui-Gon, pela so parte, decide dar términu al entrenamientu de Obi-Wan para asina poder entrenar a Anakin él mesmu. Coles mesmes, el Senador Palpatine convence a Padmé de votar en contra del Canciller Supremu Valorum por non tomar midíes al respective de tomar de Naboo. Ella vota d'esa forma, pero al nun consiguise una resolución efeutivu como deseyaba, decide colase escontra Naboo colos Jedis.
En Naboo, Padmé preséntase énte'l líder de los gungan y llogra apautar una alianza con ellos en contra de la Federación de Comerciu. Los gungan, so l'autoridá de Jar Jar Binks, lluchen contra los droides de la Federación en tierra. Coles mesmes, Padmé y el so grupu prinden al Virréi Gunray. Per otru llau, Obi-Wan y Qui-Gon atópense nuevamente con Darth Maul, y empiecen a lluchar contra él. Na engarradiella, Qui-Gon muerre a manes de Darth Maul, quien ye vencíu depués por Obi-Wan. Nes sos últimes pallabres, Qui-Gon píde-y a Obi-Wan qu'entrene a Anakin. A lo último, la nave de la Federación que controlaba a los droides en Naboo ye destruyida por Anakin con ayuda d'una nave espacial. El Senador Palpatine ye escoyíu como'l nuevu Canciller Supremu de la República, y la Reina Amidala establez la paz colos Gungan.
Repartu
Liam Neeson como Qui-Gon Jinn: Maestru Jedi y mentor de Obi-Wan Kenobi. Cuando afaya a Anakin, encamienta a entrenalo pa ser un Jedi a pesar de tener al Conseyu en contra. Nun principiu, Lucas pensara nun actor d'Estaos Xuníos pa esti papel, pero nel procesu de seleición camudó d'opinión al ver que Neeson tenía grandes habilidaes histrióniques y presencia na pantalla, y describir como «un actor que ye consideráu como un espertu na actuación, en quien los otros actores podríen inspirase, y que tien les cualidaes que rique'l personaxe». Ewan McGregor como Obi-Wan Kenobi: padawan so les órdenes de Qui-Gon. Tien al so maestru nuna alta estima anque lo cuestione dacuando polos sos métodos. McGregor foi escoyíu ente un total de cincuenta actores; toos ellos fueron comparaos con imáxenes d'Alec Guinness de moza, qu'interpretara Obi-Wan na triloxía orixinal. Ewan tuvo un profesor de cantar personal pa llograr asimilar la so voz a la de Guinness y estudió el so comportamientu a la d'actuar, tantu nes sos primeres películes como les demás Star Wars. Natalie Portman como Padmé Amidala: la nueva reina del planeta Naboo de 14 años, Amidala, espera protexer el so planeta del sitiu al que ta sometíu per parte de la Federación de Comerciu. Cerca de 200 actrices fixeron una audición pal papel; les notes de producción indiquen que «el papel riquía una moza que podría ser creíble como'l gobernante d'esti planeta pero, coles mesmes, vulnerable y abierta». Portman foi escoyida especialmente polos sos papeles en Léon (1994) y Beautiful Girls (1996), que impresionaron a Lucas. pero'l coordinador d'especialistes Nil Gillard filmó a Park p'amosar cómo s'imaxinaba la llucha d'espaes. Lucas y McCallum quedaron impresionaos al velo n'aición y decidieron da-y el papel de Maul. La so voz foi considerada demasiáu estridente y por ello foi dobláu por Peter Serafinowicz. Anthony Daniels pon la so voz a C-3PO: androide de protocolu diseñáu pa interactuar con seres humanos que foi construyíu por Anakin. Un titiriteru vistíu col mesmu color que'l fondu da vida al personaxe, de similar forma que los títeres del teatru xaponés Bunraku. El vistíu foi borráu mientres la postproducción y dempués Daniels encargar de da-y voz. Kenny Baker como R2-D2: androide astromecánico, salva a la Reina Amidala de la fuxida de Naboo. Antes d'empezar la producción de la película, los fans pidieron vía Internet que Baker volviera faer el papel del robot, y Lucas respondió qu'asina sería. Baker interpretó aquelles escenes onde R2 doblar escontra alantre, escontra tras y taramellábase escontra les bandes. Les otres escenes más complexes fueron feches por ordenador. Silas Carson como Nute Gunray: Virréi de la Federación de Comerciu y líder que dirixe l'ataque a Naboo ya intenta forzar a la Reina Amidala a roblar un tratáu que legitime la ocupación. Carson tamién interpretó tres personaxes secundarios: el maestru jedi Ki-Adi-Mundi, el senador Lott Dod y un pilotu mancáu (personaxe pol que fizo l'audición orixinal). Carson llogró'l papel porque l'anterior actor sintióse incómodu al llevar los traxes usaos polos personaxes de la Federación: taben calientes, exercíen una gran presión sobre'l portador y tardábase cerca de 136 minutos en pone-y los. L'acentu tailandés utilizáu pol personaxe foi escoyíu dempués de que Lucas y McCurrt escucharen dellos idiomes pa escoyelos como fala de los neimodianos. Andy Secombe pon la so voz a Watto: chatarreru de Tatooine que tien como esclavos a Anakin y la so madre. El so diseñu sale de la fusión de delles idees refugaes. Hugh Quarshie como'l capitán Panaka: xefe de seguridá de la Reina Amidala. Quarshie aceptó'l papel porque consideraba que yera «un bon pasu na so carrera» y la producción paecía-y prestada. Lewis MacLeod pon la so voz a Sebulba: un agresivu podracer y rival de Anakin na carrera. El diseñu de Sebulba foi descritu por Lucas como «una araña cruciada con un orangután cruciáu con un osu perezosu», con una cara de camellu y la ropa inspirada na armadura medieval. Frank Oz pon la so voz a Yoda: antiguu líder del Conseyu Jedi. Yoda foi mayormente representáu como un títere diseñáu por Nick Dudman, basáu nel diseñu orixinal de Stuart Freeborn, del que Oz controlaba la boca; les otres partes yeren controlaes por titiriteros, qu'utilizaben mandos a distancia. Lucas contrató a Oz dempués de que terminara la so última película, In & Out.Star Wars Episode I: The Phantom Menace. The Phantom Menace DVD: 20th Century Fox Home Entertainment. 2001 Lucas declaró que la so intención orixinal yera que Yoda fuera xeneráu por ordenador en toles escenes, pero los intentos nun funcionar bien. Finalmente, nes versiones pa Blu-ray y 3D usóse una téunica similar a la de les otres precueles. Samuel L. Jackson como Maze Windu: miembru del Conseyu Jedi y unu de los que s'opón al entrenamientu de Anakin. Dempués de que Jackson espresara'l so interés en salir en Star Wars, el direutor de casting Robin Gurland dio-y el papel de Windu.