Andrew Browne Cunningham foi un almirante británicu de la Segunda Guerra Mundial. Foi l'hermanu mayor del Xeneral sir Alan Cunningham. De cutiu ye citáu poles sos iniciales «ABC».
Biografía Nació en Rathmines, un suburbiu de Dublín, entós parte del Reinu Xuníu de Gran Bretaña ya Irlanda, el 7 de xineru de 1883, y asistió a diverses escueles ya institutos antes d'apuntase na Escuela Naval d'Edimburgu con namái 10 años, empezando asina la so rellación cola Royal Navy. Dempués de graduase en 1898 del Britannia Royal Naval College, xubió rápido de rangu. Comandó un destructor mientres la Primer Guerra Mundial y dalgunos más mientres el periodu d'enteguerres. Pola so actuación na Gran Guerra foi condecoráu con dos Órdenes del Serviciu Distinguíu con dos barres, especialmente poles sos aiciones nos Dardanelos y nos países bálticos.
Mientres la Segunda Guerra Mundial, como Comandante en xefe de la Flota del Mediterraneu, Cunningham dirixó con ésitu les fuercies navales britániques en diverses batalles nel Mediterraneu, ente les que destaquen l'ataque sobre Tarento en 1940, el primer ataque de la historia puramente dende un portaviones y la batalla del cabu Matapán en 1941. Cunningham tamién foi responsable del esfuerciu pa curiar les llinies de suministru aliaes al traviés d'Alexandría, Xibraltar y Malta, lo mesmo que de supervisar los diversos desembarcos aliaos na costa mediterránea. En 1943 foi nomáu Primer Lord del Mar, una posición qu'ocupó hasta'l so retiru en 1946. Dempués del so retiru, exerció diverses posiciones ceremoniales, incluyendo la de Lord High Steward na coronación de la reina Sabela II del Reinu Xuníu en 1953. Morrió'l 12 de xunu de 1963.
Infancia Andrew Cunningham nació en Rathmines, Condáu de Dublín el 7 de xineru de 1883,Michael Simpson p.1 el terceru de cinco fíos del profesor Daniel Cunningham y de la so esposa Elizabeth Cumming Browne, dambos d'orixe escocés.Cunningham, Andrew Cap.1 Él mesmu describió a los sos padres como «grandes intelectuales y de tradición clerical», una y bones dambos güelos fueren clérigos. El so padre yera profesor d'anatomía nel Trinity College de Dublín. La so madre, ama de casa, supervisó, xunto a los sos criaos y delles institutrices, la mayor parte de la educación del so fíu. Como resultáu, él mesmu afirmaba que caltenía una «templada y cercana» rellación cola so madre.
Dempués d'una curtia estancia nuna escuela de Dublín, foi unviáu a l'Academia d'Edimburgu, onde s'agospió xunto a les sos tíes Doodles y Connie May.Andrew Cunningham p. 9–14 Con diez años'l so padre únvia-y un telegrama onde-y preguntar «¿querdríes apuntate na Marina?». Naquellos momentos, la familia nun tenía nengún tipu de nexu cola Armada Real y Cunningham namái amosara un vagu interés pel mar. Sicasí, respondió «Sí, quiero ser un almirante».Andrew Cunningham p. 13 Foi unviáu a una Escuela Preparatoria Naval Stubbington House, especializada en preparar pupilos pal exame d'accesu del Real Colexu Naval Britania, en Dartmouth. Cunningham aprobó los exámenes, amosando una particular maña en matemátiques.Michael Simpson p.2–3
Principios de la carrera naval thumb|left|L'antigua Real Escuela Naval de Greenwich, onde Cunningham fixo'l cursu de subteniente. Con 64 alumnos más, Cunningham xunir a la Marina Real como cadete nel buque escuela HMS Britannia en 1897.Michael Simpson Cap. 1 p.2 Unu de los sos compañeros de clase foi'l futuru Almirante de la Flota James Fownes Somerville. Cunningham yera conocíu pola so falta d'entusiasmu nos deportes de campu, magar-y gustaba'l golf y pasaba la mayor parte del so tiempu llibre «entreteniéndose colos botes». Él mesmu escribió nes sos memories qu'a la fin del cursu taba «ansiosu p'atopar aventures nel mar».Cunningham, Andrew Cap. 2 Magar se conocen numberosos incidentes menores d'esta primer etapa, la so conducta foi considerada como «bien bona». Aprobó n'abril de 1898, siendo'l primeru de la promoción en matemátiques y náutica.Dartmouth archives 1897–1899 citáu por Michael Simpson na seición de referencies, p.283
El so primer serviciu nel mar foi como guardiamarina nel HMS Dorios en 1899, sirviendo na Estación del Cabu cuando empezó la Segunda Guerra Bóer. En febreru de 1900 foi destináu a la Brigada Naval, onde él mesmu creía que «prometía oportunidaes pa la valentía y p'estremase n'aición». Cunningham combatió en Pretoria y Diamond Hill como parte de la Brigada. N'avientu de 1901 volvió embarcase, esta vegada nel HMS Hannibal. El payares siguiente xunir a la tripulación del cruceru protexíu HMS Diadem.
A principios de 1902, realizó'l cursu del subteniente na base naval de Portsmouth y en Greenwich.
Darréu sirvió como subteniente nel acorazáu HMS Implacable nel Mediterraneu mientres 6 meses en 1903. En setiembre foi destináu al HMS Locust pa sirvir como segundu al mandu. Foi promovíu a teniente en 1904, y sirvió en diversos barcos mientres los 4 años siguientes. En 1908 recibió'l so primer mandu, la HM Torpedero nᵘ 14.
Primer Guerra Mundial 80px|thumb|Orde del Serviciu Distinguíu del Reinu Xuníu. Cunningham foi altamente condecoráu mientres la Primer Guerra Mundial, recibiendo la Orde del Serviciu Distinguíu y dos barres. En 1911 recibiera'l mandu del destructor HMS Scorpion, que comandó mientres tola guerra. El Scorpion yera un destructor de la clase Beagle botáu en 1910The Times (Londres), Miércoles, 31 d'agostu de 1910, p.5 con impulsu de carbón.Beagle Class Destroyer 1909 - 1910
En 1914, el Scorpion participó na persecución de los buques alemanes SMS Goeben y SMS Breslau. La operación intentó atopar y destruyir dambos barcos alemanes, pp. 40–49. pero éstos consiguieron escapar de la flota británica y pasar al traviés de los Dardanelos pa llegar hasta Constantinopla.Moorehead, Alan p11–28 La so llegada contribuyó decisivamente a que l'Imperiu otomanu xunir a les Potencies Centrales en payares de 1914. A pesar de ser una batalla ensin baxes, el fracasu de la persecución británica tuvo unes enormes ramificaciones polítiques y militares, qu'en pallabres de Winston Churchill traxeron «más dolor, más miseria y más ruina de la que nunca antes empunxera la brúxula d'una nave».Tuchman, Barbara p.154 thumb|left|L'HMS Scorpion fotografiáu en 1915 nel puertu de Malta. Cunningham permaneció nel Mediterraneu y, en 1915, el Scorpion participó nes operaciones navales previes y como sofitu al asaltu anfibiu sobre la península de Galípoli. Pola so actuación, Cunningham foi compensáu cola promoción a capitán de corbeta (commander) y concedióse-y la Orde del Serviciu Distinguíu.
En pasando cuasi un añu en patrulles rutinaries, a finales de 1916 foi unviáu pa protexer convóies, un destín que consideraba mundanu.Michael Simpson p.13 Nun tuvo nengún contautu con submarinos alemanes U-Boot mientres esti periodu, polo que darréu comentaría que «la inmunidá de los mios convóis foi probablemente suerte». Convencíu de que'l Mediterraneu ufiertába-y escases posibilidaes ofensives, pidió'l treslláu de vuelta al Reinu Xuníu. El Scorpion aportó'l 21 de xineru de 1918. Nos sos 7 años como capitán del Scorpion, Cunningham ganara una reputación d'espertu marineru.Michael Simpson p.14 Foi destináu al HMS Termagent pol Vicealmirante Roger Keyes, como parte de les llamaes «patrulles de Dover» n'abril de 1918, recibiendo una barra pal so Orde del Serviciu Distinguíu en 1919.Michael Simpson p.14–15
Periodu d'enteguerres thumb|Fronteres impuestes per Alemaña a Rusia nel Tratáu de Brest-Litovsk.
Asociación con Cowan Cunningham participó en numberoses aiciones béliques mientres el periodu d'enteguerres. En 1919 comandó el Destructor clase S HMS Seafire nel Bálticu. Tanto los bolxeviques como los Rusos Blancos y diversos movimientos nacionalistes letonos, alemanes y polacos intentaben controlar Letonia,The Fight for Independence and the Republic of Latvia. The University of Latvia. Consultáu'l 07/02/2008. pero'l Gobiernu del Reinu Xuníu reconociera la independencia de Letonia dempués del Tratáu de Brest-Litovsk.The Story of the Estonian Republic — 1918–1940 Estonica.org Foi nesti viaxe cuando Cunningham conoció al Almirante Walter Cowan. Cunningham quedó impresionáu polos métodos de Cowan, especialmente pol so navegación n'agües potencialmente peligroses, con borrina trupa y campos de mines qu'amenaciaben la flota. Mientres diversos alcuentros potencialmente problemáticos con fuercies alemanes qu'intentaben albortar los movimientos independentistes letones, Cunningham exhibió un bon «autocontrol y xuiciu». El mesmu Cowan afirmó que «el comandante Cunningham actuó una y otra vez con una prontitud infalible y una gran decisión, demostrando con ello ser un Oficial d'escepcional valor y resolución».Simpson, Michael, Cap 3, Cowans Protexe, p.17–18
Poles sos aiciones nel Bálticu, Cunningham recibió una segunda barra pa la so Orde del Serviciu Distinguíu y foi promovíu a Capitán en 1920. A la so torna del Bálticu en 1922, foi nomáu capitán de la 6ª Flotilla de Destructores. Siguieron diversos mandos más: la 1ª Flotilla de Destructores en 1923, el destructor base, una estructura naval en tierra, HMS Lochinvar nel Puertu Edgar y el Fiordu de Forth ente 1926 y 1927. Cunningham volvió atopase col yá Vicealmirante Cowan ente 1926 y 1928, cuando Cunningham yera Capitán de la Flota de Cowan mientres sirvía al Escuadrón de Norteamérica y les Indies Occidentales. Nes sos memories Cunningham dexa claro'l «gran respetu»Andrew Cunningham p. 262 que sentía por Cowan y les munches lleiciones que recibió d'él nos dos periodos en que sirvieron xuntos. Nes acabadures de la década de los años 1920, Cunningham volvió al Reinu Xuníu pa participar nos cursos de la Escuela d'Oficiales Cimeros de Sheerness y el Colexu Imperial de la Defensa.Simpson, Michael p.25 Ente que s'atopaba nesti postreru, en 1929, casóse con Nona Byatt (fía de Horace Vyatt; la pareya nun tuvo nengún fíu). Dempués d'un añu nel Colexu, Cunningham recibió'l mandu del so primer gran barcu, el acorazáu HMS Rodney. Dieciocho meses dempués foi nomáu Comodoro del HMS Pembroke, nome de los cuarteles de la Royal Navy en Chatham.
Promoción a oficial de bandera thumb|left|El HMS Hood en 1932. En setiembre de 1932 Cunningham foi promovíu a oficial de bandera y edecán del Rei Xurde V. Foi nomáu Contralmirante (de destructores) nel Mediterraneu n'avientu de 1933 y foi compañeru de la Orde del Bañu en 1934. Izando el so enseña nel cruceru llixeru HMS Coventry, Cunningham aprovechó'l so tiempu pa realizar práutiques de maniobres cola flota. perfeccionando asina téuniques que dempués utilizaría na Segunda Guerra Mundial.Cunningham, Andrew p.158 Tamién realizó exercicios nel océanu Atlánticu, onde aprendió los riesgos y virtúes de les aiciones nocherniegues, qu'utilizaría con gran efectividá nos siguientes años.
Cuando foi promovíu a Vicealmirante en xunetu de 1936, dada la política naval d'enteguerres, el serviciu activu paecía remotu. Sicasí, un añu dempués, y por cuenta de la enfermedá del Almirante Sir Geoffrey Blake, Cunningham asumió'l cargu de comandante del Escuadrón de cruceros y segundu al mandu de la Flota del Mediterraneu, col HMS Hood como buque insignia.Andrew Cunningham ch.7 Dempués del so llargu serviciu en barcos pequeños, Cunningham consideró la so estancia a bordu del Hood como un palaciu, inclusive devasando la so esperiencia nun gran barcu como yera'l HMS Rodney.
Caltuvo'l mandu del Hood hasta setiembre de 1938, cuando foi nomáu pol Almirantalgu como Axuntu al Xefe del Estáu Mayor Naval, magar nun asumió'l cargu hasta avientu de 1939. Aceptó un cargu en tierra con desidia, pos nun apreciaba l'alministración, pero tratar d'un evidente pagu per parte del Almirantalgu. Mientres 6 meses, y dada una enfermedá del Almirante Sir Roger Blackhouse, l'entós Primer Lord del Mar, sustituyó a Blackhouse nel Comité de Defensa Imperial y el Gabinete del Almirantalgu.
Segunda Guerra Mundial thumb|L'HMS Warspite en 1942.