Los Andes (quechua: Antis, ("rexón de los antis", el nome d'antis ye como denomaben a los pueblos qu'asitiaben la zona) ye una cordelera de montes d'América del Sur, la más llarga del mundu. Percuerre tola costa occidental de Sudamérica, con una llonxitú d'alredor de 7.000 km. El so anchor varia ente los 200 y los 700 km, y l'altor mediu de la cordelera ye de cuasimente 4.000 m. Los Andes estiéndense por siete países, que de norte a sur son: Venezuela, Colombia, Ecuador, Perú, Bolivia, Chile y l'Arxentina.
A lo llargo d'ella la cordelera apaez sodividida en dellos macizos, que tán separtaos por zones de menor altor. Hai nella, tamién, varies mesetes asitiaes a gran altor sobro'l nivel de la mar. Nelles hai ciudaes tan importantes como Quitu, Bogotá, Arequipa, Medellín, Sucre, Mérida o La Paz. La meseta conocida como l'Altiplanu ye la segunda asitiada a mayor altor del mundu dempués de la meseta tibetana.
Los Andes ye la cadena montañosa más alta del mundo sacante les asiátiques. El so picu mayor, l'Aconcagua, tien un altor de 6.962 m sobro'l nivel de la mar. Pela so banda el picu Chimborazo, nos Andes ecuatorianos, ye'l puntu de la corteza terrestre más alloñáu del centru de la Tierra. Nesta cordelera alcuéntrense tamién los volcanes de más altor del mundu; más de 50 superen los 6.000 m d'altor, siendo'l más altu el d'Ojos del Salado (6.893 m), asitiáu na llende ente Chile y l'Arxentina. El picu Alpamayo (5.947 m), asitiáu nos Andes peruanos, ye consideráu como'l monte más guapu del mundu.
Cumes principales
NᵘPicuAltorPaís1ª ascensión1 Aconcagua6.962Arxentina18972 Ojos del Salado6.893Arxentina-Chile19373 Monte Pissis6.795Arxentina19374 Cerro Bonete 6.759Arxentina19705 Tres Cruces Sur6.748Arxentina-Chile19376 Huascaran Sur6.746Perú19327 Llullaillaco6.739Arxentina-Chile19528 Mercedario6.700Arxentina19349 Cazadero6.658Arxentina197010Huascaran Norte6.655Perú1932
Referencies
Enllaces esternos
Categoría:Cordeleres d'América del Sur