Esti artículu trata la gramática del idioma húngaru (n'húngaru: magyar nyelvtan) sofitándose nun testu orixinal convenientemente estazáu, anotáu y con enllaces a la gramática pertinente en cada casu.

Notación =separador de pallabres: nap=tár | separador d'afixos: nap|pal_arrexunta nuna pallabra virtual española la traducción d'una húngara, por que la correspondencia seya una a una y facilitar la interpretación de les traducciones{}arrexunta prefixu y raigañu verbal cuando tán separaos()testu opcional: (opcional)/separador d'opciones: así / asá[]testu obligatoriu: [obligatoriu]~representa la pallabra en cuestión: meg: ~van, ~tanul1 / 2 / 3 psdnª persona de singular definíu1 / 2 / 3 ppinª persona del plural indefiníuBconsonanteCconsonante@vocalA vocal curtiaÁvocal llargaa, b, c,... zesa lletra en particularx > yx convertir en y

Fonética

Abecedariu 300px|thumb|Tecláu húngaru. A, Á, B, C, Cs, D, Dz, Dzs, E, É, F, G, Gy, H, I, Í, J, K, L, Ly, M, N, Ny, O, Ó, Ö, Ő, P, (Q), R, S, Sz, T, Ty, U, Ú, Ü, Ű, V, (W), (X), (Y), Z, Zs.

Notes Los dígrafos y trígrafos ordenar aparte. Por casu cs asitiar tres la c y non ente cr y ct. Les lletres ente paréntesis namái apaecen en pallabres estranxeres. Nun s'estrema ente vocal curtiu-llarga a la d'ordenar alfabéticamente.

Notes sobre los apellíos d'ortografía tradicional Nestos pueden apaecer amás los dígrafos ch, cz/tz, gh, th, ts que correspuenden a les lletres cs, c, g, t, cs actuales. Los dígrafos vocálicos aá, eé, oó, öő en dellos apellíos correspuenden a á, é, ó, ő tocantes a la so pronunciación.

Harmonía vocálica 250px|thumb|Csárdás. Les vocales húngares estremar en: Posteriores: a, á, o, ó, u, ú. Trucu nemotécnicu: basta con recordar la pallabra autó. Anteriores: e, é, i, í, ö, ő, ü, ű que de la mesma se subdividen en: Arrondaes: ö, ő, ü, ű Non arrondaes: e, é, i, í

De normal les pallabres húngares non compuestes tomen el so vocales del conxunto posterior o anterior, ye lo que se llama harmonía vocálica. Al flexionar les pallabres, hai que siguir les siguientes regles pa caltener dicha harmonía: En pallabres compuestes el postreru componente ye'l decisivu: gyógy-szer:melecina (anterior), könyv-tár:biblio-teca (posterior) Los prefixos verbales nun harmonicen col raigañu: meg, be, össze, létre. Los sufixos pueden tener d'una a cinco versiones: Una: temporal –kor, causal-final –ért, terminativu –ig, etc. Dos: inesivo ban / ben, sublativo ra / re, dativu nak / nek, etc. Trés: alativo hoz / hez / höz, superesivo on / en / ön, etc. Cinco: nominativu plural k / ok / ak / ek / ök, etc. Equí les versiones con vocal suélense añader a componentes terminaos en consonante pa facilitar la pronunciación. Ver la descripción de cada casu pa saber que vocal usar anque de normal l'usu de a ye escepcional. Lóxicamente los sufixos con una versión tampoco harmonicen Los sufixos con dos versiones usen l'anterior con componentes anteriores y la posterior con posteriores. Los sufixos con tres versiones usen la posterior con componentes posteriores, l'arrondada si la vocal darréu anterior al sufixu ser tamién y l'ensin arredondiar nel restu de los casos. Hai un puñáu de pallabres que nun harmonicen, p.ej. leány:rapaza, con elles suel utilizar la versión posterior de los sufixos.

Acentu Creyóse que l'acentu léxicu del húngaru recái siempres na primera sílaba de les pallabres. En realidá l'húngaru escarez d'acentu léxicu y, magar na fala bonal suelse acentuar xeneralmente la primera sílaba, l'acentu prosódicu puede recayer sobre cualesquier, dependiendo del contestu y el focu. Por casu, si a una pallabra del discursu quier dáse-y énfasis, ye la so última sílaba la que s'acentúa (sílabes acentuaes en negrina): Ő katona volt? Nem, ő katona! '¿Él yera soldáu? Non, él YE soldáu'. L'acentuación depende tamién del estilu de la fala. Nel rexistru neutral de los medios de comunicación, de normal nun s'acentúa nenguna de les pallabres, anque munches vegaes puede percibise una elevación del tonu y una mayor intensidá na última sílaba de les frases.

Morfoloxía

Artículu definíu L'artículu definíu ye a pa pallabres empezaes en consonante (incluyendo la h) y az pa les qu'empiecen en vocal. Nun tien plural, nin de xacíu xéneru y nun se torna. Correspuende a nuesos: el, los, la, les.

250px|right ExemplosKapar|gat|t|aConxugación definida bicská|já|val a rozsdá|s drót|ok|at. Rasp|aba navaya|la so|colos aferruño|ferruñosu alambre|s. Rallaba cola so navaya los alambres ferruñosos.-{Csuk|ja be} az összes ablak|ot. -{Zarru} les toes ventana|s -Zarru toles ventanes A cseléd|et nem érdekel|t|y a dolog, vagy nem mutat|t|a. La criada|a non interes|aba el asuntu, o non lo_mostr|aba. A la criada nun lu interesaba l'asuntu o nun lo amosaba.

Artículu indefiníu {| ! Exemplos |- ! UNU / UNA |- ||Kegyed|et egy omnibusz|ban lát|tam elő|ször. A_la so_mercé un omnibus|en vi la_primer_vegada. Vi a la so Mercé nun omnibus la primer vegada. Egy|et lép|ett az ajtó felé. Un (pasu) dio la puerta escontra. Dio un pasu escontra la puerta. |- ! UNOS / UNES |- ||Néhány szóSingular a tigris|ek|ről. Unes pallabra los tigre|s|sobre. Unes pallabres sobre los tigres. Néhány ember el|tűn|t, de ki {ve|gye észre}? Unes persona sumieron, ¿pero quién da cuenta?A Professzor félszeg|en el|mosoly|od|ott, s egy=pár ért|het|etlen szó|t dadog|ott. El profesor torpemente sonrió y un=par incomprensible pallabra atatexó. El profesor sonrió torpemente y atatexó unes pallabres incomprensibles.

Pronomes

Personales Flexón

CasuYoTuÉl

Ella

ElloNós

Nós Vós

Vós Ellos

Elles Nominativuénteőmivulgar: minktivulgar: tikők XenitivuAnque paez bien complicáu nun ye más que l'artículu definíu a / az + el nominativu del pronome personal + l'oxetu col sufixu posesivu singular o plural correspondiente. Vease xenitivu~(@)m /

~((j)[a/e])ima te ~(@)d /

~((j)[a/e])idaz ő

~(j)[a/e]/

~((j)[a/e])ia mi

~(u/ü)nk /

~((j)[a/e])inka ti

~(@)tok /

~((j)[a/e])itokaz őNótese qu'escepcionalmente-y falta'l plural -k

~(j)[u/ü]k /

~((j)[a/e])ik Acusativuen|gem(et)Equí'l sufixu del acusativu -t puede resalvaseté|ged(et)ő|tConsideráu definíumi|nk|et benn|ünk|etti|tek|et benn|etek|ető|k|et Sufixos posesivos (a/o)m

(e/ö)m (a/o)d

(e/ö)d (j)a

(j)e(o)nk

(ü)nk (a/o)tok (e)tek

(ö)tök (j)uk

(j)ük Ablativutől|emtől|edtől|etől|ünktől|etektől|ük Adesivonál|amnál|adnál|anál|unknál|atoknál|uk Alativohozzá- vs. -focetehozzá|mhozzá|dhozzá|(ja)hozzá|nkhozzá|tokhozzá|juk Causal-Finalért|emért|edért|eért|ünkért|etekért|ük Dativunek|emnek|ednek|inek|ünknek|teknek|ik Delativoról|amról|adról|a ról|unkról|atokról|uk Elativobelől- vs. -bőlbelől|embelől|edbelől|e belől|ünkbelől|etekbelől|ük Ilativobelé- vs. -bebelé|mbelé|dbelé|(je)belé|nkbelé|tekbelé|jük Inesivobenn- vs. -benbenn|embenn|edbenn|ebenn|ünkbenn|etekbenn|ük Instrumental-Comitativovel|emvel|edvel|e vel|ünkvel|etekvel|ük Sublativorá- vs. -rará|mrá|drá|(ja)rá|nkrá|tokrá|juk Superesivorajt- vs. -nrajt|amrajt|adrajt|a rajt|unkrajt|atokrajt|uk

thumb|jobb|300px|Estatua del poeta Attila József.

Nótese que namái'l xenitivu y l'acusativu recuerden al nominativu, el restu formar col sufixu de casu + sufixu posesivu.

"Usté" ComúnTamién s'usa en sentíu despreciatible. Cultu Singularmaga Ön PluralmagukÖnök

Demostrativos Son ez:esti y az:esi/aquel, los sos plurales ez|ek y az|ok y el so paradigma flexivo el siguiente: CasuSufixuEsi/a Aquel(la) Esos as Aquellos as Esti/aEstos as Nominativu0azNotar l'asimilación de la z final cola primer consonante del casuaz|okyzez|ek Pluralkaz|ok -ez|ek - Ablativutól / tőlat|tólaz|ok|tólet|tőlez|ek|től Acusativutaz|taz|ok|atez|tez|ek|et Adesivonál / nélan|nálaz|ok|nálen|nélez|ek|nél Alativohoz / hezah|hoz|az|ok|hozeh|hezez|ek|hez Causal-Finalértaz|értaz|ok|értez|értez|ek|ért Dativunak / nekan|nakaz|ok|naken|nekez|ek|nek Delativoról / rőlar|rólaz|ok|róler|rőlez|ek|ről Elativoból / bőlab|bólaz|ok|bóleb|bőlez|ek|ből Esivo-Formalkéntak|kéntaz|ok|kéntek|kéntez|ek|ként Formalképp(en)ak|képpen -ek|képpen - Xenitivunak / nekan|nakaz|ok|naken|nekez|ek|nek Ilativoba / be ab|baaz|ok|baeb|be ez|ek|be Inesivoban / benab|banaz|ok|baneb|benez|ek|ben Instrumental-Comitativoval / velav|val az|zalDoble versión. Recordar que la v inicial del Intrumental-Comitativo asimilar a la postrera consonanteaz|ok|kalev|vel ez|zelez|ek|kel Sublativora / re ar|raaz|ok|raer|re ez|ek|re Superesivonaz|onaz|ok|onez|enez|ek|en Temporalkorak|kor -ek|kor - Terminativuigadd|igIrregularaz|ok|igedd|igez|ek|ig Translativová / véaz|záEl Translativo a diferencia de la Presea-Comititivo nun tien pareyaaz|ok|káez|zéez|ek|ké Los demostrativos concuerden en númberu, casu ya inclusive posposición col sustantivu al que precieden. {| !Exemplos |- |az a kocsi Esi coche az|ok a kocsi|k Esos coches az|ok|ban a kocsi|k|ban Nesos cochesa mögött a kocsi mögott Detrás d'esi coche

E: De los exemplos siguientes: a) E boldog|talan hónap|ok|ban csak teng|ett-leng|ett. Esti allegre|in- mes|ye|en namái andaba_a_la_que_salta :Nesos tristres meses namái andaba a la que salta b)Anna e négy nap alatt minden munká|já|t el|vég|ez|te, mely|et rá|bíz|tak. Anna esti cuatro día mientres tou trabayu|el so |fin|rematar|-ó, qu'encamentaben. Anna mientres esos cuatro díes completó toles xeres que se-y encargaron. esprender que e ye la forma invariable lliteraria de ez a(z) yá que: en a) nun se torna nin por númberu nin por casu en b) nun ye siguida por posposición

Reflexivos Son, anecdoticamente, la forma posesivada del nome mag:grana, asina pos signifiquen lliteralmente: la mio grana, la to grana, etc. La a final de maga allárgase convenientemente al sufijarlo y la vocal d'enllaz del acusativu ye nos demás casos a. Ye consideráu un oxetu definíu. me te se nos vos seNominativu mag|ammag|admag|a mag|unkmag|atokmag|ukAcusativu mag|am(at)mag|ad(at)mag|á|tmag|unk|atmag|atok|atmag|uk|atSuperesivomag|am|onmag|ad|onmag|á|nmag|unk|onmag|atok|onmag|uk|on

ExemplosSose fáraszd mag|ad|at, jó ember. Nunca canses te, bon home. Nunca te canses, bon home.Má|ig is bámul|om mag|am|at. Güei|hasta abluco me. Hasta güei abluco. Ken|ik mag|uk|at jó illat|ú kenőcs|ök|kel. Unten se bien oliente loción|ye|con. Untar con lociones arumaes.

Recíprocos Ye egymás. Tornar según el paradigma de los nomes. En nominativu namái pueden apaecer siguíu de posposición. Nun tien plural.

ExemplosA tánc|os|ok eleinte csak egymás kez|é|t fog|ják Los baille baillarín|ye al principiu namái se coyer de les manes... és egymás szem|é|be néz|ve :y mirándose a los güeyos... A tiszt|ek egymás után {tűn|nek elő} Los oficial|es unu tres otru apaecen Los oficiales apaecen unu tres otru Az állat|ok ismer|ik egymás|t, az ember nem Los animal|es conocen se, l'home non Los animales conócense, l'home non

Posesivos El plural del pronome posesivu de la primer persona del singular tien principalmente dos formes: una d'usu común (enyémek) y otra lliteraria (enyéim) que s'usa nel llinguaxe de la prensa y los medios y nel ámbitu eleváu o bien cultu. ~s mioenyémForma vulgar: enyiméenyémekde uso común/ enyé|imliterario totied / tiédForma vulgar: tiedétieid soövéövéi nuesumienk / miénkmieink vuesutietek / tiétektieitek soövékövéik

!|Exemplos |- ||Semmi|m sincs és minden az enyém. Nada|el mio nun tengo y tou (ye) lo mio. Nada tengo y tou ye mio. de {szabad|ít|s meg} a gonosz|tól, mert tiéd az Ország, a hat|alom és a dicső|ség. y llibre|llibrar|libranos el mal|de, porque to el Reinu, el poder y la gloria. y libranos del mal, porque to ye'l Reinu, el poder y la gloria.Más világ|ok mint a mienk. Otros mundu|s como'l el nuesu. Száll|jon az én lelk|em|mel a tietek is, magyar fiú|k, magyar leány|ok! ¡Vuele l'alma|la mio|cola la vuesa tamién, húngaru chicos, húngara moces! ¡Vuele cola mio alma la vuesa tamién, mozos y chiques húngarosA munká|s|ok pláne gazdag|ok isten|ek|ben. Övék a munka és a jöv|ő hit|e Los trabayadores|ye (son) especialmente ricu|s dios|ye|en. Sos (son) el trabayu y la futuru fe|de